SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
***
TÀI LIỆU KỸ THUẬT
MÔ HÌNH NHÀ LƯỚI PHỤC VỤ SẢN XUẤT
RAU AN TOÀN Ở NGOẠI THÀNH
TP. HỒ CHÍ MINH
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12/2017
MỤC LỤC
I. Giới thiệu tổng quan 1
1.Giới thiệu đặc điểm, đặc tính 1
2. Tình hình sản xuất tại thành phố Hồ Chí Minh 1
3. Thị trường tiêu thụ 2
4. Đặc điểm nổi bật của mô hình 3
II. Các yêu cầu - Quy trình kỹ thuật 3
1. Yêu cầu về nhà lưới 3
1.1. Mô hình nhà lưới kiểu cũ 3
1.2. Mô hình nhà lưới kiểu mới 8
2. Yêu cầu về máy móc thiết bị cần có cho mô hình 10
3. Yêu cầu về đảm bảo môi trường cho mô hình 11
3.1. Cường độ ánh sáng 11
3.2. Nhiệt độ 11
3.3. Ẩm độ 12
4. Quy trình, kỹ thuật chăm sóc 12
4.1. Cải ngọt, cải bẹ xanh 12
4.2. Rau muống 15
4.3. Rau xà lách 16
4.4. Rau dền 18
4.5. Rau mồng tơi 20
III. Một số vấn đề cần lưu ý 21
IV. Đánh giá chất lượng sản phẩm, chất lượng công nghệ của mô
hình
21
V. Đánh giá hiệu quả mô hình 22
1. Điều kiện nhiệt độ ẩm độ, ẩm độ 22
2. Tình hình sinh trưởng cây trồng 22
3. Tình hình sinh vật hại 22
4. Năng suất và hiệu quả kinh tế 23
5. Hiệu quả kinh tế ước tính trong một năm 23
6. Khả năng nhân rộng 24
VI. Địa chỉ chuyển giao, tư vấn 24
KẾT LUẬN 25
MÔ HÌNH NHÀ LƯỚI PHỤC VỤ SẢN XUẤT RAU AN TOÀN
Ở NGOẠI THÀNH TP. HỒ CHÍ MINH
I. Giới thiệu tổng quan
1. Giới thiệu đặc điểm, đặc tính
Phát triển sản xuất rau an toàn là một trong những nhiệm vụ quan trọng của
ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn. Những năm gần đây ngành nông
nghiệp thành phố đã chỉ đạo, phối hợp cùng các sở ngành liên quan tìm giải
pháp tác động, hỗ trợ phát triển sản xuất rau an toàn.
Trong sản xuất rau, rau ăn lá khó trồng được trong mùa mưa do điều kiện
thời tiết không thuận, ngoài ra trên rau ăn lá có nhiều đối tượng sinh vật hây hại
nặng. Vì vậy, để có nhiều loại rau trồng, nâng cao hiệu quả và ngăn ngừa tình
hình ngộ độc xảy ra trên rau ăn lá với sự chỉ đạo của Sở Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn, hoạt động khuyến nông từ năm 2000 đã đưa mô hình nhà lưới
trồng rau an toàn, chủ yếu sử dụng trồng rau ăn lá vào sản xuất song song với
các biện pháp khác như chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, giống mới, xúc tiến
thương mại ... trong sản xuất rau an toàn của Thành phố.
Qua thời gian sử dụng đã cho thấy các mô hình nhà lưới bước đầu có mang
lại một số mặt thuận lợi như giúp phát triển được vùng sản xuất rau ăn lá chất
lượng, hạn chế được côn trùng phá hại, giúp sản xuất rau ăn lá đạt hiệu quả cao.
Ngoài ra cũng từ các mô hình nhà lưới đầu tiên đã giúp cho bà con nông dân tự
học tập, nghiên cứu rút kinh nghiệm cải tiến phát triển hàng trăm nhà lưới mới,
nhiều tỉnh bạn đã đến tham quan học tập mặt tích cực của hệ thống nhà lưới
Thành phố về áp dụng.
2. Tình hình sản xuất tại thành phố Hồ Chí Minh
Thành phố hiện có 91 xã, phường sản xuất rau với diện tích canh tác là
3.486 ha. Trong đó, huyện Củ Chi có 21 xã, thị trấn sản xuất rau với diện tích
canh tác là 2.398 ha, huyện Bình Chánh có 15 xã với diện tích canh tác là 544
ha, huyện Hóc Môn có 10 xã sản xuất rau với diện tích canh tác là 528 ha, diện
tích còn lại ở các quận, huyện vùng ven.
1
Đến cuối năm 2015, diện tích gieo trồng rau an toàn ước đạt 15.800 ha
(tăng 18,94% so với năm 2011, đạt 105% kế hoạch). Trong đó, diện tích rau sản
xuấtgtrong nhà lưới đạt 238,7 ha với 1.240 nhà lưới. Năng suất bình quân đạt 25
tấn/ha (tăng 5,93% so với năm 2011). Sản lượng rau bình quân đạt 375.000
tấn/năm (tăng 33,79% so với năm 2011).
Một số vùng rau chuyên canh mới được hình thành, tập trung tại các xã
Nhuận Đức, Trung Lập Hạ, Tân Phú Trung (huyện Củ Chi); xã Tân Quý Tây,
Hưng Long, Bình Chánh, Qui Đức (huyện Bình Chánh); xã Xuân Thới Sơn,
Xuân Thới Thượng, Thới Tam Thôn (huyện Hóc Môn). Bên cạnh các vùng sản
xuất rau truyền thống tại xã Xuân Thới Thượng, phường Thạnh Xuân vẫn tiếp
tục được duy trì. Tuy nhiên, các diện tích trồng rau này không nằm trong quy
hoạch phát triển rau của địa phương nên gây khó khăn cho việc chứng nhận sản
phẩm rau theo tiêu chuẩn VietGAP.gKế thừagcác kết quả đã đạt được của
Chương trình mục tiêu phát triển rau an toàn trên địa bàn Thành phố trong nhiều
năm qua, sản xuất rau trên địa bàn Thành phố đã đi vào nề nếp, nhiều hộ nông
dân đã tham gia thực hành sản xuất tốt theo tiêugchuẩngVietGAP.
Tính đến nay, đã chứng nhận VietGAP chog721 tổ chức, cá nhângsản xuất
rau, quả trên địa bàn Thành phố (bao gồm xã viên 07 Hợp tác xã (HTX) và Tổ
hợp tác: HTX Ngã Ba Giồng, HTX Phú Lộc, HTX Thỏ Việt, HTX Phước An,
HTX Nhuận Đức, HTX Nông nghiệp Xanh, 10 công ty và các nông hộ), với
tổng diện tíchg448 ha; tương đươngg2.111 hagdiện tích gieo trồng; sản lượng ước
đạtg47.082 tấn/năm.
3. Thị trường tiêu thụ
Nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh và nông hộ sản
xuất, phát triển sản phẩm rau, quả an toàn, đặc biệt sản phẩm rau theo tiêu chuẩn
VietGAP, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã tổ chức nhiều hoạt động
như:
Tổ chức kết nối sản xuất và tiêu thụ rau theo tiêu chuẩn VietGAP: có 32
bản ghi nhớ tiêu thụ rau theo tiêu chuẩn VietGAP được ký kết và 34 hợp đồng
2
tiêu thụ sản phẩm được ký kết, với sản lượng 1.401,44 tấn/tháng, tương đương
16.817,28 tấn/năm.
Về hệ thống thông tin thị trường: đã xây dựng, hỗ trợ thiết kế logo, website,
tờ bướm cho 63gtổ chức, cá nhân kinh doanh rau an toàn và rau theo
tiêugchuẩngVietGAP. Đồng thời, tổ chức gần 50 sự kiện tại các hội
chợ,gtriểnglãm, hội thi để quảng bá sản phẩm rau của Thành phố.
Theo dõi, thu thập, phân tích, đánh giá, nhận định và báo cáo tình hình giá
cả các mặt hàng nông sản chủ lực của Thành phố hàng tuần, trong đó có mặt
hàng rau; cung cấp thông tin giá cả nông sản hàng ngày cho Trung tâm Tin học
và Thống kê (thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông.thôn).
4. Đặc điểm nổi bật của mô hình
Từ năm 2000 đến nay đã có nhiều mô hình nhà lưới được ứng dụng trong
sản xuất rau. Hiệu quả sử dụng nhà lưới trong trồng rau là tăng hệ số sử dụng
đất, giảm chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và công lao động. Trồng rau
cải ngọt, cải xanh trong nhà lưới mang lại thu nhập cao hơn ngoài nhà lưới trên
40 triệu đồng/ ha/ năm.
Việc lựa chọn nhà lưới kín hay hở tùy thuộc vào mục đích nào được ưu
tiên: chọn nhà lưới kín khi ưu tiên là ngăn ngừa côn trùng. Chọn nhà lưới hở khi
ưu tiên là hạn chế tác hại của mưa. Nếu muốn dung hòa 2 mục đích trên cần
nghiên cứu mẫu nhà lưới hở một phần mái.
II. Các yêu cầu - Quy trình kỹ thuật
1. Yêu cầu về nhà lưới
1.1. Mô hình nhà lưới kiểu cũ
1.1.1. Kiểu dáng nhà lưới
Hiện nay mô hình nhà lưới trồng rau có 2 dạng chính là nhà lưới kín: lưới
phủ kín hoàn toàn cả trên mái và xung quanh, và dạng nhà lưới hở: chỉ che lưới
trên mái, không có lưới che còn xung quanh.
a) Mô hình nhà lưới kín
Ưu điểm:
- Hạn chế được côn trùng phá hại trong thời gian đầu.
3
