Chiến lược quản lý tưới nước
Người quản lý trang trại xem xét một số yếu tố để
quyết định khi nào thì tưới
nước hợp lý để tối ưu hóa sản phẩm. Nhiều trong số
các yếu tố đó thay đổi theo sự
sinh trưởng, phát triển của cây trồng. Sau đây là một
số hướng dẫn chung để xem
xét phát triển một chiến lược quản lý nước và thiết
lập các mức hạn chế thiếu hụt
nước trong đất:
Thường xuyên đảm bảo độ ẩm đất phù hợp cho hạt
nãy mầm và cây con mới
trồng. Nếu đất không đủ độ ẩm thì phải tưới ở vùng
đất có gieo hạt hoặc trồng cây
con. K hi cây sinh trưởng, ẩm độ đất cũng rất cần
thiết cho rễ phát triển, rễ cây sẽ
không phát triển khi đất khô, dí chặt. Tưới nước thúc
đẩy phát triển rễ, tăng khả
năng giữ nước mưa và giảm rủi ro rửa trôi dinh
dưỡng. Ví dụ đối với ngô, giai
đoạn sinh trưởng sinh dưỡng (từ nảy mầm đến 10 lá)
thì mức thiếu hụt nước trong
đất có thể là 60 – 65 %. Ở giai đoạn này, bộ rễ chỉ đạt
1/2 đến 2/3 tiềm năng của
cây trồng. Tưới nước giữ ẩm cho ngô ở giai đoạn này
là thúc đẩy rễ phát triển sâu
hơn, tăng khả năng giữ nước khi trời mưa và giảm rủi
ro rửa trôi dinh dưỡng.
Khi cây trồng gần đến giai đoạn sinh trưởng tới hạn
hoặc giai đoạn có nhu
cầu nước cao nhất, cần phải xem xét mức giới hạn
thiếu hụt nước trong đất để
giảm thiểu rủi ro không đáp ứng đủ nhu cầu nước của
cây dẫn đến tổn thất về năng
suất. Đối với hầu hết cây trồng, trước khi vào giai
đoạn sinh trưởng tới hạn (ví dụ:
10 – 12 lá đối với ngô, bắt đầu ra hoa đối với đậu
tương…) thì mức giới hạn thiếu
hụt nước trong đất khoảng 30 – 40 %. Trong suốt giai
đoạn sinh trưởng tới hạn
thường nhu cầu nước cao, vì vậy trong chiến lược
quản lý nước cần thiết phải có
đánh giá nhu cầu nước trong khoảng thời gian 2 - 3
ngày để hạn chế sự khủng
hoảng nước của cây trồng ở bất kỳ phần nào của
ruộng trước khi tưới. Ví dụ, sử
dụng tưới nước bằng trục xoay trong vòng 3 ngày
mới có thể tưới hết ruộng, vì
vậy cần phải biết thiếu hụt nước sẽ như thế nào sau 3
ngày để xác định thời gian
tưới nước tiếp theo. Để giảm thiểu sự rửa trôi nước
khi mưa, cần phải thường
xuyên theo dõi dự báo thời tiết trong thời gian tới để
có kế hoạch tưới nước hợp lý.
Khi cây trồng gần đến giai đoạn chín hoàn toàn, mức
thiếu hụt nước trong
đất có thể tăng cao nhưng không ảnh hưởng đến cây
trồng. Ví dụ, đối với ngô, khi
ngô chín sáp thì mức giới hạn thiếu hụt nước có thể
tăng lên 60 – 70 % nhưng
không ảnh hưởng đến năng suất.
Kế hoạch quản lý nước tưới là để thiết lập cân bằng
giữa thiếu hụt nước trong
đất và lượng nước thực mà hệ thống tưới bình thường
có thể cung cấp. Đối với các
hệ thống tưới cho một loại cây trồng hoặc một loại
đất mà bị hạn chế bởi năng lực
của trạm bơm, cần phải có các chiến lược thay thế
chiến lược quản lý nước khi cần
thiết nhằm giảm thiểu rủi ro khủng hoảng nước của
cây trồng.