Đ bài: Hãy bình lu n câu t c ng sau: "Đt t t tr ng cây r m rà/ Nh ng ng iề ậ ụ ữ ấ ố ồ ườ ữ ườ
thanh l ch nói ra d u dàng". "Đt x u tr ng cây kh ng khiu/ Nh ng ng i thô t cị ị ấ ấ ồ ẳ ữ ườ ụ
nói đi u phàm phu"ề
Bài làm
S ng đp là m c tiêu ph n đu c a m i chúng ta. Ngh thu t ng x , giao ti p là m tố ẹ ụ ấ ấ ủ ỗ ệ ậ ứ ử ế ộ
trong nh ng bi u hi n c a n p s ng đp. T c ng là kho tàng quý báu c a nhân dân, choữ ể ệ ủ ế ố ẹ ụ ữ ủ
ta nhi u kinh nghiêm, nhi u bài h c v ng x , giao ti p, nh t là v m t l i ăn ti ng nói.ề ề ọ ề ứ ử ế ấ ề ặ ờ ế
M i đi u khen, chê mà t c ng nêu ra th t vô cùng chí lí. Đ giáo d c cách ăn nói choỗ ề ụ ữ ậ ể ụ
m i ng i, ông cha ta đã đúc k t thành t c ng :ọ ườ ế ụ ữ
"Đt t t tr ng cây r m rà,ấ ố ồ ườ
Nh ng ng i thanh l ch nói ra d u dàng".ữ ườ ị ị
Và còn có câu:
"Đt x u tr ng cây kh ng khiu,ấ ấ ồ ẳ
Nh ng ng i thô t c nói đi u phàm phu".ữ ườ ụ ề
Hai câu t c ng trên đu nêu lên m t nh n xét r t sâu s c v cách ăn nói c a hai lo iụ ữ ề ộ ậ ấ ắ ề ủ ạ
ng i trong xã h i: Ng i thanh l ch và ng i thô t c.ườ ộ ườ ị ườ ụ
Câu th nh t: Đt có t t t i, màu m thì m i có th tr ng đc "cây r òm rà", cành láứ ấ ấ ố ươ ỡ ớ ể ồ ượ ư
sum suê, t i t t. Trong xã h i cũng v y, ch có nh ng ng i thanh l ch, văn minh, có vănươ ố ộ ậ ỉ ữ ườ ị
hóa, có nhân cách m i bi t ăn nói "d u dàng", êm ái, nh nhàng, d nghe.ớ ế ị ẹ ễ
Câu th hai: Đt x u, c n c i, ch có th m c lên "cây kh ng khiu" lá cành x xác. Ng iứ ấ ấ ằ ỗ ỉ ể ọ ẳ ơ ườ
cũng th , k thô t c, vô h c, kém đo đc luôn luôn nói ra nh ng "đi u phàm phu", thôế ẻ ụ ọ ạ ứ ữ ề
l , x ng b y, t c t n.ỗ ằ ậ ụ ằ
Hai câu t c ng trên, b ng cách so sánh c th , l y đt và cây tr ng đ so sánh v i haiụ ữ ằ ụ ể ấ ấ ồ ể ớ
lo i ng i có hai cách ăn nói, hai l i s ng đi l p, t đó nêu lên nh n xét, bi u th thái đạ ườ ố ố ố ậ ừ ậ ể ị ộ
khen, chê, đa ra m t l i khuyên v cách ăn nói sao cho văn minh, l ch s , không đc thôư ộ ờ ề ị ự ượ
l , t c t n, bi t nói l i hay, ý đp trong giao ti p, ng x .ỗ ụ ằ ế ờ ẹ ế ứ ử
Trong xã h i, k thô t c t t nói đi u phàm phu, thô l . K thô t c vì đo đc kém, thi uộ ẻ ụ ấ ề ỗ ẻ ụ ạ ứ ế
nhân cách, không đc giáo d c, l i vô h c nên nói năng b a bãi, thi u suy nghĩ. H bượ ụ ạ ọ ừ ế ọ ị
m i ng i coi khinh. Đáng bu n thay, k thô t c ăn nói th l l i không h bi t t x uọ ườ ồ ẻ ụ ồ ỗ ạ ề ế ự ấ
h .ổ
Trái l i, ng i thanh l ch là ng i có nhân cách, có đo đc, có văn hóa, bi t kính trênạ ườ ị ườ ạ ứ ế
nh ng d i, ăn nói có suy nghĩ chín ch n. H hi u rõ m c đích mình nói và làm. H bi tườ ướ ắ ọ ể ụ ọ ế
h c t p l i ăn ti ng nói c a nhân dân đ di n đt t t ng tình c m m t cách sâu sác, ýọ ậ ờ ế ủ ể ễ ạ ư ưở ả ộ
nh . Nói v i ai, nói đi u gì, nói nh th nào, là ba câu t h i mình tr c lúc nói.ị ớ ề ư ế ự ỏ ướ
Ngôn ng là tài s n quý báu lâu đi c a nhân dân. Ngôn ng phát tri n theo h ng đi lênữ ả ờ ủ ữ ể ướ
c a l ch s . Nó là công c giao ti p, di n đt t t ng, bi u l tình c m gi a con ng iủ ị ử ụ ế ễ ạ ư ưở ể ộ ả ữ ườ
v i con ng i. Nh h c t p và t rèn luy n, chúng ta m i có ngôn ng phong phú. uy nớ ườ ờ ọ ậ ự ệ ớ ữ ể
chuy n. Ng i ăn nói t c t n, thô l là vì vô h c và vô đo đc. Qua l i ăn ti ng nói, taể ườ ụ ằ ỗ ọ ạ ứ ờ ế
d dàng đánh giá đc nhân cách c a ng i nói.ễ ượ ủ ườ
Tóm l i, hai câu t c ng trên cho ta bài h c quý báu v ng x , giao ti p. Nói năng c nạ ụ ữ ọ ề ứ ử ế ầ
ph i nh nhàng, khiêm t n, l ch s ; ph i bi t x u h v cách ăn nói thô l , t c t n.ả ẹ ố ị ự ả ế ấ ổ ề ỗ ụ ằ
Ngôn ng , cách ăn nói còn ph n ánh tâm h n, trình đ ng i tham gia giao ti p. Quan hữ ả ồ ộ ườ ế ệ
xã h i có thân, s , khinh, tr ng, trên, d i. Giao ti p, ng x , nói năng ph i d a trên m iộ ơ ọ ướ ế ứ ử ả ự ố
quan h và hoàn c nh giao ti p c th y.ệ ả ế ụ ể ấ
Ông bà ta r t coi tr ng vi c d y d con cháu cách ăn nói. T c ng , l i ca đc các cấ ọ ệ ạ ỗ ụ ữ ờ ượ ụ
th ng xuyên nh c đn làm bài h c đo lí th m thìa:ườ ắ ế ọ ạ ấ
"H c ăn, h c nói, h c gói, h c m ".ọ ọ ọ ọ ở
"G i d b o vâng".ọ ạ ả
"L i nói ch ng m t ti n mua,ờ ẳ ấ ề
L a l i mà nói cho v a lòng nhau".ự ờ ừ
"Ng i khôn đón tr c rào sau,ườ ướ
Đ cho ng i d i bi t đâu m dò".ể ườ ạ ế ồ
Mu n nói l i hay ý đp thì tr c h t ph i tu d ng đo đc, bi t "Tiên h c l , h u h cố ờ ẹ ướ ế ả ưỡ ạ ứ ế ọ ễ ậ ọ
văn”, khiêm t n h c h i cách ăn nói c a m i ng i. Đc sách, h c t p th văn, k t h pố ọ ỏ ủ ọ ườ ọ ọ ậ ơ ế ợ
l i ăn ti ng nói c a nhân dân đ trau d i ngôn ng . Thi hào dân t c Nguy n Du, tác giờ ế ủ ể ồ ữ ộ ễ ả
"Truy n Ki u" t ng tâm s : "Nghe khúc hát thôn quê h c đc l i nói trong ngh tr ngệ ề ừ ự ọ ượ ờ ề ồ
dâu gai".
Xã h i đang đi m i. Văn hóa, kinh t , khoa h c n c nhà phát tri n m nh m . b t cộ ổ ớ ế ọ ướ ể ạ ẽ ở ấ ứ
c ng v nào, đa con trong gia đình, ng i h c sinh d i mái tr ng, ng i công dânươ ị ứ ườ ọ ướ ườ ườ
ngoài xà h i, đu ph i có ý th c h c t p giao ti p, th hi n m t nhân cách văn hóa mangộ ề ả ứ ọ ậ ế ể ệ ộ
b n s c dân t c.ả ắ ộ
Ăn nói "d u dùng" không có nghĩa là "hoa hòe hoa sói" vô l i, ăn nói b đ, xu n nh, t làmị ố ợ ỡ ị ự
gi m nhân cách mình trong giao ti p. Chúng ta phê phán cách ăn nói thô t c, xu n nh; luônả ế ụ ị
luôn đ cao thái đ chân th t, trung th c, t tin trong ng x .ề ộ ậ ự ự ứ ử
Đo đc là cái g c c a con ng i. Ngôn ng , l i ăn ti ng nói, cách ng x đc nhânạ ứ ố ủ ườ ữ ờ ế ứ ử ượ
dân ta coi tr ng nh m giáo d c đo đc, nhân cách. Hai câu t c ng trên cho chúng ta bàiọ ằ ụ ạ ứ ụ ữ
h c sâu s c trong giao ti p. S khôn ngoan, l ch thi p đc th hi n r t rõ qua c ch vàọ ắ ế ự ị ệ ượ ể ệ ấ ứ ỉ
l i ăn ti ng nói c a m i ng i. Giáo d c ngôn ng chính là giáo d c đc h nh, h ng vờ ế ủ ỗ ườ ụ ữ ụ ứ ạ ướ ề
văn minh, ti n b đ s ng đp, l ch s h n. Thanh thi u nhi chúng ta, th h k t c sế ộ ể ố ẹ ị ự ơ ế ế ệ ế ụ ự
nghi p cách m ng c a cha anh, b c sang th k XXI, c n h c thêm ngo i ng , nh ngệ ạ ủ ướ ế ỉ ầ ọ ạ ữ ư
không đc coi nh cách nói, cách vi t c a dân t c đd gi gìn s trong sáng c a ti ngượ ẹ ế ủ ộ ể ữ ự ủ ế
Vi t. Con ng i Vi t Nam thanh l ch ph i là con ng i gi i ti ng Vi t và r t yêu ti ngệ ườ ệ ị ả ườ ỏ ế ệ ấ ế
Vi t.ệ