Dạy con tính kỷ luật
Đối với nhiều bậc phụ huynh, kỷ luật có nghĩa là trừng phạt. Nhưng thực
tế, kỷ luật là cách dạy trẻ tích cực nhằm giúp đỡ và hỗ trợ con trẻ dần dần
tự điều khiển được bản thân.
Tại sao con trẻ cần có kỷ luật?
Kỷ luật sẽ bảo vệ con trẻ. Bạn có thể dạy con đừng sờ vào lò nướng bằng
cách nói “lò nướng nóng và con sẽ bị bỏng.”
Kỷ luật giúp con hoà đồng với mọi người và phát triển khả năng tự kiểm soát.
Bé 4 tuổi có thể nhắc bạn cùng chơi nhớ tới nguyên tắc trong lớp học nhằm
tránh xung đột giữa hai bé.
Kỷ luật giúp con hiểu các giới hạn và các hành vi có thể chấp nhận được. Bé
6 tuổi cần hiểu khái niệm chờ đến lượt ở lớp học bởi vì đó là cách hành xử
thích hợp.
Như vậy, kỷ luật sẽ giúp trẻ:
- Suy nghĩ và hành động đúng mực
- Hiểu các hậu quả logic kèm theo các hành động của mình.
- Cân nhắc và sử dụng thông tin quan trọng để thành công ở trường học và
các nơi khác.
- Hiểu các nguyên tắc sống và tôn trọng tài sản của người khác.
- Hiểu các giá trị trong gia đình và cộng đồng.
Cuối cùng, mục đích của kỷ luật là dạy con trẻ cư xử theo cách chấp nhận
được để đưa ra những quyết định sáng suốt khi giải quyết vấn đề.
Kỷ luật không phải là hình thức trừng phạt
Kỷ luật không giống với trừng phạt. Các nghiên cứu chỉ ra các hình phạt về
thể chất như đánh, bạt tai hoặc lăng mạ bằng lời nói không có hiệu quả.
Những hình phạt đó có thể khiến bạn đạt kết quả nhanh, nhưng về lâu dài, nó
có hại hơn có lợi. Trừng phạt thân thể dễ làm trẻ mất can đảm và xấu hổ, từ
đó giảm lòng tự trọng, thậm chí có thói quen sử dụng bạo lực để giải quyết
vấn đề. Vì thế, thay vì trừng phạt để bé cư xử đúng mực, bạn nên dạy con biết
hành vi nào được phép, hành vi nào không được phép và lý do tại sao. Bạn
nên nhấn mạnh vào những việc con được phép làm hơn các việc con không
được phép. Ví dụ, “con hãy nhặt quần áo trên sàn để mẹ hút bụi” hơn là nói
“đừng ném quần áo của con bừa bãi ra sàn nhà nữa”.
Phụ huynh và kỷ luật ở nhà trường
Kỷ luật mà con trẻ học hỏi ở gia đình là nền tảng cơ bản cho hành vi của trẻ ở
nhà trường. Kỷ luật ở lớp học mở rộng hơn kỷ luật ở gia đình. Cha mẹ cũng
cần biết và ủng hộ các nguyên tắc của nhà trường. Nếu biết con có hành vi
không tốt ở trường như chạy ra khỏi lớp, nói chuyện riêng, bạn hãy cùng giáo
viên tìm hướng giải quyết.
Các lời khuyên về dạy con tính kỷ luật
- Làm gương cho con noi theo. Ví dụ, nếu bạn muốn dạy trẻ không sử dụng
bạo lực để giải quyết xung đột hay vấn đề nào đó thì bạn đừng trừng phạt
thân thể con.
- Thiết lập các giới hạn, nhưng cẩn thận kẻo bạn áp đặt quá nhiều nguyên tắc.
Trước khi đưa ra nguyên tắc, bạn hãy tự hỏi: Liệu nguyên tắc đó có cần thiết
không? Nó có bảo vệ sức khoẻ và sự an toàn của con không? Hay nguyên tắc
ấy có bảo vệ được quyền lợi và tài sản của người khác? Nếu quá nhiều
nguyên tắc, con bạn rất khó nhớ và bạn cũng không dễ theo đến cùng.
- Tạo nguyên tắc đơn giản và dễ hiểu.
Cho trẻ tham gia càng nhiều vào quá trình thiết lập nguyên tắc càng tốt. Con
trẻ sẽ bớt phá vỡ nguyên tắc hơn bởi chúng cũng được tham gia vào quá trình
tạo ra các nguyên tắc.
- Giúp trẻ hiểu nguyên tắc và biết rõ điều gì sẽ xảy ra nếu phá vỡ.
- Linh động. Một số nguyên tắc phù hợp với bé nhỏ tuổi, nhưng khi lớn, bé
cần độc lập hơn. Hoặc mỗi trẻ khác nhau sẽ phản ứng với nguyên tắc khác
nhau. Vì vậy, bạn cần linh động khi áp dụng nguyên tắc.
- Rèn luyện tính tự chủ cho con.
- Nói rõ hành vi nào của bé khiến bạn và người khác khó chịu.
- Nhanh chóng hành động khi con có hành vi không mong đợi. Đừng để cho
vấn đề leo thang mới ngăn chặn.
- Kiên định. Thống nhất quan điểm về phương pháp giáo dục cùng các thành
viên trong gia đình.
- Khuyến khích các hành vi và thành tích tốt để con biết rằng bạn đánh giá
cao nỗ lực của bé.
- Tránh tranh giành quyền lực với con. Kỷ luật không phải là một trò chơi có
kẻ thắng người thua. Bạn mong đợi sự hợp tác của con và con mong đợi bạn
công bằng. Đôi khi, bạn hãy tôn trọng để con có quyền thể hiện sự bất đồng.
- Đưa ra những gợi ý tích cực. Tránh chỉ trích, phê phán vì điều đó khiến con