Phòng GD&ĐT Th xã Ngã Năm Giáo viên biên so n : ị ạ Lê Qu c ố
K chị
Tr ng Ti u h c Ph ng 1 http://violet.vn/kich1987ườ ể ọ ườ
CÁC D NG ẠBÀI T P NÂNG CAO MÔN TI NG VI TẬ Ế Ệ
(B I D NG H C SINH KHÁ, GI I L P 5)Ồ ƯỠ Ọ Ỏ Ớ
G I Ý ĐÁP ÁN (T p 2):Ợ ậ
Đ 26Ề
Câu 1 (2 đi m) Nh ng t ể ữ ừ đeo, cõng, vác, ôm có th thay th cho t ể ế ừ đuị trong dòng th th haiơ ứ
đc không? Vì sao?ượ
“Nh ng i m n mg cháy l ngớ ườ ẹ ắ ư
Đuị con lên r y b t ng b p ngô.” ( T H u)ẫ ẻ ừ ắ ố ữ
Bài làm:
- Nh ng t ữ ừ đeo , cõng , vác , ôm không th thay th cho t ể ế ừ đu.ị
- Vì nh ng t ữ ừ đeo , cõng , vác , ôm là các t đng nghĩa không hoàn toàn nên không th thayừ ồ ể
th cho nhau trong cùng m t ng c nh.ế ộ ữ ả
Câu 2 (3 đi m) Phân các t ghép trong t ng nhóm d i đây thành 2 lo i: ể ừ ừ ướ ạ t ghép t ng h p ừ ổ ợ và
t ghép phân lo i. ừ ạ
a) Máy cày, máy n , máy nh, máy khâu, máy móc, máy in, máy kéo.ổ ả
b) Cây cam, cây chanh, cây ăn qu , cây c i, cây công nghi p, cây l ng th c.ả ố ệ ươ ự
c) Xe đp, xe bò, xe buýt, xe c , xe con, xe máy, xe lam.ạ ộ
Bài làm:
a)
- T ghép t ng h p: máy mócừ ổ ợ
- T ghép phân lo i: Máy cày, máy n , máy nh, máy khâu, máy móc, máy in, máy kéo.ừ ạ ổ ả
b)
- T ghép t ng h p: cây c iừ ổ ợ ố
- T ghép phân lo i: Cây cam, cây chanh, cây ăn qu , cây công nghi p, cây l ng th c.ừ ạ ả ệ ươ ự
c)
- T ghép t ng h p: xe cừ ổ ợ ộ
- T ghép phân lo i: Xe đp, xe bò, xe buýt, xe con, xe máy, xe lam.ừ ạ ạ
Câu 3 ( 2đi m) Xác đnh DT, ĐT, TT.ể ị
“Mùa thu m i ch m nh ng n c đã trong v t, trông th y c hòn cu i tr ng tinh n m d iớ ớ ư ướ ắ ấ ả ộ ắ ằ ướ
đáy.”
Bài làm:
- DT: mùa thu, n c, hòn cu i, đáy.ướ ộ
- ĐT: trông th y, n m.ấ ằ
- TT: m i ch m, trong v t, tr ng tinh.ớ ớ ắ ắ
Câu 4 ( 3 đi m) Tìm các t đng âm, t nhi u nghĩa:ể ừ ồ ừ ề
a) Linh C u cũng là loài ẩthú tính.
b) Tôi r t thích ấthú khi đc truy n c i.ọ ệ ườ
c) Anh y đã ấthú nh n vi c làm sai trái c a mình.ậ ệ ủ
d) Bác y làm bên ấthú y.
1
Phòng GD&ĐT Th xã Ngã Năm Giáo viên biên so n : ị ạ Lê Qu c ố
K chị
Tr ng Ti u h c Ph ng 1 http://violet.vn/kich1987ườ ể ọ ườ
Bài làm:
- T thú trong câu c là t trong nhi u nghĩa.ừ ừ ề
-T thú 4 câu trên đng âm v i nhau.ừ ồ ớ
Câu 5 Xác đnh t đn t ghép, t láy:ị ừ ơ ừ ừ
“Ôm quanh Ba Vì là bát ngát đng b ng, mênh mông h n c v i nh ng Su i Hai, Đng Mô,ồ ằ ồ ướ ớ ữ ố ồ
Ao Vua... n i tii ng v y g i.” (theo Võ Văn Tr c)ổ ế ẫ ọ ự
Bài làm:
- T đn: Ôm, quanh, là, h , n c, v i, nh ng.ừ ơ ồ ướ ớ ữ
- T ghép: Ba Vì , bát ngát, Su i Hai, Đng Mô, Ao Vua, n i ti ng, v y g i.ừ ố ồ ổ ế ẫ ọ
- T láy: bát ngát , mênh mông.ừ
---------------------------------------------------------------------
Đ 27Ề
Câu 1 ( 3 đi m). Trong nh ng câu nào d i đây, các t ể ữ ướ ừ đi mang nghĩa g c và trong nh ng câuố ữ
nào, chúng mang nghĩa chuy n?ể
Bài làm:
- Nó ch y còn tôi ạđi (nghĩa g c)ố
- Anh đi ô tô, còn tôi đi xe đp (nghĩa chuy n)ạ ể
- C m n ng , đã ụ ố ặ đi hôm qua r i. (nghĩa chuy n)ồ ể
- Th ng bé đã đn tu i ằ ế ổ đi h c. (nghĩa chuy n)ọ ể
- Anh đi con mã, còn tôi đi con t t (nghĩa chuy n)ố ể
- Ca nô đi nhanh h n thuy n. (nghĩa chuy n)ơ ề ể
- Gh th p quá không ế ấ đi đc v i bàn. (nghĩa chuy n)ượ ớ ể
- Bé đang đi ch p ch ng. (nghĩa g c)ậ ữ ố
- M đi ch mua thu c cho bà. (nghĩa g c)ẹ ợ ố ố
- B n y không b c ạ ấ ướ đi. (nghĩa chuy n)ể
Câu 2 ( 2 đi m ) Hãy thay quan h t trong t ng câu b ng quan h t khác đ có câu đúng:ể ệ ừ ừ ằ ệ ừ ể
a. Cây b đ nên gió th i m nh.ị ổ ổ ạ
b Tr i m a và đng tr n.ờ ư ườ ơ
c. B em s th ng cho em m t h p màu v vì em h c gi i.ố ẽ ưở ộ ộ ẽ ọ ỏ
d. Tuy nhà xa nh ng b n Nam th ng đi h c mu n.ư ạ ườ ọ ộ
Bài làm:
a. Cây b đ ị ổ vì gió th i m nh .ổ ạ
b Tr i m a ờ ư nên đng tr n.ườ ơ
c. B em s th ng cho em m t h p màu v ố ẽ ưở ộ ộ ẽ n uế em h c gi i.ọ ỏ
d. Vì nhà xa nên b n Nam th ng đi h c mu n.ạ ườ ọ ộ
Câu 3 ( 6 đi m ) Đc đo n trích sau, r i th c hi n các yêu c u nêu d i đây : ể ọ ạ ồ ự ệ ầ ở ướ
“Cô Mùa Xuân xinh t i đang l t nh trên cánh đng. Đó là m t cô gái d u dàng, t i t n, ănươ ướ ẹ ộ ộ ị ươ ắ
m c gi ng y nh cô T m trong đêm h i th hài thu nào, Cô m c y m th m, m t b áo m baặ ố ư ấ ộ ử ở ặ ế ắ ộ ộ ớ
màu hoàng y n, chi c qu n màu nhi u đi u, th t l ng màu hoa hiên. Tay cô ngo c m t chi cế ế ầ ễ ề ắ ư ắ ộ ế
l ng đy màu s c r c r . Cô l t đi trên cánh đng, ng i nh b ng, nghiêng nghiêng v phíaẵ ầ ắ ự ỡ ướ ồ ườ ẹ ỗ ề
tr c.”ướ
2
Phòng GD&ĐT Th xã Ngã Năm Giáo viên biên so n : ị ạ Lê Qu c ố
K chị
Tr ng Ti u h c Ph ng 1 http://violet.vn/kich1987ườ ể ọ ườ
(Theo Tr n Hoài D ng)ầ ươ
a. Tìm đng t , tính t trong đn trích trênộ ừ ừ ạ
b. Tìm t đng nghĩa v i m i t sau: Xinh t i, d u dàng, r c rừ ồ ớ ỗ ừ ươ ị ự ỡ
c. Tìm ch ng , v ng c a hai câu sau :ủ ữ ị ữ ủ
- Cô Mùa Xuân xinh t i đang l t nh trên cánh đng.ươ ướ ẹ ồ
- Tay cô ngo c m t chi c l ng đy màu s c r c r .ắ ộ ế ẵ ầ ắ ự ỡ
Bài làm:
a)
- DT: Cô Mùa Xuân, cánh đng, cô gái, cô T m, đêm h i, cô, y m, b áo, màu, chi c qu n,ồ ấ ộ ế ộ ế ầ
màu, th t l ng, màu, tay, cô, chi c l ng, màu s c, cô, cánh đng, ng i, phía tr c.ắ ư ế ẵ ắ ồ ườ ướ
- ĐT: l t, trên, ăn m c, th hài, m c, ngo c, l t đi, trên.ướ ặ ử ặ ắ ướ
- TT: xinh t i, nh , d u dàng, t i t n, th m, , hoàng y n, nhi u đi u, hoa niên, r c r , nhươ ẹ ị ươ ắ ắ ế ễ ề ự ỡ ẹ
b ng, nghiêng nghiêng.ỗ
b)
- T đng nghĩa v i t “xinh t i”: xinh xinh, xinh x n, đp, đp t i, t i đp, xinh đp...ừ ồ ớ ừ ươ ắ ẹ ẹ ươ ươ ẹ ẹ
- T đng nghĩa v i t “d u dàng”: d u hi n, d u ng t...ừ ồ ớ ừ ị ị ề ị ọ
- T đng nghĩa v i t “r c r ”: r c, sáng r c...ừ ồ ớ ừ ự ỡ ự ự
c)
- Cô Mùa Xuân xinh t iươ đang l t nh trên cánh đng.ướ ẹ ồ
CN VN
- Tay cô ngo c m t chi c l ng đy màu s c r c r .ắ ộ ế ẵ ầ ắ ự ỡ
CN VN
Câu 4 (3 đi m ) Tìm các t đng âm và t nhi u nghĩa:ể ừ ồ ừ ề
a) Ch em ịc i ườ r t d th ng.ấ ễ ươ
b) Tôi hay đc truy n ọ ệ c iườ .
c) C iườ ra n c m t.ướ ắ
Bài làm:
- T “c i” trong câu a là t nhi u nghĩa.ừ ườ ừ ề
- T “c i” trong 3 câu trên đng âm v i nhau.ừ ườ ồ ớ
Câu 5 ( 3 đi m ) Xác đnh TN, CN, VN:ể ị
a) Ngày kia, đn m t b sôngế ộ ờ , chúng tôi ghép ba b n lá bèo sen l i làm m t chi c bè.ố ạ ộ ế
TN CN VN
b) Nhìn hai bên b sôngờ, cây c và nh ng làng g n, núi xaỏ ữ ầ luôn luôn đi m i.ổ ớ
TN CN VN
c) Nhìn t xaừ, nh ng m ng t ng vàng, ngói đ nh nh ng cánh hoaữ ả ườ ỏ ư ữ l p lóa trong cây.ấ
TN CN VN
---------------------------------------------------------------------
Đ 28Ề
Câu 1: ( 2 đi m ) Xác đnh t ghép và t láy:ể ị ừ ừ
“ Chùa chi n, bàn b c, t i t t, d dàng, d dãi, g y g c, h c hành, lúng túng, thung lũng.”ề ạ ươ ố ễ ễ ậ ộ ọ
Bài làm:
- T ghép: Chùa chi n, t i t t, g y g c, h c hành, thung lũng.ừ ề ươ ố ậ ộ ọ
- T láy: bàn b c, d dàng, d dãi, h c hành, thung lũng.ừ ạ ễ ễ ọ
3
Phòng GD&ĐT Th xã Ngã Năm Giáo viên biên so n : ị ạ Lê Qu c ố
K chị
Tr ng Ti u h c Ph ng 1 http://violet.vn/kich1987ườ ể ọ ườ
Câu 2 ( 3 đi m) Đt câu h i cho b ph n in đm sau:ể ặ ỏ ộ ậ ậ
a) Gi a vòm lá um tùm, ữbông hoa d p d n tr c gió.ậ ờ ướ
b) Bác sĩ Ly là m t ng i ộ ườ đc đ, hi n t mà nghiêm nghứ ộ ề ừ ị.
c) Ch nh t tu n t iủ ậ ầ ớ , m s cho con đi ch i công viên n c.ẹ ẽ ơ ướ
d) Bé r t ân h n vì ấ ậ bé không nghe l i m , đã ng t bông hoa đp yờ ẹ ắ ẹ ấ .
Bài làm:
a) Cái gì d p d n tr c gió?ậ ờ ướ
b) Bác sĩ Ly là ng i nh ườ ư th nào?ế
c) Bao giờ m cho con đi ch i công viên n c?ẹ ơ ướ
d) Bé ân h n ậvì sao?
Câu 3 ( 2 đi m ) Phân lo i các câu d i đây thành hai lo i: câu đn và câu ghép. Em d a vàoể ạ ướ ạ ơ ự
đâu đ phân chia nh v y ?ể ư ậ
a) Mùa thu năm 1929, Lý T Tr ng v n c, đc giao nhi m v làm liên l c, chuy n vàự ọ ề ướ ượ ệ ụ ạ ể
nh n th t tài li u trao đi v i các đng b n qua đng tàu bi n.ậ ư ừ ệ ổ ớ ả ạ ườ ể
b) L ng Ng c Quy n hi sinh nh ng t m lòng trung v i n c c a ông còn sáng mãi.ươ ọ ế ư ấ ớ ướ ủ
c) M y con chim chào mào t h c cây nào đó bay ra hót râm ran.ấ ừ ố
d) M a rào rào trên sân g ch, m a đm đp trên phên n a.ư ạ ư ồ ộ ứ
Bài làm:
- Câu a là câu đn.ơ
- Câu b là câu ghép.
- Câu c là câu đn.ơ
- Câu d là câu ghép.
- D a vào: phân tích c u t o ch - v c a câu.ự ấ ạ ủ ị ủ
+ Câu đn là câu có m t v .ơ ộ ế
+ Câu ghép là câu có 2 v tr lên.ế ở
Câu 4 ( 4 đi m ) Xác đnh TN, CN, VN:ể ị
a) Càng lên cao, trăng càng nh d n, càng vàng d n, càng nh d n.ỏ ầ ầ ẹ ầ
VN1 CN2 VN2
b) C nh t ng xung quanh tôiả ượ đang có s thay đi l nự ổ ớ : hôm nay, tôi đi h c.ọ
CN1 VN1 CN2 VN2
c) Kia là nh ng mái nhàữ đng sau lu treứ ỹ , đây là mái đình cong cong, kia n a ữlà sân ph iơ.
CN1 VN1 CN2 VN2 VN3
d) Bi nể sáng lên l p lánh nh đc sánhấ ư ặ , còn tr iờ thì trong nh n c.ư ướ
CN1 VN1 CN2 VN2
Câu 5: (2đi m) Trong bài th “Cao b ng” có kh th :ể ơ ằ ổ ơ
“ B n i có th y đâuạ ơ ấ
Cao B ng xa xa yằ ấ
Vì ta mà gi l yữ ấ
M t dãy dài biên c ng”ộ ươ
H i: qua kh th , tác gi mu n nói lên đi u gì?ỏ ổ ơ ả ố ề
Tr l i:ả ờ
4
Phòng GD&ĐT Th xã Ngã Năm Giáo viên biên so n : ị ạ Lê Qu c ố
K chị
Tr ng Ti u h c Ph ng 1 http://violet.vn/kich1987ườ ể ọ ườ
- Tác gi mu n nói Cao b ng có m t v th r t quan tr ng và con ng i Cao B ng vì c n cả ố ằ ộ ị ế ấ ọ ườ ằ ả ướ
mà ra s c gi l y biên c ng.ứ ữ ấ ươ
Câu 6 ( 2 đi m) Tìm t trái nghĩa v i các t sau:ể ừ ớ ừ
a) Hòa bình chi n tranhế
b) Thân ái ghét ghen
c) Đoàn k t chia rế ẽ
d) Gi gìn phá phách, phá ho iữ ạ
---------------------------------------------------------------------
Đ 29Ề
Câu 1 ( 2 đi m ) Xác đnh nghĩa c a t in nghiêng trong các k t h p t d i đây r i phân chiaể ị ủ ừ ế ợ ừ ướ ồ
các nghĩa y thành nghĩa g c và nghĩa chuy n :ấ ố ể
a) X ng ươ s nườ , s nườ núi, hích vào s nườ , s nườ nhà, s nườ xe đp, ạs nườ c a b n báo cáo, hủ ả ở
s nườ , đánh vào s nườ đch.ị
Bài làm:
- Nghĩa c a t “s n”: là b ph n c th ng i hay đng v t, phía bên trái ho c bên ph iủ ừ ườ ộ ậ ơ ể ườ ộ ậ ở ặ ả
c a thân.ủ
- Phân lo i:ạ
+ Nghĩa g c: X ng ố ươ s nườ , hích vào s nườ , h ởs nườ .
+ Nghĩa chuy n: ểs nườ núi, s nườ nhà, s nườ xe đp, ạs nườ c a b n báo cáo, đánh vào ủ ả s nườ đch.ị
b) Mi ngệ t i c i, ươ ườ mi ngệ r ng thì sang, há ộmi ngệ ch sung, tr n ờ ả ợ mi ngệ, mi ngệ bát, mi ngệ
gi ng, ếmi ngệ túi, v t th ng đã kín ế ươ mi ngệ, nhà có 5 mi ngệ ăn.
Bài làm:
- Nghĩa c a t “s n”: là b ph n c th ng i hay đng v t, phía d i mũi.ủ ừ ườ ộ ậ ơ ể ườ ộ ậ ở ướ
- Phân lo i:ạ
+ Nghĩa g c: ốMi ngệ t i c i, mi ng r ng thì sang.ươ ườ ệ ộ
+ Nghĩa chuy n: há ểmi ngệ ch sung, tr n ờ ả ợ mi ngệ, mi ngệ bát, mi ngệ gi ng, ếmi ngệ túi, v tế
th ng đã kín ươ mi ngệ, nhà có 5 mi ngệ ăn.
Câu 2 ( 3 đi m ) Tìm ểdanh từ, đng t , tính tộ ừ ừ trong các câu sau:
“ R i đt nhiên, con D c húc toang v đt m ng, t cái ngách bí m t v t ra. Con D ngangồ ộ ế ụ ỏ ấ ỏ ừ ậ ọ ế
b ng nh y rúc vào đám c .”ướ ả ỏ
Bài làm:
- DT: con, D c , v đt, cái ngách, con, D , đám c .ế ụ ỏ ấ ế ỏ
- ĐT: húc, v t ra, nh y, rúc vào.ọ ả
- TT: toang, m ng, ngang b ng.ỏ ướ
Câu 3 ( 2 đi m ) Xác đnh CN, VN:ể ị
a) Ánh n ng ban maiắ tr i xu ng cánh đng vàng óng, xua tan d n h i l nh mùa đông.ả ố ồ ầ ơ ạ
CN VN
b) Tr iờ r i mây tr ng nh tả ắ ạ , bi nể m màng d u h i s ng.ơ ị ơ ươ
CN1 VN1 CN2 VN2
Câu 4 ( 3 đi m) Gi i thích các câu t c ng sau:ể ả ụ ữ
a) U ng n c nh ngu nố ướ ớ ồ
b) G n m c thì đen, g n đèn thì sángầ ụ ầ
5