Chần đoán và các phương pháp
điều trị u não (Kỳ 1)
Hình ảnh u não
A. BÁC SĨ SẺ LÀM GÌ ĐỂ CHẨN ĐOÁN U NÃO?
Khi một người có những triệu chứng gợi ý u não, bác sĩ sẽ thực hiện một
hay nhiều biện pháp sau đây:
- Khám thực thể: Bác sĩ khám kiểm tra lâm sàng tổng quát.
- Khám thần kinh: Bác sĩ kiểm tra độ tỉnh táo, sức cơ, sự phối hợp động
tác, các phản xạ, và đáp ứng với kích thích đau. Bác sĩ sẽ kiểm tra đáy mắt xem có
phù gai thị do u chèn ép thần kinh thị giác.
- MSCT scan: Chụp đa lát cắt vùng sọ não. Chích tĩnh mạch chất cản
quang để quan sát rõ hơn. Hình ảnh tổng hợp lại có thể cho thấy u não. .
- Chụp Cộng Hưởng Từ MRI: Từ trường mạnh kết nối với một máy vi
tính cho thấy những hình ảnh chi tiết trong cơ thể. Hình ảnh có thể được in lại. Đôi
khi phải chích chất tương phản để hình ảnh quan sát được rõ ràng hơn. Có thể thấy
u não hoặc những vấn đề bất thường khác ở não.
Bác sĩ có thể chỉ định làm thêm
- Chụp mạch máu: Chất cản quang tiêm vào mạch máu sẽ di chuyển đến
não bộ để giúp bác sĩ quan sát rõ u não nếu có.
- X Quang sọ: Một số loại u não gây kết tủa calcium hoặc những thay đổi ở
xương sọ. Chụp XQuang giúp bác sĩ thấy những thay đổi đó.
- Chọc dò tuỷ sống: Bác sĩ rút một ít dịch não tuỷ qua chọc dò ống sống
bằng cây kim dài và mỏng. Thủ thuật này được thực hiện với gây tê tại chỗ. Thời
gian thực hiện kéo dài khoảng 30 phút. Bịnh nhân cần nằm đầu thấp vài giờ sau đó
để tránh bị nhức đầu. Phòng xét nghiệm sẽ kiểm tra dịch não tuỷ để tìm tế bào ung
thư hoặc các dấu hiệu bịnh lý khác.
- Chụp tuỷ sống:
Chụp XQuang tuỷ sống có tiêm thuốc cản quang vào dịch não tuỷ qua chọc
dò ống sống để phát hiện u ở tuỷ sống.
- Sinh thiết:
Lấy một ít mô để quan sát dưới kính hiển vi và tìm tế bào ung thư. Sinh
thiết có thể cho thấy hiện diện của tế bào ung thư, những thay đổi tế bào có thể
dẫn đến ung thư và những bất thường khác. Sinh thiết là phương pháp chính xác
nhất để chẩn đoán u não. Bác sĩ phẫu thuật có thể làm sinh thiết bằng 3 cách sau:
+ Sinh thiết kim:
Rạch đường nhỏ ở da đầu, khoan một lỗ nhỏ qua xương sọ sau đó dùng
kim hút một ít mô não bị khối u.
+ Sinh thiết qua hướng dẫn của CT scan hoặc MRI.
+ Sinh thiết đồng thời với điều trị:
Bác sĩ lấy một ít mô gửi xét nghiệm tế bào sau khi đã cắt bỏ khối u não.
Đôi khi không thể thực hiện được sinh thiết. Phẫu thuật viên không thể lấy
mô bướu để làm sinh thiết mà không gây tổn thương đến não bộ khi khối u nằm ở
thân não hoặc một số vị trí nguy hiểm khác. Khi đó, bác sĩ sẽ dùng MRI, CT, hoặc
các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh khác.
Các vùng của não bộ
Tỉ lệ các loại u não nguyên phát xếp theo mô học
Bệnh nhân cần làm sinh thiết có thể hỏi bác sĩ những câu hỏi như sau
- Tại sao tôi cần phải làm sinh thiết? Sinh thiết sẽ tác dụng đến kế hoạch
điều trị của tôi ra sao?
- Tôi sẽ được áp dụng phương pháp nào để sinh thiết?