BÀI TẬP THỰC HÀNH
VIẾT ĐOẠN MỞ BÀI, KẾT BÀI TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
A/ Yêu cầu cần đạt:
Qua một số bài tập (đề văn) giúp HS rèn luyện thêm kĩ năng phân tích đề,
lập dàn ý trong một bài văn nghị luận về một tác phẩm hoặc đoạn trích văn
xuôi.
B/ Tiến trình bài dạy:
I. Vấn đề thảo luận:
Đề 1. So sánh bài thơ “Tây Tiến” của Quang Dũng và “Đồng Chí” của
Chính Hữu.
Đề 2. Hình ảnh Tổ quốc qua đoạn trích “Đất Nước” (Trích trường ca “Mặt
đường khát vọng”) của Nguyễn Khoa Điềm.
II. Gợi ý:
1. Viết phần mở bài: GV tổ chức cho HS phân tích đề, tập viết, nhận xét và
định hướng kiến thức.
Đề 1:
Hiện thức cuộc sống tác động vào nhà thơ cùng một lúc. Viết về cùng một
đề tài là chuyện không có gì là. Song cùng viết về một vấn đề mà mỗi nhà
thơ lại có xúc cảm và cách thể hiện khác nhau. Điều đó là đương nhiên. Bên
cạnh sự xúc cảm, tư tưởng, nhận thức của người cầm bút còn là vấn đề
phong cách, bút pháp, sở trường riêng của mỗi người. Để thấy rõ điều đó,
chúng ta tìm hiểu bài thơ “Tây Tiến” của Quang Dũng và “Đồng Chí” của
Chính Hữu.
Đề 2:
Viết về quê hương đất nước, các nhà thơ đều có cảm nhận chung. Đó là lòng
yêu quê hương, con người và căm thù giặc. Hình ảnh trong thơ đều thấm tư
tưởng tình cảm chân thật và đều bắt nguồn từ cuộc sống. Ngôn ngữ thơ,
giọng điệu thơ và xúc cảm riêng thì không ai giống ai. Điều đó được thể hiện
rõ qua đoạn trích “Đất Nước” (trích trường ca “Mặt đường khát vọng”) của
Nguyễn Khoa Điềm.
2. Viết phần kết bài: GV tổ chức cho HS phân tích đề, tập viết, nhận xét và
định hướng kiến thức.
Đề 1:
Người lính thật đáng yêu, đáng kính trọng. Đến với bài thơ “Tây Tiến” của
Quang Dũng, “Đồng Chí” của Chính Hữu, ta càng thấm thía cuộc sống chiến
đấu gian khổ, đầy thử thách hi sinh của anh bộ đội cụ Hồ thời đánh giặc.
Vượt lên tất cả hiện thực ấy là ý chí, nghị lực, đời sống tình cảm mang
những vẻ đẹp của người lính. Người lính năm xưa ai còn ai mất. Nhưng
những vần thơ này mãi mãi khắc sâu trong lòng người đọc. Đây là những đài
kỉ niệm bằng thơ, đáng trọng như những giá gương phủ nhiều điều. Mỗi lần
chúng ta soi mình vào đó để thấy mình, sửa mình và sống cho hết mình. Có
lúc ta tự hỏi, thế hệ trẻ hôm nay và mai sau liệu còn ghi nhớ về chiến công
của người lính.
Đề 2:
Độc đoạn trích “Đất Nước” (trích trường ca “Mặt đường khát vọng” của
Nguyễn Khoa Điềm mới thấy hết được tầm vóc của Tổ quốc, nhân dân
mình. Đất nước gắn liền với những địa danh, gắn với lịch sử những ngày cả
dân tộc chấp nhận cuộc đụng đầu lịch sử quyết liệt với Pháp Mĩ. Đất nước
trong lòng mỗi chúng ta. Còn có niềm tự hào nào hơn được làm con người
đất nước cho dù cuộc sống hiện tại còn nhiều khó khăn. Ở đâu đó trên đất
Nước, bữa cơm chưa thật no, ngủ đêm chưa thật sự ngon giấc, mái trường
dành cho trẻ thơ còn mưa nắng lọt qua vì còn bao nỗi lo riêng cho mỗi gia
đình rơi vào cảnh bất hạnh…Chúng ta tin sẽ vượt qua. Vì chúng ta là con
người Việt Nam.
III.Bài tập về nhà:
Viết phần mở bài và kết bài cho đề sau: Chất thơ trong truyện ngắn “Vợ
chồng A Phủ” của Tô Hoài ?