SỔ TAY
HƯỚNG DẪN SẢN XUẤT NẤM
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
SỔ TAY HƯỚNG DẪN SẢN XUẤT NẤM
S tay Hướng dn sn xut nm
- 1 -
Trong rất nhiều loại thực phẩm thiên nhiên dành cho con người, nấm ăn
một trong những loại thực phẩm vừa giàu chất dinh dưỡng vừa khả năng ngừa
bệnh hiệu quả. Nấm ăn được sử dụng rộng rãi làm thực phẩm, chúng thể sử dụng
trong rất nhiều món ăn khắp nơi trên thế giới. Nm không chỉ món ăn ngon, một
số loài nấm dược liệu còn tác dụng tăng ờng sức đề kháng thể, chống lão
hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh như ung thư, tim mạch.
Việt Nam điều kiện thời tiết thuận lợi, nguồn nguyên liệu dồi dào, đồng
thời tận dụng được lao động nông nhàn, vì thế đẩy mạnh phát triển nghề trồng nấm
một hướng đi đúng góp phần tạo ra sản phẩm nông nghiệp sạch, xóa đói giảm nghèo,
dần dần hướng tới sản xuất nấm quy công nghiệp cung cấp cho tiêu dùng trong
nước và xuất khẩu.
Năm 2023, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giao cho trường Cao đẳng
Công nghệ Kinh tế Bảo Lộc thực hiện dự án xây dựng sổ tay “Hướng dẫn sản
xuất nấm” với mục đích phục vụ truyền thông đào tạo nghề nông nghiệp cho lao
động nông thôn trên địa bàn vùng nghèo, vùng đặc biệt khó khăn nhằm giúp người
dân tiếp cận quy trình sản xuất nấm tiên tiến hiện nay góp phần chuyển dịch cấu
lao động, cấu kinh tế, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người lao động
hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới.
Sổ tay “Hướng dẫn sản xuất nấmđược biên soạn dựa trên tiến bcủa khoa
học kỹ thuật kiến thức thực tế sản xuất nấm hiện nay 2 tỉnh Đồng Nai Lâm
Đồng, đây 2 tỉnh quy sản xuất nấm ăn nấm dược liệu thể nói lớn nhất
trong cả nước. Do vậy, cuốn sổ tay “Hướng dẫn sản xuất nấm” thể coi cẩm
nang cho người đã, đang và sẽ sản xuất nấm.
Sổ tay “Hướng dẫn sản xuất nấm” gồm 05 Chương:
1. Chương 1: Tìm hiểu thị trường và sản phẩm tiêu thụ.
2. Chương 2: Quy trình sản xuất nấm mộc nhĩ (nấm Mèo) - Auricularia auricula.
3. Chương 3: Quy trình sản xuất nấm bào ngư (nấm Sò) - Pleurotus ostreatus.
4. Chương 4: Quy trình sản xuất nấm linh chi - Ganoderma lucidum.
5. Chương 5: Quy trình sản xuất nấm rơm - Volvariella volvacea.
LI GII THIU
S tay Hướng dn sn xut nm
- 2 -
Để hoàn thiện sổ tay “Hướng dẫn sản xuất nấm” chúng tôi đã nhận được sự
chỉ đạo, hướng dẫn của Cục Kinh tế hợp tác Phát triển Nông thôn. Sự hợp tác,
giúp đcủa các Trung tâm khuyến nông, những hộ gia đình trồng nấm lâu năm trên
địa bàn của tỉnh Lâm Đồng Đồng Nai. Đồng thời chúng tôi cũng nhận được các ý
kiến đóng góp của các nhà khoa học, cán bộ kỹ thuật của Trường Cao đẳng Nông
nghiệp Nam Bộ, Trường Cao đẳng điện Nông nghiệp Nam Bộ, các sở sản
xuất nấm, Ban Giám Hiệu các thầy giáo Trường Cao đẳng Công nghệ Kinh
tế Bảo Lộc đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến quý báu, tạo điều kiện thuận lợi để
hoàn thành cuốn sổ tay này.
Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, chúng
tôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các cán bộ kỹ
thuật, các đồng nghiệp để cuốn sổ tay “Hướng dẫn sản xuất nấm hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
S tay Hướng dn sn xut nm
- 3 -
TÌM HIỂU THỊ TRƯỜNG VÀ SẢN PHẨM TIÊU TH
Việt Nam điều kiện khí hậu thuận lợi cho nghề trồng nấm, nguồn nguyên
liệu trồng nấm sẵn có cũng rất phong phú như rơm, rạ, mùn cưa, mía, thân cây gỗ,
thân lõi ngô... Thực tế cho thấy việc phát triển nghề trồng nấm đã giúp nhiều hộ nông
dân cải thiện thu nhập giàu lên nhờ giá trkinh tế mang lại từ cây nấm cao gấp
nhiều lần so với nhiều cây trồng khác. Do đó, nghề trồng nấm cũng đã góp phần đẩy
nhanh quá trình xóa đói giảm nghèo ở nhiều địa phương.
Đối với tất cả các loại nông sản, việc phát triển sản xuất luôn đi kèm với thị
trường tiêu thụ sẽ tăng tính ổn định trong sản xuất quyết định được giá trị kinh tế
mang lại. Việc tìm hiểu thị trường tiêu thụ nấm hiện nay rất quan trọng giúp người
đang sẽ sản xuất nấm sở để hoạch định, quyết định đến việc sản xuất nấm
quy mô, phạm vi, mức độ nào.
1. Th trưng tiêu th
1.1. Tìm hiu thị trưng tiêu thtc khi c định loại nm để trồng
1.1.1. Khái nim thông tin th trưng
Thông tin th trưng tt c các thông tin v mua bán các sn phm
dch v. Thông tin th trường không ch là thông tin v giá cs lượng mà còn bao
gm c các thông tin liên quan đến th trường đầu ra và đầu vào ca sn phm.
1.1.2. Tầm quan trọng của tìm hiểu thị trường
Trước khi dự định và xác định loại nấm trồng cần tìm hiểu kỹ thị trường để
định hướng, quy mô sản xuất phù hợp. Tìm hiểu thị trường có vai trò:
- Nắm bắt được các thông tin của thị trường về sản xuất và tiêu thụ nấm.
- Xác định được nhu cầu của thị trường để từ đó định hướng trồng loại nấm
phù hợp với điều kiện kinh tế, quy mô sản xuất của gia đình.
- Sản phẩm bán ra là có lợi nhất…
Chính vậy các thông tin về thị trường là cùng quan trọng mà người dự định
người trồng nấm cần thiết phải cập nhật thường xuyên giúp nghtrồng nấm của
mình luôn ổn định và thu được hiệu quả cao nhất.
1.1.3. Xác định loại thông tin cần thu thập
Người dự định trồng nấm phải xác định nguồn thông tin cần phải thu thập,
đối tượng thu thập thông tin ghi chép tất cả thông tin thu thập được. Sau đây
một số gợi ý nguồn thông tin cần thu thập qua bảng sau:
Chương 1:
S tay Hướng dn sn xut nm
- 4 -
TT
NỘI DUNG
THU THẬP
THÔNG TIN THU THẬP
ĐỐI TƯỢNG THU THẬP
1
Thông tin về thị
trường tiêu thụ,
cách thức tiêu thụ
và giá cả nấm
- Tình hình tiêu thụ nấm tại địa
phương và những nơi khác.
- Cách thức tiêu thụ sản phẩm nấm
hiện nay.
- Biến động về giá nấm trong năm.
- Thương lái, doanh nghiệp thu mua
nấm…
- nh thương mại điện
tử
- Tìm kiếm trên mạng
internet qua địa chỉ:
http:/www.google.com.vn
- Cán bộ khuyến nông
- Người đang sản xuất
nấm
2
Thông tin tình
hình sản xuất
nấm tại địa
phương
- Người trồng nấm tại địa phương.
- Các loại nấm được trồng tại địa
phương.
- Loại nấm nào trồng nhiều.
- Trồng 1 năm mấy vụ, trồng vào
thời điểm nào trong năm.
- Năng suất trung bình 1 vụ …
- Cổng thông tin điện tử
địa phương
- Cán bộ khuyến nông
- Người đang sản xuất
nấm
Từ các thông tin trên người dự định trồng nấm bản sẽ xác định được loại nấm sẽ
trồng và sẽ tìm hiểu kỹ hơn về đối tượng nấm được chọn.
3
Kiến thức, kinh
nghiệm trồng
nấm
- Tài liệu trồng nấm uy n hiện nay
trên thị trường, trên mạng
internet…
- Kiến thức, kinh nghiệm từ thực tế
sản xuất nấm…
- Mạng internet
- Cán bộ khuyến nông.
- Người đang sản xuất
nấm
4
Nguyên liệu
trồng nấm, meo
giống cung cấp
và giá cả
- sở cung cấp nguyên liệu trồng,
meo giống.
- Giá cả nguyên liệu, meo giống.
- Giá 1 bịch nấm hoàn thiện nếu tự
sản xuất (trồng nấm trong bịch nilon)
giá mua 1 bịch nấm hoàn thiện từ
bên ngoài…
- Mạng internet
- Cán bộ khuyến nông.
- Người đang sản xuất
nấm
5
Trang thiết bị,
máy móc, vật
và công lao động.
- Trang thiết bị, máy móc cần đầu
ban đầu giá cả thế nào phù hợp
với kinh tế gia đình.
- sở cung cấp vật tư, vật liệu cần
thiết trong sản xuất nấm.
- Công lao động và giá cả thuê…
- Mạng internet
- Cán bộ khuyến nông.
- Người đang sản xuất
nấm
Từ những thông tin thu thập được như trên, người dự định trồng nấm sẽ nắm được
thông tin, kiến thức cơ bản để hoạch định kế hoạch trồng nấm phù hợp với điều kiện kinh tế
gia đình trong từng giai đoạn.