Bệnh Ngoài Da Tiết Chất Nhờn
Seborrheic Dermatitis
Bệnh ngoài da tiết chất nhờn gây gầu trên đầu hay ngoài da khi tuyến
tiết chất nhờn làm việc quá lố. Bệnh thường thấy ở những vùng da có nhiều
tuyến chất nhờn hay da đầy chất nhờn. Người lớn gọi là bệnh gầu trên đầu
còn trẻ em thì gọi là bệnh chỏm đầu khi mơí sanh (crandle cap).
Bệnh ngoài da sinh chất nhờn còn thấy ở những nơi khác như ngoài
mặt, xung quanh mắt, râu cằm, tai, trước ngực, tay chân và bẹn háng hay
xung quanh hậu môn.
Bệnh ngoài da sinh chất bã nhờn làm cho da nhờn hay có vẩy.
Bệnh da tiết chất bã nhờn thường thấy nơi trẻ sơ sinh chưa đầy 3 tuổi
hay người lớn từ 30 tới 60 tuổi. Bệnh thấy ở đàn ông nhiều hơn đàn bà. Vì
đây cũng là loại bệnh viêm nên vết da có vẩy, ngứa và nóng.
Nguyên nhân bệnh chưa biết rõ.
Bệnh có thể phát hiện ở từng người, từng trẻ em, hay người lớn.
Bệnh có thể liên hệ kích thích tố vì bệnh thường phát hiện khi còn nhỏ
cho tơí lúc trưởng thành thì bệnh biến mất.
Bệnh có thể một loại nấm tên là malassezia. Thường thì ít nhiều nấm
malassezia quanh quẩn ngoài da, nhưng khi mọc quá nhiều có thể sinh bệnh
chất bã nhờn ngoài da. Bệnh nhân dễ bị mẫn cảm malassezia dễ mắc bệnh
ngoài da sinh chất nhờn.
Bệnh ngoài da seborrheic dermatitis có thể liên hệ biến chứng bệnh
thần kinh vì bệnh thường thấy ở người già bị Parkinson hay bệnh nhân kinh
phong, tai biến mạch máu não, bệnh xơ cứng thần kinh hay tê liệt.
Nhiều nghiên cứu khác cho rằng bệnh có tính chất di truyền, hệ thống
miễn dịch ngoài da bất thường, thay đổi môi trường sống xung quanh như
nhiệt độ hay ẩm ướt, da bị kích thích bởi những hóa chất dùng để rửa cầu
tiêu nhà tắm, kích thích tố nam, HIV, trạng thái tâm thần, căng thẳng, uống
rượu, đồ ăn thiếu dinh dưỡng và kém vệ sinh.
Ðiều trị bệnh Seborrheic dermatitis tùy theo tuổi tác. Trẻ em vị thành
niên hay người lớn bị bệnh ngoài da Seborrheic dermatitis thường chữa bằng
thuốc gội đầu có chất salicylic acid hoặc dùng thuốc có toa bác sĩ như
selenium sulfite, hay chất kẽm pyrithione zinc. Thường thì gội đầu tuần 2
lần. Thuốc gội đầu có chất Coal Tar có thể gội tuần 3 lần. Cũng có thể dùng
shampoo mỗi ngày cho đến khi bớt bệnh sẽ dùng tuần vài, 3 lần. Khi dùng
shampoo gôi đầu thì để thuốc cùng khắp đầu, gãi, rồi để lâu chừng 5 phút
sau hãy xối nước. Có bác sĩ cho bệnh nhân dùng thêm thuốc (cần có toa) loại
steroid. Thuốc nước steroid chỉ dùng cho trẻ vị thành niên hay người già.
Khi chữa bệnh cho trẻ em nhất là trẻ sơ sinh, không thể dùng những
thuốc mạnh của người lớn. Có thể dùng shampoo của trẻ em, nhẹ và không
chứa thuốc gì. Trải đầu bằng bàn chải thật mềm dùng cho trẻ em, nhè nhẹ
cho gầu bong ra. Phải coi chừng: chải thật nhẹ. Vì nếu làm hư da đầu trẻ dễ
bị nhiễm trùng. Nếu vẫn không khỏi phải ý kiến bác sĩ nhi đồng có thể dùng
thuốc chứa chất Tar hay 2% thuốc Nizoral (ketoconazole). Vài loại thuốc gội
đầu hay kem nhẹ chứa steroid có thể dùng cho trẻ em nhưng cũng phải hỏi ý
kiến bác sĩ trước khi dùng.
Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D.