BRAINSTORMING (CÔNG NÃO)
Công não là m t ph ng pháp dùng đ phát tri n nhi u gi i đáp sáng t oộ ươ ể ể ề ả ạ
cho m t v n đ . Ph ng pháp này ho t đ ng b ng cách t p trung trên v n đ ,ộ ấ ề ươ ạ ộ ằ ậ ấ ề
rút ra r t nhi u đáp án căn b n cho nó. Các ý ni m, hình nh v v n đ tr cấ ề ả ệ ả ề ấ ề ướ
h t đ c nêu ra m t các r t phóng khoáng và ng u nhiên theo dòng suy nghĩế ượ ộ ấ ẫ
càng nhi u càng đ càng t t. Chúng có th r t r ng và sâu cũng nh không gi iề ủ ố ể ấ ộ ư ớ
h n b i các khía c nh nh nh t nh t c a v n đ . Trong “t p kích não” hay côngạ ở ạ ỏ ặ ấ ủ ấ ề ậ
não thì v n đ đ c đào b i t nhi u khía c nh và nhi u cách (nhìn) khác nhau.ấ ề ượ ớ ừ ề ạ ề
Sau cùng các ý ki n s đ c phân nhóm và đánh giá.ế ẽ ượ
Ph ng pháp này có th ti n hành b i t m t đ n nhi u ng i. S l ngươ ể ế ở ừ ộ ế ề ườ ố ượ
ng i tham gia nhi u s giúp cho ph ng pháp tìm ra l i gi i đ c nhanh h nườ ề ẽ ươ ờ ả ượ ơ
hay toàn di n h n nh vào nhi u góc nhìn khác nhau b i các trình đ , trình tệ ơ ờ ề ở ộ ự
khác nhau c a m i ng i.ủ ỗ ườ
L ch sị ử phát tri n: ể
Thu t ngậ ữ t p kích não (brainstorming) đ c đ c p đ u tiên b i Alexậ ượ ề ậ ầ ở
Osborn năm 1941. Ông đã mô t t p kích não nh là “M t k thu t h i ý baoả ậ ư ộ ỹ ậ ộ
g m m t nhóm ng i nh m tìm ra l i gi i cho v n đ đ c tr ng b ng cách gópồ ộ ườ ằ ờ ả ấ ề ặ ư ằ
nh t t t c ý ki n c a nhóm ng i đó n y sinh trong cùng m t th i gian theoặ ấ ả ế ủ ườ ả ộ ờ
m t nguyên t c nh t đ nh” (mà s đ c mô t trong ph n ti p theo). Ngày nay,ộ ắ ấ ị ẽ ượ ả ầ ế
ph ng pháp này không nh t thi t ph i c n có nhi u ng i mà m t ng i cũngươ ấ ế ả ầ ề ườ ộ ườ
có th ti n hành.ể ế
Các đ c đi m chính khi sặ ể ử d ng t p kích não:ụ ậ
a. Đ nh nghĩa v n đ m t cách th t rõ ràng và ph i đ a ra đ c các chu nị ấ ề ộ ậ ả ư ượ ẩ
m c c n đ t đ c c a m t l i gi i. Trong b c này thì v n đ s đ c côự ầ ạ ượ ủ ộ ờ ả ướ ấ ề ẽ ượ
l p hóa v i môi tr ng và các nhi u lo n. ậ ớ ườ ễ ạ
b. T p trung vào v n đ và tránh các ý ki n hay các đi u ki n bên ngoài cóậ ấ ề ế ề ệ
th làm l c h ng bu i làm vi c. Trong giai đo n ngày ng i ta thu th p t tể ạ ướ ổ ệ ạ ườ ậ ấ
c các ý ni m, ý ki n và ngay c các t chuyên môn có liên quan tr c ti pả ệ ế ả ừ ự ế
đ n v n đ c n gi i quy t (th ng có th vi t lên gi y ho c lên b ng). ế ấ ề ầ ả ế ườ ể ế ấ ặ ả
c. Không đ c phép đ a b t kỳ m t bình lu n hay phê phán gì v các ý ki nượ ư ấ ộ ậ ề ế
hay ý ni m trong lúc thu th p. Nh ng ý t ng thoáng qua trong đ u n u bệ ậ ữ ưở ầ ế ị
các thành ki n hay phê bình s d dàng b g t b và nh th s làm m t sế ẽ ễ ị ạ ỏ ư ế ẽ ấ ự
t ng quan c a bu i t p kích não. ổ ủ ổ ậ
d. Khuy n khích tinh th n tích c c, m i thành viên đ u c g ng đóng góp vàế ầ ự ỗ ề ố ắ
phát tri n các ý ki n. ể ế
e. Hãy đ a ra càng nhi u ý càng t t v m i m t c a v n đ k c nh ng ýư ề ố ề ọ ặ ủ ấ ề ể ả ữ
ki n không th c ti n hay ý ki n hoàn toàn l l m sáng t o. ế ự ễ ế ạ ẫ ạ
Các b c ti n hành:ướ ế
a. Trong nhóm l a ra m t ng i đ u nhóm (đ đi u khi n) và m t ng iự ộ ườ ầ ể ề ể ộ ườ
th ký (đ ghi l i t t c ý ki n). Chú ý r ng c hai công vi c có th do cùngư ể ạ ấ ả ế ằ ả ệ ể
m t ng i ti n hành v n đ t yêu c u. ộ ườ ế ẫ ạ ầ
b. Xác đ nh v n đ hay ý ki n s đ c t p kích. Ph i làm cho m i thànhị ấ ề ế ẽ ượ ậ ả ọ
viên hi u th u đáo v đ tài s đ c tìm hi u. ể ấ ề ề ẽ ượ ể
c. Thi t l p các “lu t ch i” cho bu i t p kích não: ế ậ ậ ơ ổ ậ
oNg i đ u nhóm có quy n đi u khi n bu i làm vi c. ườ ầ ề ề ể ổ ệ
oKhông m t thành viên nào có quy n đòi h i hay c n tr , đánh giá, phêộ ề ỏ ả ở
bình, “xía mũi” vào ý ki n hay gi i đáp c a thành viên khác. ế ả ủ
oXác minh r ng không có câu tr l i nào là sai! ằ ả ờ
oThu th p l i t t c câu tr l i ngo i tr nó đã đ c l p l i. ậ ạ ấ ả ả ờ ạ ừ ượ ậ ạ
oHo ch đ nh th i gian cho bu i làm vi c và ng ng khi h t gi . ạ ị ờ ổ ệ ư ế ờ
d. B t đ u t p kích não: ng i lãnh đ o ch đ nh hay l a ch n thành viênắ ầ ậ ườ ạ ỉ ị ự ọ
chia s ý ki n tr l i (hay nh ng ý ni m r i r c). Ng i th ký ph i vi tẻ ế ả ờ ữ ệ ờ ạ ườ ư ả ế
xu ng t t c các câu tr l i, n u có th công khai hóa cho m i ng i th yố ấ ả ả ờ ế ể ọ ườ ấ
(vi t lên b ng ch ng h n). Không cho phép b t kỳ m t ý ki n đánh giá hayế ả ẳ ạ ấ ộ ế
bình lu n nào v b t kỳ câu tr l i nào cho đ n khi ch m d t bu i t p kích. ậ ề ấ ả ờ ế ấ ứ ổ ậ
e. Sau khi k t thúc t p kích, hãy l t l i t t c và b t đ u đánh giá các câuế ậ ượ ạ ấ ả ắ ầ
tr l i. M t s l u ý v ch t l ng câu tr l i bao g m: ả ờ ộ ố ư ề ấ ượ ả ờ ồ
oTìm nh ng câu ý trùng l p hay t ng t . ữ ặ ươ ự
oNhóm các câu tr l i có s t ng t hay t ng đ ng v nguyên t c,ả ờ ự ươ ự ươ ồ ề ắ
nguyên lý.
oXóa b nh ng ý ki n hoàn toàn không thích h p. ỏ ữ ế ợ
oSau khi đã cô l p đ c danh sách các ý ki n, hãy bàn cãi thêm v câuậ ượ ế ề
tr l i chung. ả ờ