TRƢỜNG THPT BẮC THĂNG LONG
ĐỀ CƢƠNG ÔN THI MÔN VĂN LỚP 12
NĂM HỌC 2019- 2020
A.PHẦN I: ĐỌC HIỂU
Kiến thức vận dụng
1. Phương thức biểu đạt.
2. Phong cách ngôn ngữ.
3. Biện pháp tu từ.
4. Thao tác lập luận.
5. Yêu cầu nêu hiểu biết về nội dung và cảm xúc thể hiện trong từ ngữ,câu
văn,thông điệp…trong văn bản.
…
B.PHẦN II: LÀM VĂN.
I. Kĩ năng viết đoạn nghị luận xã hội: về một tƣ tƣởng đạo lí, một hiện
tƣợng đời sống.Kĩ năng viết bài nghị luận văn học: chú ý về một nhân vật,
một đoạn văn,đoạn thơ.
1.Nghị luận về một tƣ tƣởng, đạo lí:
- Dẫn dắt và nêu vấn đề cần nghị luận
- Giải thích tư tưởng, đạo lí cần bàn luận (Giải thích từ ngữ, khái niệm, trên cơ
sở đó giải thích ý nghĩa, nội dung vấn đề)
- Phân tích và chứng minh những mặt đúng của tư tưởng, đạo lí cần bàn luận
(giảng giải ý nghĩa của vấn đề được đặt ra để làm sáng tỏ bản chất của vấn đề-
trả lời câu hỏi: Tại sao? Vấn đề được biểu hiện qua dẫn chứng nào?)
-Bình luận, đánh giá (ý nghĩa, mức độ đúng – sai, đóng góp – hạn chế của vấn
đề)
- Phê phán, bác bỏ những biểu hiện sai lệch có liên quan đến vấn đề đang bàn
luận .Mở rộng vấn đề.
- Rút bài học nhận thức và hành động. (từ vấn đề bàn luận, hiểu ra điều gì có ý
nghĩa đối với tâm hồn, lối sống bản thân?Phải làm gì?)Khẳng định chung về tư
tưởng, đạo lí đã bàn luận,lời nhắn gửi đến mọi người .
2. Nghị luận về một hiện tƣợng đời sống
- Dẫn dắt,giới thiệu chung về hiện tượng đời sống mà đề bài đề cập.
-Trình bày thực trạng hiện tượng đời sống được nêu ở đề bài. Có thể nêu thêm
hiểu biết của bản thân về hiện tượng đời sống đó( đưa ra những thông tin cụ thể,
tránh lối nói chung chung, mơ hồ .Tình hình, thực trạng trên thế giới ,trong
nước ,địa phương …)
-Phân tích những nguyên nhân khách quan ,chủ quan .
-Tác hại/tác dụng của hiện tượng đời sống đã nêu ở trên đối với cộng đồng, xã
hội ,với cá nhân mỗi người. Bình luận về hiện tượng ( tốt/ xấu, đúng /sai...)ý
nghĩa, bài học từ hiện tượng đời sống đã nghị luận.Phê phán, bác bỏ một số
quan niệm và nhận thức sai lầm có liên quan đến hiện tượng bàn luận .Hiện
tượng từ góc nhìn của thời hiện đại, từ hiện tượng nghĩ về những vấn đề có ý
nghĩa thời đại.
-Đề xuất những giải pháp(dựa vào nguyên nhân để tìm ra những giải pháp để
ngăn chặn hoặc phát triển .
- Khẳng định chung về hiện tượng đời sống đã bàn ,lời nhắn gửi đến tất cả mọi
người .
3. Nghị luận về đoạn thơ.
- Giới thiệu khái quát về tác giả,tác phẩm, đoạn thơ.
- Bàn về những giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ.
Cần phải xây dựng được luận điểm để triển khai ý .Chú ý khai thác từ ngữ,
nhịp thơ, các biện pháp tu từ…
Diễn đạt rõ ràng, lời văn viết phải có cảm xúc.
Mở rộng so sánh để bài viết được phong phú, thuyết phục. Tránh diễn xuôi ý
thơ, viết lan man.
+ Đánh giá khái quát nội dung, nghệ thuật đoạn thơ;mở rộng, liên hệ với đời
sống.
4. Nghị luận về một nhân vật, một đoạn văn xuôi.
- Giới thiệu khái quát về tác giả, hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm, nhân vật,
đoạn trích.
- Phân tích nhân vật theo yêu cầu của đề bài. (Cần xây dựng được luận điểm
để triển khai ý và hướng người đọc theo luận điểm vừa xây dựng của mình).
Cần chú ý khai thác từ ngữ, câu văn, các biện pháp tu từ để làm rõ nội dung.
Diễn đạt phải rõ ràng, Giọng văn phải kết hợp giữa lí luận và cảm xúc.
Mở rộng so sánh để bài viết được phong phú, thuyết phục. Tránh tóm tắt hoặc
kể xuôi, viết lan man.
- Đánh giá khái quát nội dung, nghệ thuật tác phẩm hoặc đoạn trích.
Tuỳ vào từng đề bài mở rộng, liên hệ với đời sống.
II. Kiến thức vận dụng làm câu nghị luận văn học chủ yếu trong các tác phẩm lớp 12.
1.Tuyên ngôn độc lập(Hồ Chí Minh)
2.Tây Tiến(Quang Dũng)
3.Việt Bắc(Tố Hữu)
4.Đất Nước (Nguyễn Khoa Điềm)
5.Sóng(Xuân Quỳnh)
6.Đàn ghi ta của Lor-ca(Thanh Thảo)
7.Người lái đò sông Đà(Nguyễn Tuân)
8.Ai đã đặt tên cho dòng sông?(Hoàng Phủ Ngọc Tường)
9.Vợ chồng A Phủ(Tô Hoài)
10.Vợ nhặt(Kim Lân)
11.Chiếc thuyền ngoài xa(Nguyễn Minh Châu)