Đ bài: Bình lu n ý ki n sau đây c a Ch t ch H Chí Minh: “Văn hóa ngh thu t ế
cũng là m t m t tr n”. Anh ch em là chi n sĩ trên m t tr n y ế
Bài làm
Đng ta và H Ch t ch quan tâm lãnh đo văn hóa ngh thu t. Đng l i văn ngh c a ườ
Đng đc th hi n trong nhi u Ngh quy t, trong nh ng bài vi t c a Ch t ch H Chí ượ ế ế
Minh. Năm 1951, gi a lúc cu c kháng chi n ch ng Pháp xâm l c đang di n ra vô cùng ế ượ
ác li t, trong Th g i anh ch em ho sĩ, Bác đã vi t: ư ế
"Văn hóa ngh thu t cũng là m t m t tr n. Anh em là chi n sĩ trên m t tr n y” ế
Câu nói trên đây c a H Chí Minh đã thâu tóm đy đ b n ch t xã h i và l ch s , ch c
năng và nhi m v c a văn h c ngh thu t trong kháng chi n, đng th i ch ra ch đng ế
(vai trò và v trí) c a văn ngh sĩ trong cách m ng và th i đi m i. Bác H nói câu này khi
cu c kháng chi n đã giành đc nhi u th ng l i, nh ng còn đy gian kh , hi sinh, chân ế ượ ư
tr i th ng l i còn xa phía tr c. Cu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp xâm l c mang ướ ế ượ
tính ch t toàn dân và toàn di n sâu s c. Toàn dân là chi n sĩ. Ta đánh gi c trên t t c các ế
m t tr n và ph ng di n: quân s , chính tr , ngo i giao, kinh t , văn hóa ngh thu t v.v... ươ ế
"Văn hóa ngh thu t cũng là m t m t tr n”. Bác nh n m nh đn nhi m v cao c , thiêng ế
thiêng, đn tính ch t quy t li t c a cu c đu tranh trên m t tr n này. Tuy không có ti ngế ế ế
súng, không có k thù tr c ti p nh ng tính ch t c a nó vô cùng ph c t p và quy t li t. ế ư ế
M t tr n này di n ra trên ph ng di n t t ng tình c m c a th i đi. Văn h c ngh ươ ư ưở
thu t th hi n t t ng, tâm lí giai c p, tâm h n dân t c, là vũ khí đu tranh s c bén. ư ưở
Tr c cách m ng, nó v ch tr n t i ác Pháp, Nh t và lũ tay sai bán n c, khích l lòng yêuướ ướ
n c căm thù gi c, c vũ nhân dân đng lên chi n đu giành t do. Trong kháng chi n, nóướ ế ế
góp ph n lo l n trong s nghi p cách m ng, vì đc l p, t do, vì c m áo hòa bình c a dân ơ
t c. Khi quân xâm l c dùng m i m u ma ch c qu gieo r c t t ng chi n b i, chia ượ ư ướ ư ưở ế
r đng bào ta thì văn h c ngh thu t là vũ khí tuyên truy n, là bài ca yêu n c, là khúc ướ
tráng ca xung tr n và chi n th ng, khích l sĩ khí toàn dân và toàn quân ta ti n lên: "... ế ế
Quân ta khí m nh nu t Ng u Đu Th di t xâm lăng lũ sói cày" ("Lên núi" H Chí ư
Minh, 1950).
"Văn hóa ngh thu t cũng là m t m t tr n" vì đó luôn luôn di n ra cu c đu tranh gay
g t, liên t c gi a cái l c h u và cái ti n b , gi a cách m ng và ph n cách m ng, gi a ế
nhân dân ta và k thù, gi a cái m i và cái l c h u. Câu nói c a Bác ch rõ tác d ng l n lao
c a văn hóa ngh thu t. Nó là món ăn tinh th n không th thi u đi v i chi n sĩ và đng ế ế
bào.
Ngay trong "Nh t kí trong tù" (1942-1943), Bác H đã t ng vi t: ế
"Nay trong th nên có thép, ơ
Nhà th cũng ph i bi t xung phong".ơ ế
Th ca hi n đi ph i có "thép", nhà th ph i là ng i chi n sĩ "bi t xung phong" trên m tơ ơ ư ế ế
tr n văn hóa ngh thu t. Ch t "thép" là tính chi n đu, là n i dung cách m ng c a th ca ế ơ
nói riêng, đng th i cũng là b n ch t c a văn hóa ngh thu t ph c v công nông binh, góp
ph n tuyên truy n đng l i kháng chi n. Văn hóa ngh thu t có m t s c m nh vô cùng ườ ế
to l n nh nhà th Sóng H ng đã vi t: ư ơ ế
"L y bút làm đòn chuy n xoay ch đ ế
M i v n th : bom đn phá c ng quy n”. ơ ư
"Văn hóa ngh thu t cũng là m t m t tr n” không nh ng th v trí và vai trò c a ng i ế ườ
ngh sĩ chân chính r t v vang: "Anh em là chi n sĩ trên m t tr n y". Văn ngh sĩ không ế
th ng i trong tháp ngà, thoát li cu c s ng đ làm ngh thu t. H không th "ng yên
trong đi ch t" đ "g m nh m văn ch ng”. Trái l i, h ph i là ng i lính, ng i trí ươ ườ ườ
th c, ng i ngh sĩ c a th i đi đau n i đau c a gi ng nòi, vui ni m vui c a ng i ườ ườ
lính”. H t nguy n đng trong hàng ngũ nhân dân l y ngòi bút và tác ph m đ ph c v
chính tr , ph c v công nông binh, ng i ca chi n đu và chi n th ng c a dân t c. ế ế
“Anh ch em là chi n sĩ trên m t tr n y” bi t bao ni m tin yêu ch a đng trong câu nói ế ế
y. Bác kh ng đnh trách nhi m n ng n nh ng h t s c v vang c a nhà văn, nhà th , ư ế ơ
ho sĩ... Trong th i máu l a, câu kh u hi u: “Văn hóa hóa kháng chi n, kháng chi n hóa ế ế
văn hóa" đã tr thành ph ng châm s ng và sáng tác c a các văn ngh sĩ. Các nhà văn, nhà ươ
th nh Nam Cao, T H u, Nguy n Đình Thi, Nguy n Tuân,... đã cùng b đi tham giaơ ư
các chi n d ch. Có m t s nhà văn, nhà th đã ngã xu ng trên chi n tr ng nh Tr nế ơ ế ườ ư
Đãng, Nam Cao, Hoàng L c,... và sau này là Lê Anh Xuân, Nguy n Thi, D ng Th Xuân ươ
Quý...
Nhà th Xuân Di u đã vi t m t cách th m thía tình c m c a ng i ngh sĩ g n trang vănơ ế ườ
câu th v i nh p đp c a trái tim nhân dân m t th i gian kh :ơ
... "Tôi cùng x ng th t v i nhân dân c a tôiươ
Cùng đ m hôi cùng sôi gi t máu
Tôi s ng v i cu c đi chi n đu. ế
C a tri u ng i yêu d u gian lao"... ườ
(“Nh ng đêm hành quân")
Vai trò công dân, t th chi n sĩ c a ng i ngh sĩ là s th c nh n r t đp, đc nhi uư ế ế ườ ượ
tác gi nói đn trong nh ng năm kháng chi n: ế ế
"Vóc nhà th đng ngang t m chi n lũyơ ế
Bên nh ng dũng sĩ đu i xe tăng ngoài đng
và h tr c thăng r i” ơ
(Ch Lan Viên)ế
B đi kéo pháo vào Đi n Biên, nh c sĩ Hoàng Vân có bài “Hò kéo pháo”. Sau 55 ngày
đêm dũng c m chi n đu, quân đi ta đã b t s ng t ng Đ-cát l p nên chi n công Đi n ế ướ ế
Biên "ch n đng đa c u" thì T H u có bài th “Hoan hô chi n sĩ Đi n Biên", Đ Nhu n ơ ế
có khúc tráng ca anh hùng “Chi n th ng Đi n Biên”, v.v.. Qua đó, ta càng th y rõ vănế
ngh sĩ là chi n sĩ, nh ng bài th , b n nh c, b c v c a h là súng là g m" c a th i ế ơ ươ
máu l a.
Cu c kháng chi n ch ng Pháp, ch ng M c a nhân dân ta đã toàn th ng. Cùng v i máu ế
x ng c a đng bào, chi n sĩ, nh ng trang th văn, nh ng th c phim, b c h a, b nươ ế ơ ướ
nh c... c a văn ngh sĩ đã góp ph n làm nên b n anh hùng ca th ng l i.
Th m nhu n l i d y c a Ch t ch H Chí Minh, văn ngh sĩ đã x ng đáng là ng i chi n ườ ế
sĩ trên "m t tr n văn hóa ngh thu t". V i s m nh l n lao, n ng n , nh ng v vang h ư
đã góp ph n x ng đáng làm đp, làm giàu n n văn hóa Vi t Nam. Đt n c đang chuy n ướ
đng đi lên phía tr c, văn ngh Vi t Nam đi m i và có nhi u kh i s c. Câu nói n i ướ
ti ng trên đây c a Ch t ch H Chí Minh v n có ý nghĩa đng viên văn ngh sĩ b i d ngế ưỡ
cái tâm và cái tài, khám phá và sáng t o nên nhi u tác ph m hay và t t đ ph c v T
qu c, tô đp n n văn hi n Vi t Nam. ế