Đ C NG ÔN T P KI M TRA CU I KÌ IIỀ ƯƠ Ậ Ể Ố
NG VĂN 10 - NĂM H C 2020-2021Ữ Ọ
(THAM KH O)Ả
A. GI I H N KI N TH C VÀ M T S KĨ NĂNGỚ Ạ Ế Ứ Ộ Ố
I. ĐC HI U: (4,0 đi m)Ọ Ể ể
1. Đc hi u các ọ ể văn b n/đo n tríchả ạ thu c th phú, cáo, ngh lu n trung điộ ể ị ậ ạ
(ng li u ữ ệ ngoài sách giáo khoa).
- Nh n bi tậ ế :
+ Xác đnh đc ph ng th c bi u đt, th lo i c a văn b n/đo n trích.ị ượ ươ ứ ể ạ ể ạ ủ ả ạ
+ Xác đnh cácị chi ti t tiêu bi u trong văn b n/đo n trích.ế ể ả ạ
+ Ch ra thông tin trong văn b n/đo n trích.ỉ ả ạ
- Thông hi uể
+ Hi u đc đc s c v n i dung c a văn b n/đo n trích: ch đ, t t ngể ượ ặ ắ ề ộ ủ ả ạ ủ ề ư ưở , v nấ
đ ngh lu n...ề ị ậ
+ Hi u đc đc s c v ngh thu t c a văn b n/ đo n trích: ể ượ ặ ắ ề ệ ậ ủ ả ạ l p lu n, ngôn ng ,ậ ậ ữ
hình nh, bi n pháp tu t ...ả ệ ừ
+ Hi u đc m t s đc tr ng c a ể ượ ộ ố ặ ư ủ th lo iể ạ th hi n trong văn b n/đo n trích. ể ệ ả ạ
- V n d ngậ ụ :
+ Đánh giá đc ý nghĩa, giá tr c a các y u t n i dung, hình th c trong văn b n. ượ ị ủ ế ố ộ ứ ả
+ Rút ra đc nh ng bài h cượ ữ ọ , thông đi pệ t n i dung văn b n.ừ ộ ả
2. Đc hi u văn b nọ ể ả văn xuôi t s ự ự trung điạ (Ng li u ữ ệ ngoài sách giáo khoa).
- Nh n bi tậ ế :
+ Xác đnh đc ph ng th c bi u đt, th lo i c a văn b n/đo n trích.ị ượ ươ ứ ể ạ ể ạ ủ ả ạ
+ Xác đnh cácị chi ti t tiêu bi u trong văn b n/đo n trích.ế ể ả ạ
+ Ch ra thông tin trong văn b n/đo n trích.ỉ ả ạ
- Thông hi uể
+ Hi u đc đc s c v n i dung c a văn b n/đo n trích: ch đ, t t ngể ượ ặ ắ ề ộ ủ ả ạ ủ ề ư ưở , v nấ
đ ngh lu n...ề ị ậ
+ Hi u đc đc s c v ngh thu t c a văn b n/đo n trích: ể ượ ặ ắ ề ệ ậ ủ ả ạ l p lu n, ngôn ng ,ậ ậ ữ
hình nh, bi n pháp tu t ...ả ệ ừ
+ Hi u đc m t s đc tr ng c a ể ượ ộ ố ặ ư ủ th lo iể ạ th hi n trong văn b n/đo n trích. ể ệ ả ạ
- V n d ngậ ụ :
+ Đánh giá đc ý nghĩa, giá tr c a các y u t n i dung, hình th c trong văn b n. ượ ị ủ ế ố ộ ứ ả
+ Rút ra đc nh ng bài h cượ ữ ọ , thông đi pệ t n i dung văn b n.ừ ộ ả
3. Đc hi u truy nọ ể ệ th , ngâm khúc ơtrung đi (Nạg li u ữ ệ ngoài sách giáo khoa).
- Nh n bi t:ậ ế
+ Xác đnhị ph ng th c bi u đt, th lo i c a văn b n/đo n trích.ươ ứ ể ạ ể ạ ủ ả ạ
+ Xác đnh nhân v t, chi ti t ngh thu t tiêu bi u c a văn b n/đo n trích. ị ậ ế ệ ậ ể ủ ả ạ
+ Ch ra đc thông tin trong văn b nỉ ượ ả /đo n tríchạ.
+ Nh n di n đc tr ng c a phong cách ngôn ng ngh thu t th hi n trong vănậ ệ ặ ư ủ ữ ệ ậ ể ệ
b n/đo n trích.ả ạ
- Thông hi uể:
+ Hi u đc đc s c v n i dung c a văn b n/đo n trích: ch đ, ể ượ ặ ắ ề ộ ủ ả ạ ủ ề tình c m c a nhân v t...ả ủ ậ
+ Hi u đc đc s c v ngh thu t c a văn b n/đo n trích: ể ượ ặ ắ ề ệ ậ ủ ả ạ ngôn ng , hình nh,ữ ả
bi n pháp tu t ...ệ ừ
+ Hi u đc m t s đc tr ng c a ể ượ ộ ố ặ ư ủ th lo iể ạ th hi n trong văn b n/đo n trích. ể ệ ả ạ
- V n d ng:ậ ụ
+ Nh n xétậ giá tr c a các y u t n i dung, hình th c trong văn b nị ủ ế ố ộ ứ ả
+ Rút ra đc nh ng bài h cượ ữ ọ , thông đi pệ t n i dung văn b nừ ộ ả
II. LÀM VĂN: (6,0 đi m)ể
1. Th lo i và yêu c u các m c đ c n đtể ạ ầ ứ ộ ầ ạ
a. Ngh lu n v văn b nị ậ ề ả /đo n tríchạ Phú sông B ch Đng ạ ằ (Tr ng Hán Siêu)ươ :
- Nh n bi tậ ế :
+ Xác đnh đc ki u bài ngh lu n, v n đ c n ngh lu n.ị ượ ể ị ậ ấ ề ầ ị ậ
+ Gi i thi u thông tin v th i đi, tác gi , tác ph m ớ ệ ề ờ ạ ả ẩ Phú sông B ch Đngạ ằ .
+ Xác đnh đc b c c, n i dung chính, các nhân v t c a bài phú.ị ượ ố ụ ộ ậ ủ
+ Nh n di n t c , đi n tích, đi n c trong văn b n/đo n trích.ậ ệ ừ ổ ể ể ố ả ạ
- Thông hi uể: Trình bày đcượ nh ngữ giá tr vị ề n i dung và ngh thu t c a ộ ệ ậ ủ bài
phú: tinh th n yêu n c, t hào dân t c; có s k t h p hài hòa nhu n nhuy n gi a tầ ướ ự ộ ự ế ợ ầ ễ ữ ự
s , ngh lu n và tr tình; l i văn bi n ng u đăng đi; gi ng đi u hùng h n, thaự ị ậ ữ ố ề ẫ ố ọ ệ ồ
thi t...ế
- V n d ngậ ụ :
+ V nậ d ng nh ng kĩ năng t o l p văn b n, ụ ữ ạ ậ ả v n d ng ậ ụ ki n th c v ế ứ ề tác ph m ẩPhú
sông B ch Đngạ ằ đ vi t đc bài văn ngh lu n hoàn ch nhể ế ượ ị ậ ỉ đáp ngứ yêu c u c a đầ ủ ề.
+ Nh n xét, đánh giá giá tr c a tác ph m, vai trò c a tác gi Tr ng Hán Siêuậ ị ủ ẩ ủ ả ươ
trong văn h c Vi t Nam.ọ ệ
- V n d ng caoậ ụ :
+ Liên h , so sánh v i các tác ph m khác đ đánh giá, làm n i b t v n đ nghệ ớ ẩ ể ổ ậ ấ ề ị
lu nậ; v n d ng ki n th c lí lu n đ có nh ng phát hi n sâu s c, m i m v n đậ ụ ế ứ ậ ể ữ ệ ắ ớ ẻ ấ ề
ngh lu nị ậ .
+ Di n đt sáng t o,ễ ạ ạ giàu hình nh, cóả gi ng đi uọ ệ riêng.
+ Đánh giá đc vai trò, ý nghĩa c a thông đi p trong ượ ủ ệ văn b nả đi v i cu c s ng,ố ớ ộ ố
xã h i hi n t iộ ệ ạ .
b. Ngh lu n vị ậ ề văn b nả/đo n tríchạ trong Chuy n ch c phán s đn T n Viênệ ứ ự ề ả
(Nguy n D ).ễ ữ
- Nh n bi tậ ế :
+ Xác đnh đc ki u bài ngh lu n, v n đ c n ngh lu n.ị ượ ể ị ậ ấ ề ầ ị ậ
+ Gi i thi u thông tin v th i đi, tác gi , tác ph m ớ ệ ề ờ ạ ả ẩ Chuy n ch c phán s đnệ ứ ự ề
T n Viênả.
+ Xác đnh đc c t truy n, các s vi c tiêu bi uị ượ ố ệ ự ệ ể , h th ng nhân v t, ngôi kệ ố ậ ể... trong
văn b n/đo n trích.ả ạ
+ Nh n di n t c , đi n tích, đi n c trong văn b n/đo n trích.ậ ệ ừ ổ ể ể ố ả ạ
- Thông hi uể:
+ Trình bày đcượ nh ng giá tr vữ ị ề n i dung và ngh thu tộ ệ ậ c a văn b n/đo n trích: ủ ả ạ
+ Ng i ca khíợ ti t ếc ng tr cươ ự , dũng c m c a nhân v t Ngô T Văn trong cu c đu tranhả ủ ậ ử ộ ấ
v i th l c gian tà; đ cao l i s ng ngay th ng, chính tr c...ớ ế ự ề ố ố ẳ ự
+ C t truy n li kì, b t ng ; chi ti t kì o đc tr ng ố ệ ấ ờ ế ả ặ ư c a ủtruy n truy n kì...ệ ề
- V n d ngậ ụ :
+ V nậ d ng nh ng kĩ năng t o l p văn b n, ki n th c v th lo i truy n truy n kì vàụ ữ ạ ậ ả ế ứ ề ể ạ ệ ề
tác ph m đ vi t đc bài văn ngh lu n hoàn ch nh theo yêu c u c a đẩ ể ế ượ ị ậ ỉ ầ ủ ề.
+ Nh n xét, đánh giá giá tr c a tác ph m, vai trò c a tác gi Nguy n D trong vănậ ị ủ ẩ ủ ả ễ ữ
h c Vi t Nam.ọ ệ
- V nậ d ng caoụ:
+ Liên h , so sánh v i các tác ph m khác đ đánh giá, làm n i b t v n đ nghệ ớ ẩ ể ổ ậ ấ ề ị
lu nậ; v n d ng ki n th c lí lu n văn h c đ phát hi n nh ng v n đ sâu s cậ ụ ế ứ ậ ọ ể ệ ữ ấ ề ắ , đcộ
đáo trong văn b n. ả
+ Di n đt sáng t o,ễ ạ ạ giàu hình nh, cóả gi ng đi uọ ệ riêng.
+ Đánh giá đc vai trò, ý nghĩa c a thông đi p trong ượ ủ ệ văn b nả đi v i cu c s ng,ố ớ ộ ố
xã h i hi n t i.ộ ệ ạ
c. Ngh lu n v đo n trích ị ậ ề ạ Tình c nh l loi c a ng i chinh phả ẻ ủ ườ ụ (Đng Tr n Côn,ặ ầ
Đoàn Th Đi m)ị ể
- Nh n bi t:ậ ế
+ Xác đnh đc ki u bài ngh lu n, v n đ c n ngh lu n.ị ượ ể ị ậ ấ ề ầ ị ậ
+ Gi i thi u thông tin v th i đi, tác gi , d ch gi , tác ph m ớ ệ ề ờ ạ ả ị ả ẩ Chinh ph ngâm ụvà đo n tríchạ
Tình c nh l loi c a ng i chinh phả ẻ ủ ườ ụ.
+ Xác đnh đc n i dung c m xúc, nhân v t tr tình… c a đo n trích.ị ượ ộ ả ậ ữ ủ ạ
+ Nh n di n đc t c , đi n tích, đi n c trong văn b n/đo n trích.ậ ệ ượ ừ ổ ể ể ố ả ạ
- Thông hi u: ểTrình bày đc n i dung và ngh thu t đo n trích: n i đau kh c a ng iượ ộ ệ ậ ạ ỗ ổ ủ ườ
chinh ph ph i s ng trong c nh cô đn, khao khát h nh phúc l a đôi; ngh thu t miêu tụ ả ố ả ơ ạ ứ ệ ậ ả
n i tâm nhân v t.ộ ậ ..
- V n d ng:ậ ụ
+ V nậ d ng kĩ năng t o l p văn b n; v n d ng ki n th c v l p lu n trong văn nghụ ạ ậ ả ậ ụ ế ứ ề ậ ậ ị
lu n, các thao tác ngh lu n; ậ ị ậ v n d ng ậ ụ ki n th c v ế ứ ề tác ph m ẩđ vi t đc bài văn nghể ế ượ ị
lu n hoàn ch nh đáp ng yêu c u c a đ bài.ậ ỉ ứ ầ ủ ề
+ Nh n xét, đánh giá giá tr c a tác ph m, vai trò c a tác gi , d ch gi trong văn h c Vi t Nam.ậ ị ủ ẩ ủ ả ị ả ọ ệ
- V n d ng cao:ậ ụ
+ Liên h , so sánh v i các tác ph m khác đ đánh giá, làm n i b t v n đ ngh lu nệ ớ ẩ ể ổ ậ ấ ề ị ậ ; v nậ
d ng ki n th c lí lu n đ có nh ng phát hi n sâu s c, m i m v n đ ngh lu n; ụ ế ứ ậ ể ữ ệ ắ ớ ẻ ấ ề ị ậ
+ Di n đt sáng t o,ễ ạ ạ giàu hình nh, cóả gi ng đi uọ ệ riêng.
+ Đánh giá đc vai trò, ý nghĩa c a thông đi p trong đo n trích đi v i cu c s ng, xã h iượ ủ ệ ạ ố ớ ộ ố ộ
hi n t i.ệ ạ
d. Ngh lu n vị ậ ề đo n tríchạ Truy n ệKi uề (Trao duyên, Chí khí anh hùng)
- Nh n bi tậ ế :
+ Xác đnh đc ki u bài ngh lu n, v n đ c n ngh lu n.ị ượ ể ị ậ ấ ề ầ ị ậ
+ Gi i thi u thông tin v th i đi, tác gi , tác ph m ớ ệ ề ờ ạ ả ẩ Truy n Ki u ệ ề và đo n trích.ạ
+ Xác đnh đc n i dung, nhân v t, bi n pháp ngh thu t… trong đo n trích. ị ượ ộ ậ ệ ệ ậ ạ
+ Nh n di n đc t c , đi n tích, đi n c trong văn b n/đo n trích.ậ ệ ượ ừ ổ ể ể ố ả ạ
- Thông hi u: ểTrình bày đc n i dung và ngh thu t đo n trích: ượ ộ ệ ậ ạ
+ Trao duyên: bi k ch tình yêu, thân ph n b t h nh và s hi sinh quên mình c a Ki u vìị ậ ấ ạ ự ủ ề
h nh phúc c a ng i thân qua l i “ạ ủ ườ ờ trao duyên” đy đau kh ; ngh thu t kh c h a n i tâmầ ổ ệ ậ ắ ọ ộ
nhân v t Thúy Ki u.ậ ề
+ Chí khí anh hùng: khát v ng lên đng, lí t ng anh hùng c a T H i; ngh xây d ngọ ườ ưở ủ ừ ả ệ ự
hình t ng ng i anh hùng T H i.ượ ườ ừ ả
- V n d ng:ậ ụ
+ V n d ng các kĩ năngậ ụ l p dàn ý,ậ t o l p văn b n, s d ng các thao tác ngh lu n; ạ ậ ả ử ụ ị ậ kĩ năng
đc hi u tác ph m đ vi t đc bài văn ngh lu n hoàn ch nh đáp ng yêu c u c a đ bài.ọ ể ẩ ể ế ượ ị ậ ỉ ứ ầ ủ ề
+ Nh n xét, đánh giá giá tr c a tác ph m, vai trò c a tác gi Nguy n Du trong văn h cậ ị ủ ẩ ủ ả ễ ọ
Vi t Nam.ệ
- V n d ng cao:ậ ụ
+ Liên h , so sánh v i các tác ph m khác đ đánh giá, làm n i b t v n đ ngh lu nệ ớ ẩ ể ổ ậ ấ ề ị ậ ; v nậ
d ng ki n th c lí lu n đ có nh ng phát hi n sâu s c, m i m v n đ ngh lu n; ụ ế ứ ậ ể ữ ệ ắ ớ ẻ ấ ề ị ậ
+ Di n đt sáng t o,ễ ạ ạ giàu hình nh, cóả gi ng đi uọ ệ riêng.
+ Đánh giá đc vai trò, ý nghĩa c a thông đi p trong đo n trích đi v i cu c s ng, xã h iượ ủ ệ ạ ố ớ ộ ố ộ
hi n t iệ ạ .
B. N I DUNG C B N C A M T S TÁC PH M, ĐO N TRÍCHỘ Ơ Ả Ủ Ộ Ố Ẩ Ạ
Bài 1. PHÚ SÔNG B CH ĐNG - TR NG HÁN SIÊUẠ Ằ ƯƠ
* Tác gi (?-1354)ả: H c v n uyên thâm. T ng tham gia các cu c chi n đu c aọ ấ ừ ộ ế ấ ủ
quân dân nhà Tr n ch ng quân Mông-Nguyên. Đc các vua Tr n tin c y và nhânầ ố ượ ầ ậ
dân kính tr ngọ
* Tác ph m ẩ
- Th lo iể ạ : Phú c thổ ể
- Hoàn c nh ra điả ờ : Khi v ng tri u nhà Tr n đang có bi u hi n suy thoái, c n ph iươ ề ầ ể ệ ầ ả
nhìn l i quá kh anh hùng đ c ng c ni m tin trong hi n t iạ ứ ể ủ ố ề ệ ạ
* N i dung ộ
- Hình t ng nhân v tượ ậ khách (phân thân c a tác gi ): ủ ả
+ Xu t hi n v i t th c a con ng i có tâm h n khoáng đt, hoài bão l n lao, thaấ ệ ớ ư ế ủ ườ ồ ạ ớ
thi t v i quê h ng đt n c, v i quá kh hào hùng c a dân t c. Tráng chí b nế ớ ươ ấ ướ ớ ứ ủ ộ ố
ph ng c a ươ ủ khách đc g i lên qua 2 lo i đa danh (l y trong đi n c TQ và nh ngượ ợ ạ ị ấ ể ố ữ
đa danh đt Vi t)ị ấ ệ
+ C nh sông B ch Đngả ạ ằ : th m ng, hùng vĩ, hoành tráng (ơ ộ sóng kình, th t thaướ );
hoang vu, đìu hiu, l nh l o (ạ ẽ san sát, đìu hiu)
+ C m xúcả: vui s ng, t hào; bu n ti c, ng m ngùiướ ự ồ ế ậ
- Hình t ng các bô lão ượ (nhân dân đa ph ng, h c u)ị ươ ư ấ
+ Thái độ: Nhi t tình, hi u khách, tôn kínhệ ế
+ H i t ngồ ưở : Vi c ệNgô chúa phá Ho ng Thaoằ
+ L i kờ ể: Chi n tích ếTrùng H ng như ị thánh b t Ô Mãắ
. ta và đch t p trung l c l ng ị ậ ự ượ
. căng th ng, gay c n (ẳ ấ đc thua….ch ng điượ ố ố )
. k t qu : ta chi n th ng, k thù th t b i th m h i ế ả ế ắ ẻ ấ ạ ả ạ
K theo trình t di n bi n c a s ki n v i thái đ, gi ng đi u đy nhi t huy t, t→ể ự ễ ế ủ ự ệ ớ ộ ọ ệ ầ ệ ế ự
hào. L i k ng n g n, cô đng, súc tích, s d ng câu dài ng n khác nhau…ờ ể ắ ọ ọ ử ụ ắ
+ Suy ng m, bình lu n v chi n th ngẫ ậ ề ế ắ
. nguyên nhân ta th ng, đch thua (ắ ị n i hi m, nhân tài, tr i chi uơ ể ờ ề )
. kh ng đnh v trí, vai trò c a con ng iẳ ị ị ủ ườ
→Đó là c m h ng mang giá tr nhân văn và có t m tri t lí sâu s cả ứ ị ầ ế ắ
+ L i caờ: Mang ý nghĩa t ng k t, có giá tr nh m t tuyên ngôn v chân lí ổ ế ị ư ộ ề B t nghĩaấ
thì tiêu vong, có nhân nghĩa thì l u danh thiên cư ổ
- L i ca + bình lu n c aờ ậ ủ khách
+ Ca ng i s anh minh c a ợ ự ủ hai v thánh quânị
+ Ca ng i chi n tích c a quân dân ta trên sông B ch Đngợ ế ủ ạ ằ
+ Hai câu cu i: Kh ng đnh chân lí: Trong m i quan h gi a đa linh và nhân ki t,ố ẳ ị ố ệ ữ ị ệ
nhân ki t là y u t quy t đnh. Ta th ng gi c không ch ệ ế ố ế ị ắ ặ ỉ ở đt hi mấ ể mà quan tr ngọ
h n là b i nhân tài có ơ ở đc caoứ
* Ngh thu tệ ậ : S d ng th phú t do, không b gò bó vào niêm lu t, k t h p gi a tử ụ ể ự ị ậ ế ợ ữ ự
s và tr tình, có kh năng b c l c m xúc phong phú, đa d ngự ữ ả ộ ộ ả ạ . K t c u ch t ch ,ế ấ ặ ẽ
th pháp liên ngâm, l i di n đt khoa tr ng,… ủ ố ễ ạ ươ
* Ý nghĩa: Th hi n ni m t hào, ni m tin vào con ng i và v n m nh qu c gia, dânể ệ ề ự ề ườ ậ ệ ố
t cộ