Vận chuyển các chất trong thân: Tahí nghiệm 3

ở ầ ờ L i m đ u

ệ ự ớ ẽ ọ s mang t ữ ữ ỹ ữ ụ ự ệ i cho các thày giáo, cô giáo, ươ ng án ph c ồ ộ ươ ng trình (g m ọ ắ ệ ộ ọ ộ Các thí nghi m và bài th c hành sinh h c 6 ọ các em h c sinh có thêm nh ng thông tin, nh ng k năng, nh ng ph ạ ụ v bài d y, bài h c, làm các thí nghi m, th c hành trong toàn b ch ự 7 bài th c hành b t bu c và 7 thí nghi m trong các bài h c). N i dung ọ ồ ệ ệ ươ ng trình sinh h c 7, Tài li u g m 14 bài th c hành, thí nghi m trong ch ỗ ơ ả

ị ồ ẩ ứ ỏ ế ế ỏ ậ ệ ổ ợ ế ế ị ầ t b c n ậ ỗ c ti n hành. Câu h ibài t p (sau m i bài có các câu h i và bài t p ở ộ ự ậ ự lu n, có câu h i nâng cao, m r ng, ệ ự ế ả ờ ở ộ ể ế ạ t thêm thông tin, t o ọ ự ỏ ỏ ắ làm), câu h i tr c nghi m, t . ề ể ấ ơ ả ệ ế ữ ệ ệ ọ ặ ướ ế ẫ ể ạ ắ ọ ữ ệ ứ ữ ế ắ ẫ ầ ạ ớ ướ ự ợ ệ ọ ố t thí nghi m th c hành t ỏ ở i l p và ế ấ ượ ữ ế ầ ồ ử ớ ệ ả ọ ế . M i ý ki n xin g i t c i: Bùi Văn ườ ắ ỉ ng THCS Qu NhamTân Yên B c Giang ự ộ m i bài có 3 n i dung c b n: ụ 1M c đích bài. ộ 2N i dung bài: chu n b bài th c hành, b tr ki n th c, các đ dùng thi ướ thi t, các b ọ cho h c sinh t ậ ụ v n d ng và liên h th c t ọ ỏ i theo chuyên đ giúp h c sinh m r ng, hi u bi 3H i tr l ọ ứ h ng thú môn h c và tìm hi u khoa h c. ế ữ ấ Tài li u còn cung c p cách pha ch nh ng hoá ch t c b n khi ti n hành thí ứ ạ ở ự ế ọ nghi m sinh h c, k h ach bài d y th c hành, thí nghi m nh ng ki n th c m ề ộ ọ ắ ấ ng d n h c sinh r ng giúp GV hi u sâu, n m ch c v n đ khi d y h c ho c h ở ộ ọ ậ ỏ ự th c hành; nh ng câu h i, bài t p giúp h c sinh rèn luy n, kh c sâu, m r ng và ỉ ệ ự ễ ậ ụ ng d n c m tay ch vi c cho v n d ng ki n th c vào th c ti n; nh ng g i ý, h ọ h c sinh giúp các em h c và làm t nhà. ạ ầ L n đ u biên so n không tránh kh i nh ng sai sót, khi m khuy t, r t mong đ các đ ng nghi p đóng góp và ch giáo cho tác gi ế ThêmTr buivanthembg@yahoo.com.vn ĐT: 0912.716.203.

ự

ụ Danh m c Các bài th c hành và thí nghi mệ

ươ ọ ơ ả c b n trong ch ng trình & sgk sinh h c 6

t trong

ộ

TT

N i dung

SGK trang

ử ụ Kính lúp, kính hi n vi và cách s d ng

ạ ạ

TN, TH Th 1 TH 2 Quan sát t Th 3 Th 4

ế Ti CT 4 5 12 18

Bài, ph n ầ trong bài 5 6 12 18

17 21 40 57 ể ự ậ ế bào th c v t. ế ế ự ậ ẫ Th 5 29 53 173

ư ậ ấ ị ủ ễ Quan sát bi n d ng c a r . ủ Quan sát bi n d ng c a thân ậ Bài t p th c hành: T p làm m u ép Lá cây ẫ S u t p các m u N m, Đ a y TH 6 65

Th 7 Tham quan thiên nhiên. 686970 53 173176

ủ ễ ố

ự ự ậ ấ

c trong cây ầ ạ ả ệ tn1 tn2 tn 3 tn4 tn5 tn6 tn7 ướ c và mu i khoáng c a r S hút n ủ S dài ra c a thân ể V n chuy n các ch t trong thân ợ ệ Các thí nghi m quang h p Hô h pấ ậ ể ướ V n chuy n n ề Đi u ki n cho h t n y m m 10 14 17 2324 26 27 42 11 14 17 21 23 24 35 35 46 54 68 77 80 113

Ậ Ấ Ể

TN 3 BÀI 17: V N CHUY N CÁC CH T TRONG THÂN (SGKTr54)

ậ ệ ể ướ ố c và mu i khoáng ị ẳ ệ ứ ề ẫ

ệ

ứ ướ ự ỏ ặ ố ỷ c pha màu (m c đ ho c tím) (c c thu tinh) ch a n

ệ ắ ồ

ệ Thí nghi m 1 V n chuy n n ụ ệ ủ M c đích c a thí nghi m: Qua thí nghi m kh ng đ nh ch c năng d n truy n các ấ ủ ch t c a thân. ị ẩ 1 Chu n b thí nghi m: ỷ Bình thu tinh Dao con s cắ ộ M t vài cành hoa tr ng (hoa hu , hoa cúc, hoa h ng) Kính lúp ế 2Ti n hành thí nghi m:

ộ ằ ắ ầ ố ướ c không ắ ỏ ỗ ờ ậ ố ổ ự , quan sát, nh n xét s ở 2 c c, các

ồ ở ỏ ố c c A có màu h ng, cánh hoá ư ẫ ồ ắ ố ậ ắ ắ ố

ề ể ậ ậ

ướ B1: C t 2 cành hoa có đ dài b ng nhau, cùng ắ ạ lo i hoa m u tr ng, c m 2 cành hoa: 1 vào ố ướ c c n c màu đ (A), 1 vào c c n ể màu (B), đ ra ch thoáng. ả B2: Sau kho ng 1 gi ắ ủ thay đ i màu s c c a cành hoa cánh hoa. Cánh hoa ố c c B v n nh cũ (không có màu h ng). B3: C t ngang cành hoa c m trong c c A, dùng kính lúp quan sát lát c t và nh n xét. ế ắ ỏ ủ ồ Trong v t c t có màu h ng gi ng màu đ c a ố . ướ c trong c c n ề ự ẫ ấ ế K t lu n v s d n truy n, v n chuy n ch t ố hoà tan (mu i khoáng) trong thân cây. ể ố ượ ậ c v n chuy n qua N c và mu i khoáng đ ỗ ờ ạ ả thân lên lá, hoa, qu ... nh m ch g .

ướ ượ ậ ủ ể ạ ạ ỗ c đ c v n chuy n trong m ch g hay m ch rây c a thân? ậ ỏ 3Câu h i bài t p 1.Mu i khoáng và n Tr l ố ả ờ i:

ỗ ở ầ ằ ạ cây 2 lá m m n m trong hay ngoài m ch rây? ạ 2.M ch g ả ờ Tr l i:

ẫ ủ ằ ở ụ ữ ầ ầ ỏ ph n v hay ph n tr gi a? ạ 3.M ch d n c a thân non n m ả ờ Tr l i:

ậ ể ệ ấ ữ ơ

ệ ấ ữ ơ ậ ể ẳ ị

ả ư ả ỏ ưở ổ i, i,..) Thí nghi m 2 V n chuy n ch t h u c ụ ệ ủ M c đích c a thí nghi m: Qua thí nghi m kh ng đ nh ch t h u c v n chuy n ờ ạ nh m ch rây. ẩ ệ ị 1 Chu n b thí nghi m: ể +Cây đ khoanh v (cây ăn qu nh v i, b +Dao con khoanh v ỏ

ệ ế 2Ti n hành thí nghi m:

ọ ề ướ ng B1 Ch n cành cây kho , có nhi u lá h sáng trên cây trong v ẻ n.ườ

ớ ỏ ỏ ỏ ấ B2Dùng dao con khoanh l p v dài 3>4cm, ạ ạ bóc b v và c o s ch l p v sát thân, l y ế ư khăn lao khô (nh chi ớ ỏ t cành).

ắ ề ả ỏ ủ B3Sau kho ng 1>2 tháng c t v quan sát ớ l p v c a cành đó.

ướ ả ớ i thích i, gi ư ỏ ậ ỏ Nh n xét l p v phía trên và d ệ ượ hi n t ng v phía trên phình to nh đùi gà.

ng (ch t h u c ) v n ưỡ ố trên xu ng nh m ch rây.

ấ ữ ơ ậ ờ ạ ạ ố ị ắ ướ ượ i đ ng i ph n v trên, các ch t dinh d ớ ấ Các ch t dinh d ể ừ chuy n t ỏ ị ắ Vì v cây b c t ngang(m ch rây b c t ), ấ ữ ơ c các ch t h u c không xu ng d ầ ỏ ưỡ ấ ạ ọ đ ng l ầ nàylàm cho ph n đó l n lên, phình to ra.

ậ

ạ ỗ ở ữ ể nh ng đi m nào: ỏ 3Câu h ibài t p ạ 1.M ch rây khác m ch g ả ờ Tr l i:

ấ ữ ơ ể ậ ừ ớ ữ đâu và t i nh ng đâu? ạ 2. M ch rây v n chuy n ch t h u c đi t ả ờ Tr l i:

ơ ồ ậ ủ ộ ứ ự ố các s trên 3. Cho s đ cây có hoa, hãy ghi chú các b ph n c a cây theo th t s đơ ồ

ả ờ Tr l i:

1...............................................................................

2...............................................................................

3...............................................................................

4...............................................................................

5...............................................................................

6...............................................................................

7...............................................................................

ỏ ề ự H i đáp v nh a cây cây ủ ủ ậ H iỏ : Nh a m c a cây cao su là chât gì v y? Tr l ự iả ờ : ầ ừ ỉ ọ ạ

ế ỷ i khu v c ổ ở ầ ế ấ ố đây đã bi ầ ơ ự ủ ẩ ướ ộ ả ự

ắ ủ ị Caouchouk, theo Th ng ướ

ả

ấ ầ ứ ợ ạ ệ ắ ng (th s a ắ ụ ươ cao su (pha phân tán) Vi t Nam, latex

ạ ử ỏ Ở ệ ng phân tán l ng. ướ c. ồ :

ạ ử ườ ề cao su Polyisoprene – ọ ng sinh h c (đi u

ệ ặ c có nh ng đ c tính u vi t 100% đ ngồ ử ớ l n và đ ng ượ

ng phân tán: ủ ế ồ ẫ c (52 – 70%), protein (2 – 3%), acid béo và d n ả ấ ư ự r ng m a Cây cao su ban đ u ch m c t Amazon. Cách đây g n 10 th k , th dân Mainas ể ố s ng t l y nh a c a cây này dùng đ ữ ạ ẩ t, và t o ra nh ng t m vào qu n áo ch ng m ọ ọ ấ qu bóng vui ch i trong d p h i hè. H g i ch t ổ ữ Mainas nh a này là ” (cao là g . ỗ Uchouk nghĩa là “N c m t c a cây là ch y ra hay khóc). Cao su thiên nhiên hay latex cao su là m t ộ ấ ỏ ch t l ng ph c h p, có thành ph n và tính ch t t nhau tùy theo lo i. Theo nguyên t c, ta khác bi ể ữ ộ ạ ể có th nói đó là m t tr ng thái nhũ t ủ tr ng đ c) c a các h t t ườ trong môi tr ủ ượ ọ c g i là m cao su n còn đ ấ ạ C u t o latex bao g m Pha phân tán: là các h t t ượ ổ ằ ợ c t ng h p b ng con đ đ ế ệ ố ằ ể khi n b ng h th ng enzim). Chính vì th ư ượ ữ Polyisoprene thu đ ề ề ấ ể ấ ậ v c u trúc – đi u hòa l p th r t cao: ạ ố ượ ồ ng phân t phân d ng cis , kh i l ặ ẽ ứ ộ ế ấ nh t, m c đ k t bó ch t ch , … Hàm l ng các ủ ặ ạ ử cao su tùy theo đ c tính sinh lý c a cây dao h t t ừ ộ 25 – 45%. đ ng t ỏ ườ là serum l ng có thành Môi tr ầ ứ ạ ầ ph n ph c t p bao g m thành ph n ch y u là ướ n ấ xu t (1 – 2%), glucid và heterosid (kho ng 1%), khoáng ch t (0.3 – 0.7%)

ổ ừ ự ừ ạ ổ ố H iỏ : H phách hay (nh a cây thông c ) v a là hoá th ch v a là thu c quý ?

iả ờ :

ượ ọ , có khi đ ọ ạ ủ ế ự ủ ổ ư xa x a, ch y u là nh a loài thông c ệ

ự ứ ố ỏ ố

ấ ẹ ả ườ ổ ợ ứ ng h p còn th y rõ trong m nh h phách ch a ộ ạ ỏ ng d ch u. H phách ẹ ễ ị ệ

ướ ế ặ ả ổ

Tr l ế ổ c g i là huy t phách, minh H phách ồ phách, h ng tùng chi, tên khoa h c là succinum, là nh a c a các loài cây lá kim đã hóa đá (hóa th ch) ự ừ t ủ Pityoxylon succinifer Kauss nay đã tuy t ch ng. ứ ấ ấ ổ Các phân tích cho th y h phách có công th c c u ế ọ ổ ạ t o là C40H64O4, vi t g n là (C10H16O)4. H ặ ướ ạ ườ i d ng kh i nh a c ng ng g p d phách th ớ ề ặ ạ ho c d ng nhũ đá v i các kh i to nh không đ u ố ớ ộ ố nhau, nhìn trong su t v i màu r t đ p; m t s ấ tr ậ các đ ng v t hóa th ch nguyên v n. Đem đun ổ ươ ổ nóng, h phách t a mùi h ừ ệ ấ ẫ 600 t r t kém. Thales đã phát hi n ra t d n nhi ụ ằ c Công nguyên r ng khi chà xát liên t c năm tr ế vào mi ng v i ho c mi ng len thì h phách sinh đi n.ệ ệ

ề c s d ng trong nhi u công ổ ằ đ ổ ộ ộ ầ ụ ầ ệ ọ ượ ử ụ ề ố ị ụ ế ườ ỏ huy t; ch dành cho ng ế ợ ể i ti u i h a suy, ẹ ướ M t trăm tri u năm tr c, ố ị ươ ở m t con m i b th ng và h ự ủ ph n b ng c a nó ra. Nh a ọ ơ ể ầ thông d n d n bao b c c th ố ạ ộ ộ và toàn b ru t con m iT o ố ạ thành hoá th ch con m i còn ế nguyên v n đ n ngày nay. ệ ủ ễ ổ ở ủ ỹ ề ố ớ ố ẫ ườ ề ợ

ổ H phách ị ngh . Đông y c truy n cho r ng h phách có v ng t, tính bình vào b n kinh tâm, can, ph và bàng ầ quang; có tác d ng an th n, đ nh kinh, l ỉ ư ti n, tán ị th y th nh. ắ ọ Vì d mài giũa và c t g t, h phách tr thành ệ ậ ệ v t li u quý đ i v i ngành th công m ngh : ế ế ẩ ứ ắ ch bi n t u thu c, làm nhi u món trang s c đ t ư ặ ề ti n nh m t nh n, s i dây chuy n, c m tay, hoa tai, v.v...

ổ ự ư ặ ạ ắ ẻ ẹ ượ ọ ề ứ ạ ộ ặ ồ ườ ạ ẫ ậ H phách là nh a cây hoá th ch, nó có màu s c và v đ p đ c tr ng do v y ậ ệ ứ ổ c dùng làm các v t li u ngoài ý nghĩa khoa h c v nghiên c u c sinh nó còn đ ả ặ trang trí ho c đ trang s c. Do đó, m c dù chúng không ph i là m t lo i khoáng ư ộ ư ậ v t nh ng ng i ta v n coi chúng nh m t lo i đá quý.