BAI TÂP L N MÔN NGHIÊN C U KHOA HOC Ơ Ư
M ĐUỞ Ầ
Trong công cu c đi m i đt n c, song song v i quá trình côngộ ổ ớ ấ ướ ớ
nghi p hóa - hi n đi hóa thì vi c xây d ng c s h t ng cũng đc ti nệ ệ ạ ệ ự ơ ở ạ ầ ượ ế
hành. Quá trình nâng c p, xây d ng h th ng chi u sáng các khu đô th cũngấ ự ệ ố ế ở ị
không n m ngoài k ho ch. Hi n nay, n n kinh t n c ta đang phát tri nằ ế ạ ệ ề ế ướ ể
m nh m , đi s ng nhân dân cũng đc nâng cao m t cách nhanh chóng. Yêuạ ẽ ờ ố ượ ộ
c u c a h trong các lĩnh v c: công nghi p d ch v , du l ch và sinh ho t tăngầ ủ ọ ự ệ ị ụ ị ạ
tr ng không ng ng. Chính do nh ng yêu c u này, đòi h i các nhà kĩ thu t,ưở ừ ữ ầ ỏ ậ
m thu t, nhà khoa h c ph i nghiên c u, tìm hi u đ t o ra các s n ph mỹ ậ ọ ả ứ ể ể ạ ả ẩ
nh m đáp ng các nhu c u c a h . Thi t k h th ng chi u sáng hi u qu vàằ ứ ầ ủ ọ ế ế ệ ố ế ệ ả
ti t ki m đi n năng là m t vi c làm khó. Nó không ch đòi h i chi u sáng đnế ệ ệ ộ ệ ỉ ỏ ế ơ
thu n mà còn ph i đáp ng yêu c u v k thu t m c đ ti n nghi, đm b oầ ả ứ ầ ề ỹ ậ ứ ộ ệ ả ả
không b chói…. Ngoài ra nó còn ph i đm b o các yêu c u v th m m vàị ả ả ả ầ ề ẩ ỹ
có tính kinh t cao nh ti t ki m đc đi n năng, chi phí đu t nh , cho ánhế ư ế ệ ượ ệ ầ ư ỏ
sáng đp, đm b o m quan…. Đ có đc m t b n thi t k trên đòi h iẹ ả ả ỹ ể ượ ộ ả ế ế ỏ
ng i thi t k ngoài ki n th c chuyên môn còn ph i có s hi u bi t nh tườ ế ế ế ứ ả ự ể ế ấ
đnh v xã h i, v môi tr ng và v các đi t ng thi t k . Tránh thi t kị ề ộ ề ườ ề ố ượ ế ế ế ế
sai gây d th a lãng phí nguyên v t li u và làm m t tính th m m ….ư ừ ậ ệ ấ ẩ ỹ
V i đ tài ớ ề “Nghiên c u k thu t chi u sáng hi u qu và ti t ki mứ ỹ ậ ế ệ ả ế ệ
đi n năng”ệ tôi đã trình bày khái quát c s lý thuy t chi u sáng và v n d ngơ ở ế ế ậ ụ
nh ng ki n th c đã h c v k thu t chi u sáng đ làm đ tài trên.ữ ế ứ ọ ề ỹ ậ ế ể ề
1
BAI TÂP L N MÔN NGHIÊN C U KHOA HOC Ơ Ư
1. Ly do chon đ tài ề
Ti t ki m năng l ng đang là m t ch ng trình hành đng quy t li tế ệ ượ ộ ươ ộ ế ệ
đi v i nhi u qu c gia trên th gi i nói chung và Vi t Nam nói riêng. Lĩnhố ớ ề ố ế ớ ệ
v c chi u sáng chi m kho ng 15-20% năng l ng đi n toàn c u, do đó yêuự ế ế ả ượ ệ ầ
c u chi u sáng có hi u qu , ti t ki m là m t yêu c u v a c p bách v a lâuầ ế ệ ả ế ệ ộ ầ ừ ấ ừ
dài.
Hi n t i tình hình thi u đi n luôn di n ra h t s c căng th ng nh t làệ ạ ế ệ ễ ế ứ ẳ ấ
vào mùa khô, làm th nào đ th c hành ti t ki m đi n hi u qu nh ng v nế ể ự ế ệ ệ ệ ả ư ẫ
đm b o nhu c u s d ng đi n phù h p v i nhu c u phát tri n kinh t xã h iả ả ầ ử ụ ệ ợ ớ ầ ể ế ộ
là đi u c n quan tâm không ch c a các c quan qu n lý nhà n c, c a ngànhề ầ ỉ ủ ơ ả ướ ủ
đi n mà c a toàn xã h i. Ho t đng chi u sáng là lĩnh v c s d ng đi nệ ủ ộ ạ ộ ế ự ử ụ ệ
chi m t tr ng khá l n trong t ng l ng đi n tiêu th . Do v y ti t ki m đi nế ỷ ọ ớ ổ ượ ệ ụ ậ ế ệ ệ
trong chi u sáng là v n đ c p thi t. Song th c hi n b ng cách nào, t t b tế ấ ề ấ ế ự ệ ằ ắ ớ
đèn hay áp d ng nh ng thành t u ti n b trong công ngh chi u sáng hi uụ ữ ự ế ộ ệ ế ệ
su t cao? ấ
V i đ tài ớ ề “Nghiên c u k thu t chi u sáng hi u qu và ti t ki mứ ỹ ậ ế ệ ả ế ệ
đi n năng”ệ se tra l i ( ơ v chi u sáng hi u su t cao, l i ích c a nó trong vi cề ế ệ ấ ợ ủ ệ
ti t ki m đi n và ế ệ ệ b o v môi tr ng, các gi i pháp áp d ng chi u sáng hi uả ệ ườ ả ụ ế ệ
su t cao trong các lĩnhấ v c t chi u sáng đng ph , ngõ h m đn chi uự ừ ế ườ ố ẻ ế ế
sáng trong nhà nh công s , tr ngh c, b nh vi n...Trên c s đó giúp choư ở ườ ọ ệ ệ ơ ở
công tác qu n lý, ra quy t đnhả ế ị liên quan đn đu t , s d ng h th ng chi uế ầ ư ử ụ ệ ố ế
sáng, giúp công tác ph i h p gi aố ợ ữ các ban ngành trong th c hi n các gi i phápự ệ ả
chi u sáng hi u su t cao.Tài li uế ệ ấ ệ cũng góp ph n h tr cho công tác truy nầ ỗ ợ ề
thông nâng cao nh n th c c ng đngậ ứ ộ ồ trong vi c phát hi n các ch đ liênệ ệ ủ ề
quan đn chi u sáng công c ng hi u su tế ế ộ ệ ấ cao. Tuy v y cũng có th nói m tậ ể ộ
cách ng n g n chi u sáng hi u su t cao là hình th c chi u sáng b o đm đắ ọ ế ệ ấ ứ ế ả ả ộ
2
BAI TÂP L N MÔN NGHIÊN C U KHOA HOC Ơ Ư
sáng cao h n, ch t l ng ánh sáng t t h n phù h p v i con m t khi nhìn vàơ ấ ượ ố ơ ợ ớ ắ
quan sát nh ng s d ng ít đi n h n so v i chi u sáng thông th ng tr cư ử ụ ệ ơ ớ ế ườ ướ
đây.
2. Muc đich nghiên c u cua đê tai ư
Nghiên c u các ph ng pháp chi u sáng hi u qu và ti t ki m đi nứ ươ ế ệ ả ế ệ ệ
năng.
H u h t nh ng ng i s d ng năng l ng trong công nghi p vàầ ệ ữ ườ ử ụ ượ ệ
th ng m i đu nh n th c đc v n đ ti t ki m năng l ng trong các hươ ạ ề ậ ứ ượ ấ ề ế ệ ượ ệ
th ng chi u sáng. Thông th ng có th ti n hành ti t ki m năng l ng m tố ế ườ ể ế ế ệ ượ ộ
cách đáng k ch v i v n đu t ít và m t chút kinh nghi m. Thay th cácể ỉ ớ ố ầ ư ộ ệ ế
lo i đèn h i thu ngân ho c đèn nóng sáng b ng đèn halogen kim lo i ho cạ ơ ỷ ặ ằ ạ ặ
đèn natri cao áp s giúp gi m chi phí năng l ng và tăng đ chi u sáng. L pẽ ả ượ ộ ế ắ
đt và duy trì thi t b đi u khi n quang đi n, đng h h n gi và các hặ ế ị ề ể ệ ồ ồ ẹ ờ ệ
th ng qu n lý năng l ng cũng có th đem l i hi u qu ti t ki m đc bi t.ố ả ượ ể ạ ệ ả ế ệ ặ ệ
Tuy nhiên, trong m t s tr ng h p, c n ph i xem xét vi c s a đi thi t kộ ố ườ ợ ầ ả ệ ử ổ ế ế
h th ng chi u sáng đ đt đc m c tiêu ti t ki m nh mong đi. C n hi uệ ố ế ể ạ ượ ụ ế ệ ư ợ ầ ể
r ng nh ng lo i đèn có hi u su t cao không ph i là y u t duy nh t đm b oằ ữ ạ ệ ấ ả ế ố ấ ả ả
m t h th ng chi u sáng hi u qu .ộ ệ ố ế ệ ả
- S d ng các bóng đèn phát ra nhi u ánh sáng mà s d ng ít đi n, cóử ụ ề ử ụ ệ
màu s c ánh sáng phù h p v i ho t đng c a m t trong khi làm vi c và sinhắ ợ ớ ạ ộ ủ ắ ệ
ho t hàng ngày. ạ
- S d ng các chao, máng đèn t p trung ánh sáng nhi u h n đn n iử ụ ậ ề ơ ế ơ
c n chi u sáng, do v y hi u qu s d ng ánh sáng do bóng đèn phát ra caoầ ế ậ ệ ả ử ụ
h n, đng th i gi m b t đ chói c a bóng đèn tránh gây loá m t. ơ ồ ờ ả ớ ộ ủ ắ
3
BAI TÂP L N MÔN NGHIÊN C U KHOA HOC Ơ Ư
- S d ng các thi t b đi n nh ch n l u, kh i đng tiêu th ít đi nử ụ ế ị ệ ư ấ ư ở ộ ụ ệ
h n và không gây hi n t ng nh p nháy c a bóng đèn tuýp hu nh quang.ơ ệ ượ ấ ủ ỳ
- B trí các đèn chi u sáng đúng k thu t t o môi tr ng ánh sáng hàiố ế ỹ ậ ạ ườ
hoà tho i mái d ch u cho m i ng i.ả ễ ị ọ ườ
- S d ng các thi t b đi u khi n đ đi u ch nh đ sáng phù h p v iử ụ ế ị ề ể ể ề ỉ ộ ợ ớ
yêu c u s d ng và t n d ng ánh sáng t nhiên vào nhà.ầ ử ụ ậ ụ ự
Nh v y thay bóng đèn tròn s i đt b ng bóng đèn compact ti t ki mư ậ ợ ố ằ ế ệ
đi n ch là m t cách trong các gi i pháp t ng th chi u sáng hi u su t cao.ệ ỉ ộ ả ổ ể ế ệ ấ
Tuy nhiên s d ng bóng đèn compact cũng ph i đúng n i đúng cách thì m i cóử ụ ả ơ ớ
hi u qu .ệ ả
3. Đôi t ng va pham vi nghiên c u cua đê tai ươ ư
Đôi t ng nghiên c u: cac mô hinh chiêu sang công công hiêu suât cao ươ. ư . .
va tiêt kiêm điên hiên nay nh : Tr ng hoc, chiêu sang đng phô, trong ngo . . . ư ươ . ươ
xom, trong cac công s … ơ(
Đ th c hi n chi u sáng hi u su t cao trong các công s vi c đu tiênể ự ệ ế ệ ấ ở ệ ầ
c n quan tâm là l a ch n lo i ngu n sáng vì s l ng bóng đèn s d ng là r tầ ự ọ ạ ồ ố ượ ử ụ ấ
l n t i hàng trăm th m chí hàng ngàn bóng trong m i toà nhà. Hi n t i sớ ớ ậ ỗ ệ ạ ử
d ng bóng đèn T8 36W ho c 32W là l a ch n t t nh t. Có th s d ng bóngụ ặ ự ọ ố ấ ể ử ụ
đèn T5 có hi u su t cao h n T8 nh ng chi phí đu t s l n h n. Bóng đènệ ấ ơ ư ầ ư ẽ ớ ơ
compác ch nên s d ng khu v c c u thang, các s nh. Các phòng làm vi cỉ ử ụ ở ự ầ ả ệ
trong công s hi n nay đu s d ng nhi u máy tính do v y nên s d ng cácở ệ ề ử ụ ề ậ ử ụ
b đèn có t m ph n x d ng parabôn k t h p các nan ch n gi m đ chóiộ ấ ả ạ ạ ế ợ ắ ả ộ
c a bóng đèn và không t o bóng lên màn hình. Không nên s d ng các b đènủ ạ ử ụ ộ
đ bóng tr n ho c có ch p m b ng nh a ho c thu tinh. Các phòng l n cóể ầ ặ ụ ờ ằ ự ặ ỷ ớ
nhi u ng i làm vi c nên áp d ng ph ng án chi u sáng chung đu có hề ườ ệ ụ ươ ế ề ệ
th ng công t c đi u khi n theo t ng dãy ho c khu v c làm vi c. Các phòngố ắ ề ể ừ ặ ự ệ
4
BAI TÂP L N MÔN NGHIÊN C U KHOA HOC Ơ Ư
có c a s nên b trí công t c có th t t các dãy đèn g n c a s khi ánh sángử ổ ố ắ ể ắ ầ ử ổ
ban ngày b o đm đ yêu c u v đ sáng. Các văn phòng làm vi c hi n điả ả ủ ầ ề ộ ệ ệ ạ
còn trang b h th ng đi u khi n t đng s d ng các c m bi n quang, c mị ệ ố ề ể ự ộ ử ụ ả ế ả
bi n h ng ngo i ho c đi u ch nh đ sáng theo yêu c u cho hi u qu ti tế ồ ạ ặ ề ỉ ộ ầ ệ ả ế
ki m đi n năng r t l n. Tuy nhiên chi phí đu t cho h th ng này cũng tăngệ ệ ấ ớ ầ ư ệ ố
cao. Các phòng làm vi c cá nhân không c n s d ng nhi u đèn, nên có thêmệ ầ ử ụ ề
đèn bàn đ b o đm đ đ sáng t i ch làm vi c.ể ả ả ủ ộ ạ ỗ ệ
Ph m vi nghiên c u: t k thu t chi u sáng truy n th ng, nghiên c uạ ứ ừ ỹ ậ ế ề ố ứ
ng d ng các gi i pháp tiên ti n đ chi u sáng hi u qu và ti t ki m đi nứ ụ ả ế ể ế ệ ả ế ệ ệ
năng.
4. Ph ng phap nghiên c u ươ ư
Ph ng pháp nghiên c u: K t h p gi a nghiên c u lý thuy t và thamươ ứ ế ợ ữ ứ ế
kh o tài li u quy trình công ngh rút ra đc đc tr ng c a các gi i phápả ệ ệ ượ ặ ư ủ ả
nâng cao hi u qu chi u sáng và ti t ki m đi n năng.ệ ả ế ế ệ ệ
Nh v y, ti t ki m đi n năng trong chi u sáng c n đc c th hóa tư ậ ế ệ ệ ế ầ ượ ụ ể ừ
ý th c ti t ki m đi n năng đn vi c đu t , ng d ng nh ng gi i pháp chi uứ ế ệ ệ ế ệ ầ ư ứ ụ ữ ả ế
sáng hi u su t cao đng b không đòi h i ph c t p và t n kém. Khôngệ ấ ồ ộ ỏ ứ ạ ố
ch hi u qu s d ng và kh năng ti t ki m đi n t h th ng chi u sángỉ ệ ả ử ụ ả ế ệ ệ ừ ệ ố ế
ti t ki m – hi u qu , nh ng gi i pháp chi u sáng hi u su t cao còn gópế ệ ệ ả ữ ả ế ệ ấ
ph n tăng nhi u l i ích khác nh năng su t lao đng, s c kh e th l c c a conầ ề ợ ư ấ ộ ứ ỏ ị ự ủ
ng i khi sinh ho t, làm vi c trong m t môi tr ng sáng ti n nghi, và thânườ ạ ệ ộ ườ ệ
thi n v i môi tr ng. Gi i pháp đn gi n, hi u qu và thi t th c nh t c aệ ớ ườ ả ơ ả ệ ả ế ự ấ ủ
5