Báo cáo thực hành SVTH: Phan Thị Thảo Hiếu
Môn: Công nghệ vi sinh Lớp: 06S
Báo cáo thực hành Trang 1
Công nghệ vi sinh là một bộ phận quan trọng trong công nghệ sinh học, là một
môn nghiên cứu về những hoạt động sống của VSV nhằm khai thác tốt nhất khả
năng kỳ diệu của VSV vào quy trình sản xuất ở quy mô công nghiệp, nhưng để đạt
được điều đó ta phải đi từ những hiểu biết về VSV và những phương pháp cơ bản
để phân lập, nhân giống, bảo quản… giống VSV ở quy mô phòng thí nghiệm,
Nội dung dưới đây sẽ trình bày một cách cụ thể quá trình phân lập, tuyển
chọn, nghiên cứu hình thái, ứng dụng của chủng vi khuẩn lactic trong sản xuất
một số sản phẩm lên men truyền thống.
Báo cáo thực hành SVTH: Phan Thị Thảo Hiếu
Môn: Công nghệ vi sinh Lớp: 06S
Báo cáo thực hành Trang 2
CHUẨN BỊ DỤNG CỤ NUÔI CẤY VI SINH VẬT:
1.Các loại hoá chất, dụng cụ, vật liệu
Hoá chất để rửa dụng cụ:
- Dung dịch Sulfurbicromate.
- Cồn 900
- Xà phòng.
- Chlorine 3%.
Dụng cụ, vật liệu:
Dụng cụ, vật liệu Số lượng Dụng cụ, vật liệu Số lượn
g
Ống nghiệm 27 Đĩa petri 18
Pipet(1-10-20ml) 18(1 ml),
2
20 ml)
Bình tam giác(100-250
ml)
2(100
8(250
2(500 ml)
Đũa thuỷ tinh 4 Que cấy vòng 4
Cối, chày sứ 2 Que gạt 4
Phiến kính Lá kính
Bình định mức (100-
1000 ml)
1(100
1(500
1(1000 ml)
Cốc thuỷ tinh (100-
1000 ml)
2(100
2(500
2(1000ml)
Phễu thuỷ tinh 6 Ống đong (100-1000 ml
)
1(100ml)
1(1000ml)
Bông không thấm nướ
c
Giấy báo
Bóp cao su 4 Rổ nhựa 4
Tủ sấy 1 Dao nhỏ 2
2.Chuẩn bị dụng cụ nuôi cấy vi sinh vật
Nguyên tắc chung
- Các loại dụng cụ dùng để nuôi cấy vi sinh vật phải đạt độ trung tính, thật
sạch và trong, không bị nứt mẻ.
- Dụng cụ được bao gói phải đảm bảo thật sạch và khô.
- Bao gói phải thật kín và cẩn thận để dụng cụ sau khi khử trùng phải đảm
bảo sự vô trùng trong lớp giấy gói và lấy ra sử dụng dễ dàng.
- Sau khi khử trùng cần phải đảm bảo sự vô trùng cho các dụng cụ.
Tiến hành:
¾ Các ống nghiệm, đĩa petri, pipet cũ đã bị nhiếm khuẩn phải
hấp khử trùng ở 1210C trong 15 phút sau đó rửa lại thật kỹ sau mới mang ra bao gói.
¾ Phương pháp bao gói dụng cụ gồm 2 khâu :
-Làm nút bông cho các ống nghiệm, bình tam giác, pipet…
-Bao gói cho hầu hết các dụng cụ thuỷ tinh.
¾ Cách làm nút bông:
*Với các ống nghiệm:
-Lấy 1 miếng bông không thấm nước cuộn lại
-Dùng ngón tay ấn vào giữa cuộn bông .
Báo cáo thực hành SVTH: Phan Thị Thảo Hiếu
Môn: Công nghệ vi sinh Lớp: 06S
Báo cáo thực hành Trang 3
*Yêu cầu: nút có kích thước dộ chặt vừa phải
-Đầu nút tròn, phần ngoài lớn hơn phần trong ống nghiệm
-Lấy nút ra hay đóng vào dễ dàng.
*Với các bình tam giác, chai lọ có kích thước lớn, làm tương tự với
ống nghiệm nhưng lượng bông sử dụng phải nhiều hơn.
¾ Cách bao gói dụng cụ:
Tất cả các dụng cụ sau khi làm nút bông đều phải được bao gói cẩn thận, phần
có nút bông bằng giây dầu hay giấy A4 cũng được để khi hấp khử trùng nút bông
không bị ướt đảm bảo điều kiện vô trùng tốt hơn. Cách làm:
Cắt các bao giấy hinh chữ nhật tuỳ theo kích thước dụng cụ cần bao gói
Gấp 1 cạnh của băng giấy, quấn băng giấy quanh đầu có nút bông đặt đầu
gấp vào trong phía thành miệng dụng cụ, gấp mép dưới của băng giấy cho kín, gập
ống giấy sát vào nút bông ở mặt trước và hai bên, gập phần giấy còn lại và cài sâu
vào trong.
Dùng 1 tờ giấy báo lớn bao gói các ống nghiệm (khoảng 20-50 ống 1 bọc)
Đối với các dụng cụ như: pipet, que gạt, đũa thuỷ tinh, cối chày sứ… phải
dùng giấy báo bao kín toàn bộ
Với các đĩa petri bao gói 5-10 đĩa cùng kích cớ trong 1 bọc bằng giấy báo
*Yêu cầu: Phần giấy bao ngoài phải chặt, kín
¾ Phương pháp khử trùng:
Sử dụng phương pháp khử trùng bằng sức nóng khô( dùng tử sấy)
Cho các dụng cụ được bao gói trên vào tủ sấy, đóng tủ, bật công tắc để tủ
hoạt động
Xoay các núm để điều chỉnh kim chỉ trên đồng hồ nhiệt độ và kim chỉ trên
đồng hồ thời gian với chỉ số nhiệt độ 165oC (hoặc 170oC), trong 2h( hoặc 1,5h).
Sau khi sấy, phải để nguội tới 60oC mới lấy dụng cụ ra, tránh lấy dụng cụ ra
khi nhiệt độ tủ còn cao các dụng cụ thuỷ tinh dễ nứt vớ.
Các dụng cụ sau khi sấy mà giấy bao có màu hơi vàng là được.
*Yêu cầu với các dụng cụ nuôi cấy vi sinh vật:
Các dụng cụ nuôi cấy vi sinh vật phải đạt độ trung tính, thật sạch và trong
không bị nứt mẻ.
Dụng cụ bao gói phải đảm bảo thật sạch và khô.
Bao gói phải thật kín và cẩn thận để dụng cụ sau khi khử trùng phải đảm bảo
sự vô trùng trong lớp giấy gói và lấy ra sử dụng dễ dàng.
Sau khi khử trùng cần phải đạt được sự vô trùng tuyệt đối cho các dụng cụ
bằng cách bảo quản trong tủ sấy ở 30oC, khi cần dùng mới lấy ra dùng.
Báo cáo thực hành SVTH: Phan Thị Thảo Hiếu
Môn: Công nghệ vi sinh Lớp: 06S
Báo cáo thực hành Trang 4
CHUẨN BỊ MÔI TRƯỜNG ĐỂ PHÂN LẬP TUYỂN CHỌN GIỐNG VI
KHUẨN LACTIC
1.Mục tiêu:
Chuẩn bị môi trường để tuyển chọn, phân lập chủng vi khuẩn lactic
Môi trường đặc thù: Môi trường cà chua
Khử trùng môi trường bằng áp suất cao trong nồi hấp.
*Dụng cụ thiết bị:
• Tủ vô trùng.
• Nồi hấp áp lực.
• Cân kỹ thuật, cân phân tích
• Bếp điện.
• Đèn cồn.
2. Môi trường phân lập: 500ml môi trường có CaCO3
Môi trường nuôi cấy: 600ml môi trường không có CaCO3
Thành phần 1l
trường
Môi trường phân
500ml)( có CaCO3 )
Môi trường
cấy (600ml)
Glucose(g/l) 10 5 6
Cao nấm men(g/l) 10 5 6
CaCO3(g/l) 5 2.5 0
Nước ép cà chua(lọc kỹ)(m
l
400 200 240
Dung dịch muối A(ml):
− K2HPO4: 2,5g
− KH2PO4: 2,5g
− nước cất 250m
5 2.5 3
Dung dịch muối B(ml):
− MgSO4: 10g
− NaCl: 0,5g
− FeSO4: 0,5g
− MnSO4: 0,5g
− Nước cất: 250
m
5 2.5 3
Nước cất 600 300 360
Thạch 20 10 12
pH 6.9 6.9 6.9
*Môi trường được chuẩn bị theo trình tự:
Cà chua quả đem thái lát, băm nhỏ, dùng vải lọc vắt lấy nước, lấy phần nước
đun trên bếp điện hoặc lò vi sóng, sau đó dùng bông thấm nước lọc lấy nước trong,
đong lượng nước ca chua cần thiết cho mỗi loại môi trường.
Với 1 cốc thuỷ tinh khác, cho thạch vào thêm nước cất, khuấy đều, đun sôi trên
bếp điện, dùng đũa thuỷ tinh khuấy đều cho thạch tan hết.
Song song đó dùng cốc thuỷ tinh khác cho một ít nước cất vào và cho các thành
phần còn lại, đun trên bếp điện và đun cho tan hết.
Báo cáo thực hành SVTH: Phan Thị Thảo Hiếu
Môn: Công nghệ vi sinh Lớp: 06S
Báo cáo thực hành Trang 5
Chú ý: tổng nước cất dùng ở trên là nước cất đã chuẩn bị ở phần chuẩn bị hoá
chất (tuỳ theo môi trường đã kê theo bảng)
Hoà trộn các thành phần trên, ta được môi trường cần dùng.
Nhanh chóng phân phối môi trường dinh dưỡng vào các ống nghiệm có nút
bông đã vô trùng bằng phễu để tránh môi trường bám vào ống nghiệm( lượng môi
trường cho vào khoảng 1/3 ống nghiêm- không cho quá nhiều môi truờng) đối với
môi trường có CaCO3 thì phân phối vào 3 bình tam giác loại 250ml có nút bông đã
vô trùng.
Chú ý: môi trường cà chua là môi trường cung cấp khoáng, vitamin, và có độ
pH thích hợp với đa số VSV (pH ≈ 6,9 ) nên không cần phải chuẩn pH, còn đối với
các môi trường khác như khoai tây tuy dinh dưỡng nhiều hơn nhưng không có độ pH
thích hợp nên không được sử dụng nhiều, nếu sử dụng phải chuẩn pH môi trường
đến 6,9
* Chuẩn bị nước cất để pha loãng mẫu thí nghiệm:
Dùng pipét 10 – 20ml, hút chính xác vào các ống nghiệm đã vô trùng mỗi ống
9ml nước cất. Đậy chặt bằng nút bông không thấm nước
Dùng ống đong cho vào 2 bình tam giác loại 250ml có nút bông đã vô trùng
mỗi bình 99ml nước cất.
* Khử trùng môi trường, làm thạch nghiêng và thạch đĩa:
*Phương pháp khử trùng môi trường: Sử dụng nồi hấp áp lực cao, cách tiến hành
như sau:
− Bật công tắc nguồn nồi hấp
− Mở nắp nồi cho nước vào nồi hấp đến mức quy định ( ngang thanh
ngang dưới đáy nồi là được)
− Xếp các dụng cụ chứa môi trường vào giỏ và đưa vào nồi hấp.
− Đóng chặt nắp nồi hấp.
− Gạt cần sang chế độ Lock.
− Cài đặt chế độ hấp khử trùng ở mode 2( 1210C trong 25phút)
− Để nồi tự động, khi nhiệt độ giảm xuống khoảng 600 có thể lấy môi
trường ra làm thạch nghiêng hoặc thạch đứng… chờ thạch nguội cho vào tủ ấm bảo
quản để sử dụng dần
− Các ống nghiệm chứa môi trường đặc thì được làm thạch nghiêng để
cấy chuyền và bảo quản giống.
*Cách làm thạch nghiêng:
Các ống nghiệm được khử trùng xong được đặt ở tư thế nghiêng góc sao cho
mặt nghiêng và phần thạch sâu dạt yêu cầu
Có thể dùng các pipét lớn nhỏ khác nhau đặt trên mặt phẳng bàn để làm bề mặt
nghiêng tuỳ theo lượng môi trường trong ống nghiêm nhiều hay ít.
Để yên cho đến khi môi trường đặc lại, bề mặt thạch nghiêng phải nhẵn, phẳng,
không gồ ghề và liên tục, thạch không được dính nút bông.
Đối với môi trường thạch đứng thì ống nghiệm sau khi lấy ra khỏi nồi hấp,
dựng thẳng đứng cho đến khi thạch đông cứng là đượcoảmoi trường khoảng 1/3 ống
nghiệm)