:
Ự
BÀI 50 TH C HÀNH KHẢO SÁT VI KHÍ HẬU CỦA MỘT KHU VỰC
(Sinh học 12 nâng cao Tr 208)
IM C TIÊU ữ ả ứ ộ ả ố ơ Ụ ớ ớ ơ sinh thái đ n gi n. ế ế ả c. ượ ế ự ả ệ ụ ụ Làm quen v i nh ng d ng c nghiên c u sinh thái đ n gi n. ả ạ Làm quen v i cách đo đ c, kh o sát m t vài nhân t ậ ả Bi t ghi chép, đánh giá và th o lu n các k t qu thu đ Rèn luy n k năng th c hành cho các em và phân tích k t qu thí hành.
ỹ Ị IICHU N BẨ ẩ ể ắ ố ị ế ặ ấ ọ ố c dây, m k , nhi ọ t k c m tay, c c 2m: m t đ u nh n đ c m c đ nh xu ng đ t ho c ộ ầ ổ ướ ỡ ể ằ ặ ệ ế ầ Th ộ giá đ 3 chân, dây đ ch ng bu c ho c băng dán, s tay và bút...
ệ ế ẩ ể ẩ ệ ế ệ ế ẩ ể ồ Nhi ế m k nhi t k (đi n t ) ế t k m k (ki u đ ng ế ồ t k m k (ki u đ ng h )ồ ệ ử Nhi h )ồ Ộ IIIN I DUNG VÀ CÁC B ậ ủ C TI N HÀNH ườ ả ƯỚ ự ườ 1Kh o sát vi khí h u c a khu v c v Ế n tr ng
ố ệ
ị ủ ụ i bóng mát c a cây, b i ấ n tr ể ờ
ệ ị ặ ấ ằ
ệ ế ẩ ế t k m k . ệ ộ ộ ẩ ể t đ , đ m ố B1 B trí thí nghi m: (b trí theo nhóm làm thí nghi m)ệ ạ ị Chon v trí đo đ c ướ ứ ể + Đ a đi m th nh t: d ườ ườ cây trong khu v ng. ứ ị + Đ a đi m th hai: Ngoài tr i (không có bóng cây). ệ ố B trí thí nghi m: ỡ ể Đ giá đ vào v trí thí nghi m ề ặ ỉ +Đi u ch nh thăng b ng cách m t đ t 2m, đ t 1 ế ệ ế ẩ t k m k . Nhi ặ ấ ặ ướ +Đ t d i m t đ t 1 Nhi ể ả +Đ sau kho ng 15 phút đ cho nhi ị ổ n đ nh. ướ d i bóng mát Ngoài tr i ờ
ả ệ ị 2 v trí khác nhau trong thí nghi m:
ườ ườ ế ế n tr i v ng THPT.................lúc...........h .........đ n ..........h ượ ở ế B2Quan sát và ghi chép k t qu đo đ c ả ố ệ ượ c vào b ng sau: Ghi chép các s li u đo đ ắ ờ ế t: n ng, gió, mây ... Quan sát th i ti ạ ạ ả K t qu đo đ c t .........ngày.....tháng...... ộ ẩ Nhi ệ ộ oC t đ Đ m % Quan sát khác ể Đ a đi m ướ ị ặ ấ D i m t đ t iướ d bóng
ặ ấ mát Cách m đ t 2m
ướ ặ ấ D i m t đ t Ngoài tr iờ ặ ấ Cách m đ t 2m
ờ t ngoài tr i :
ả ệ ộ ữ ủ ệ ạ ị t đ gi a 2 v trí đo đ c khác nhau c a thí nghi m:
ộ ẩ ữ ủ ệ ả ạ ị
ậ B3Nh n xét ờ ế Th i ti ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... .......................... Kho ng cách nhi ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ......................... Kho ng cách đ m gi a 2 v trí đo đ c khác nhau c a thí nghi m ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ......................... Ỏ Ở Ộ IVCÂU H I ĐÁNH GIÁ VÀ M R NG
ệ ộ ả ng t
ở ổ ứ ế các t ch c nào thì sinh ưở ng gì đ n s thoát h i n ề ng v nhi ế ư ế ệ t nh th nào? ơ ướ ở ự ậ c th c v t? ệ ộ ộ ẩ t đ , đ m th nào,
ằ ơ ườ ố ng s ng? ự ậ ớ ậ ớ ộ i đ ng v t bi n nhi ế ự i môi tr ườ ậ ố ở ệ ủ ộ ạ t đ cao b ng cách nào? các vùng l nh nh b c c c, nam c c không có ch nhái, bò sát sinh s ng? ả ưở ủ ố ộ ố ữ ự ườ ậ ử ng s ng c a sinh v t, l a thu c nhóm nhân t ậ ư ắ ự ớ ư ế ng nh th nào t ộ ủ
i môi tr ườ i? ự ậ ư ằ ặ ể ự ấ ệ ộ ủ ậ t đ ng v t thích nghi b ng cách: ỡ ỏ ồ ọ ớ ơ ể cC th có l p m dày bao b c dthoát m hôi
ề ằ ớ ự ậ ề ặ ẵ ả ỗ ườ ắ i khi tr khí đóng l ể ạ i n ng nóng cĐóng l ặ ờ dlá xoai chuy n tránh ánh sáng m t tr i
Ỏ t đ nh h 1 Nhi ưở ộ ẩ ả 2 Đ m nh h ở ạ ộ ậ 3Sinh v t tác đ ng tr l ể ả ậ v t có th c i thi n môi tr ự ệ ộ 4S thích nghi c a đ ng v t, th c v t v i nh ng n i có nhi ế ạ 5T i sao ử 6L a cháy nh h sinh thái khí h u hay tác đ ng c a con ng 7 Nêu các đ c đi m thích nghi c a nhóm th c v t a bóng? ể ả 8Đ gi m s m t nhi ủ aNg đông ơ ể bC th nh bé ạ ệ 9Th c v t thích nghi v i đi u ki n khô h n b ng cách nào sau đây: ạ ể aB m t lá nh n bóng đ ph n x ánh sáng ấ ầ bCó thân ng m trong đ t ?H I KHÓ ĐÁP HAY
ượ ọ ướ c g i là cây là "tháp n ố c" s ng? ả ườ ạ ng khô h n, có ả ự ớ ầ ả ở ữ ệ ớ Trên th o nguyên và hoang m c vùng nhi ộ ố t mình tích tr n m t s cây ph i t c. Đ t ướ Nh ng cây gì đ ạ ữ ướ n ể ừ ừ ủ c” c a gi t đ i, đ thích nghi v i môi tr cung ng cho nhu c u, b n thân tr thành “tháp ớ ự i t ể ứ nhiên.
ủ ệ ớ ư ộ g i là “cây chai”, thân cây nh m t chai r ộ ọ ề ướ c r t nhi u n ề ướ ạ t đ i Australia có lo i cây ổ ượ u kh ng ồ c, thu c h Ngô đ ng. Vào ậ ữ ạ ể ố ứ ố ớ c nhi u, cây chai ra s c u ng th t no ạ i trong thân cây đ đ i phó v i mùa khô h n
o 20o ph n ầ ầ ướ i ọ ợ gi a phình to nh m t cái c c s i ư ộ ủ ả ự ớ
ả ế ạ Nam vĩ tuy n 11 ầ ỏ ở ữ ư ộ ồ ừ ọ
ố ọ ớ ấ ọ ợ ớ ườ ề ả
ỉ ắ hoa l n, nên còn g i là “cây l hoa”. Ng ọ ọ ế ướ ấ ướ ố ế ỏ i ta đi trên c u ng ọ c, đón cây l ườ hoa l y n
ả Trên th o nguyên c a vùng nhi ổ ồ ọ kh ng l ể ứ ượ ấ ồ có th ch a đ l ư ượ mùa m a, l ng n ướ n c, tích tr l kéo dài. ở Trên các th o nguyên ọ ợ dông Braxin có lo i “cây c c s i”, ph n trên và ph n d ủ c a thân cây thon nh , ổ , v a gi ng nh m t c c i c c l n nên g i là “cây kh ng l ủ ạ ủ ả c c i”, cùng h v i cây hoa g o (bông gòn). Đ ng kính c a cây c c s i l n nh t kho ng 5m, đ nh cây có nhi u cành ỏ nhánh rung rinh, lá hình tim nh nh n, ra hoa màu đ , xa trông ớ ư ọ nh l ả th o nguyên n u thi u n ỡ cho đ khát. ạ ủ ữ ạ c, g i là “cây x ữ ướ n ng kính thân 60cm, t ượ ể ể ướ ườ ứ ư ướ ế ả ả ủ Trên nh ng vùng hoang m c c a Mêhicô cũng có ươ ự ồ ọ ng r ng b ”, lo i cây tích tr ườ ỏ ứ ổ ch c vách m ng cao 20m, đ ộ ấ ứ ấ c m t t n bên trong r t phát tri n, có th ch a đ ỏ ộ ướ c, c nh m t "tháp n c" nh . Th n ng có ố ề i khát. Hoa nhi u chim chóc bay đ n u ng n c gi ư ứ ứ và qu c a nó cũng lòa th th c ăn chim chóc a thích.
ả ạ ở ạ ươ ng r ng này n ng đ n 6 ọ hoa, nó ồ ề ế ớ ậ ặ Loài x ấ t n và có chi u cao dài t i t n 15 m. ư ề ướ ữ Trong nh ng th o nguyên, sa m c mênh mông ị ạ ủ đó có c a châu Phi, th ạ lo i cây “khách l ể cũng có th tích tr đ c. ữ
ỏ ườ
ả ắ ấ
ặ ề ở
ây ồ
ộ ạ ồ Cây hoa h ng sa m c C ng Hòa ọ ộ ư Cây d a chu t C ổ ướ ọ c kh ng l m ng n ố s ng trên ả Đ o Socotra Yemen
ườ ng b n khô h n kéo dài, ố ữ hành”, gi ng nh cây l ữ ượ c nhi u n ố Cây khách l hành s ng ể trong bi n cát mênh mông, ứ ươ ố ồ ra t càng t t d i dào s c i t ố ữ i đi trên sa s ng. Nh ng ng ị ự ả ườ ạ ng ph i ch u đ ng cái m c th ỏ ắ n ng gay g t, cát b ng thiêu ắ ố đ t, c m th y cái n ng nóng ỗ ả ổ ậ th t, khát khô c c , b ng ể ư d ng g p cây này trong bi n ọ cát, nó tr thành ni m hy v ng ữ ủ hành vì bóng râm c a khách l ạ ơ ể ủ i h i mát, c a nó có th đem l ạ ể lá có th làm cái qu t, “tháp ể ả ườ ướ i n i khát. Ng c” có th gi ấ ạ ta dùng dao r ch thân cây, ch t ẽ ướ n c mát s trào ra. ả ườ ạ ố Nó qu là ng t i b n t ạ ữ ủ c a khách l hành trên sa m c, ườ do đó ng i ta g i nó là “cây ữ khách l hành”, "cây tháp" c.ướ n

