HƯỚNG DẪN ÔN TÂP KIỂM TRA HKII, NĂM HỌC 2019-2020 MÔN: NGƯ VĂN
& V CH NG A PH - Ợ Ồ Ủ Tô Hoai
A. KIÊN TH C C BAN Ư Ơ
I. Tác gi Tô Hoaiả
- Là nhà văn l n, sáng tác nhi u th lo i. S l ng tác ph m đt k l c trongớ ề ể ạ ố ượ ẩ ạ ỉ ụ
n n văn h c Vi t Nam hi n đi.ề ọ ệ ệ ạ
- Sáng tác thiên v di n t nh ng s th t đi th ng: “ề ễ ả ữ ự ậ ờ ườ Vi t văn là m t quá trìnhế ộ
đu tranh đ nói ra s th t. Đã là s th t thì không t m th ng, cho dù ph iấ ể ự ậ ự ậ ầ ườ ả
đp v nh ng th n t ng trong lòng ng i đcậ ỡ ữ ầ ượ ườ ọ ”.
- Có v n hi u bi t sâu s c, phong phú v phong t c, t p quán c a nhi u vùngố ể ế ắ ề ụ ậ ủ ề
khác nhau.
- L i tr n thu t r t hóm h nh, sinh đng nh v n t v ng giàu có, ph n l n làố ầ ậ ấ ỉ ộ ờ ố ừ ự ầ ớ
bình dân và thông t c nh ng nh s d ng đc đa nên đy ma l c và mang s cụ ư ờ ử ụ ắ ị ầ ự ứ
m nh lay chuy n tâm t .ạ ể ư
- Năm 1996, đc nhà n c t ng gi i th ng H Chí Minh v văn h c nghượ ướ ặ ả ưở ồ ề ọ ệ
thu t.ậ
II. Tac phâm
1. Xu t x và hoàn c nh sáng tác:ấ ứ ả
- In trong t p ậTruy n Tây B cệ ắ – đc t ng gi i nh t gi i th ng H i văn nghượ ặ ả ấ ả ưở ộ ệ
Vi t Nam 1954-1955ệ
- Hoàn c nh sáng tác: Trong chuy n đi th c t cùng b đi vào gi i phóng Tâyả ế ự ế ộ ộ ả
B c năm 1952.ắ
2. Tóm t t:ắ
- M , m t cô gái xinh đp, yêu đi, có khát v ng t do, h nh phúc b b t v làmị ộ ẹ ờ ọ ự ạ ị ắ ề
con dâu g t n cho nhà Th ng lí Pá Tra.ạ ợ ố
- Lúc đu M ph n kháng nh ng d n d n tr nên tê li t, ch "lùi lũi nh con rùaầ ị ả ư ầ ầ ở ệ ỉ ư
nuôi trong xó c a".ử
- Đêm tình mùa xuân đn, M mu n đi ch i nh ng b A S (ch ng M ) trói đngế ị ố ơ ư ị ử ồ ị ứ
vào c t nhà.ộ
- A Ph đánh A S nên nên đã b b t, b ph t v và tr thành k tr n choủ ử ị ắ ị ạ ạ ở ẻ ở ừ ợ
nhà Th ng lí.ố
1
HƯỚNG DẪN ÔN TÂP KIỂM TRA HKII, NĂM HỌC 2019-2020 MÔN: NGƯ VĂN
- Không may h v m t 1 con bò, A Ph đã b đánh, b trói đng vào c c đnổ ồ ấ ủ ị ị ứ ọ ế
g n ch t.ầ ế
- M đã c t dây trói cho A Ph , 2 ng i ch y tr n đn Phi ng Sa.ị ắ ủ ườ ạ ố ế ề
- M và A Ph đc giác ng , tr thành du kíchị ủ ượ ộ ở
3. Đoc-hiêu văn ban
# Nhân v t Mậ ị
a. Bi k ch thân ph n làm dâu g t n ị ậ ạ ợ
* Tr c khi làm dâu g t n nhà th ng lí Pá Traướ ạ ợ ố
- Là cô gái tr đp, có tài th i sáo: “ẻ ẹ ổ Trai đn đng nh n c chân vách đuế ứ ẵ ả ầ
buông M ”, “M th i sáo gi i, M u n chi c lá trên môi,th i lá cũng hay nhị ị ổ ỏ ị ố ế ổ ư
th i sáo. Có bi t bao nhiêu ng i mê, ngày đêm đã th i sáo đi theo M ”ổ ế ườ ổ ị
- Là cô gái ham làm, s n sàng lao đng, không qu n ng i khó khăn: ẵ ộ ả ạ “Bi t cu cế ố
n ng ngô, làm ngô tr n thay cho b ”ươ ả ợ ố
- Là m t cô gái yêu đi, yêu c/s t do, không ham giàu sang phú quýộ ờ ự
- Là ng i con hi u th o, t tr ng: ườ ế ả ự ọ “Con nay đã bi t cu c n ng làm ngô, conế ố ươ
ph i làm n ng ngô gi n thay cho b . B đng bán con cho nhà giàuả ươ ả ợ ố ố ừ ”
* Khi v làm dâu nhà th ng líề ố
- Nguyên nhân: Vì món n truy n ki p b m vay gia đình nhà th ng lí Pá Traợ ề ế ố ẹ ố
nên M b b t v làm dâu g t n . M là con n đng th i cũng là con dâu nên sị ị ắ ề ạ ợ ị ợ ồ ờ ố
ph n đã trói bu c M đn lúc tàn đi.ậ ộ ị ế ờ
- Lúc đu: M ph n kháng quy t li t.ầ ị ả ế ệ
+ “Có đn hàng m y tháng, đêm nào M cũng khóc”…ế ấ ị
+ M tính chuy n ăn lá ngón đ tìm s gi i thoát.ị ệ ể ự ả
+ Vì lòng hi u th o nên ph i nén n i đau riêng, quay tr l i nhà th ng lí.ế ả ả ỗ ở ạ ố
- Nh ng ngày làm dâu:ữ
+ B v t ki t s c lao đng:ị ắ ệ ứ ộ
“ T t xong thì lên núi hái thu c phi n, gi a mùa thì gi t đay, xe đay, đn mùa thiế ố ệ ữ ặ ế
đi n ng b b p, và dù lúc đi hái c i, lúc bung ngô, lúc nào cũng gài m t bó đayươ ẻ ắ ủ ộ
trong cánh tay đ t c thành s i”ể ướ ợ
2
HƯỚNG DẪN ÔN TÂP KIỂM TRA HKII, NĂM HỌC 2019-2020 MÔN: NGƯ VĂN
“ Con ng a con trâu làm còn có lúc, đêm nó còn đng gãi chân, đng nhai c ,ự ứ ứ ỏ
đàn bà con gái nhà này thì vùi vào vi c làm c đêm c ngày”ệ ả ả
+ Ch u n i đau kh v tinh th n:ị ỗ ổ ề ầ
Mi s ng v i tr ng thái g n nh đã ch t: chi tiêt căn phòng “& ố ớ ạ ầ ư ế kín mít,có m t chi cộ ế
c a s m t l vuông b ng bàn tay. Lúc nào trông ra cũng ch th y trăng tr ng,ử ổ ộ ỗ ằ ỉ ấ ắ
không bi t là s ng hay là n ngế ươ ắ ”
- Thái đ c a M :ộ ủ ị
+ “ lâu trong cái kh , M cũng quen khô r i.”Ở ổ ị " ồ
+ “ Bây gi M t ng mình cũng là con trâu, cũng là con ng a (…) ng a ch bi tờ ị ưở ự ự ỉ ế
ăn c , bi t đi làm mà thôi”ỏ ế
+ “ M i ngày M không nói, lùi lũi nh con rùa nuôi trong xó c a.” ỗ ị ư ử
=> S ng tăm t i, nh n nh c, đau kh , tê li t v tinh th n, buông xuôi theo số ố ẫ ụ ổ ệ ề ầ ố
ph n.ậ
b. S c s ng ti m tàng c a M ứ ố ề ủ ị
@ Diên biên tâm trang cua Mi trong đêm tinh mua xuân
*Canh mua xuân:
+ Mùa xuân vui t i, tràn đy s c s ng, nhi u màu s c: “ươ ầ ứ ố ề ắ H ng Ngài năm y ănồ ấ
t t gi a lúc gió th i vào c gianh vàng ng, gió và rét t t d d i. Nh ng trongế ữ ổ ỏ ử ấ ữ ộ ư
các làng Mèo Đ, nh ng chi c váy hoa đã đem ra ph i trên m m đá xòe nhỏ ữ ế ơ ỏ ư
nh ng con b m s c s ”; “Đám tr đi t t, ch i quay c i m trên sân ch iữ ướ ặ ỡ ẻ ợ ế ơ ườ ầ ơ
tr c nhàướ ..”
+ Ti ng ai th i sáo g i b n đi ch i: : “ế ổ ọ ạ ơ M nghe ti ng sáoị ế v ng l i thi t tha, b iọ ạ ế ổ
h i :ổ
Mày có con trai con gái r iồ
Mày đi làm n ngươ
3
HƯỚNG DẪN ÔN TÂP KIỂM TRA HKII, NĂM HỌC 2019-2020 MÔN: NGƯ VĂN
Ta không có con trai con gái
Ta đi tìm ng i yêuườ
M ng i nh m bài hát c a ng i đang th iị ồ ẩ ủ ườ ổ ”
=> Mùa xuân v H ng Ngài đã có nhi u tác đng tích c c đi v i cu c điề ở ồ ề ộ ự ố ớ ộ ờ
tăm t i và giá l nh c a M .ố ạ ủ ị
* Tâm tr ng c a M trong đêm tình mùa xuân:ạ ủ ị
- Lúc u ng r u đón xuân: ố ượ “M lén l y h r u, c u ng c t ng bát”ị ấ ủ ượ ứ ố ự ừ
-M nh đang u ng cái đng cay c a ph n đi đã qua, u ng cái khao khát c aị ư ố ắ ủ ầ ờ ố ủ
ph n đi ch a t i. R u làm c th và đu óc M say nh ng tâm h n đã t nh l iầ ờ ư ớ ượ ơ ể ầ ị ư ồ ỉ ạ
sau bao ngày câm nín, m m vì b đày đa.ụ ị ị ọ
- Khi nghe ti ng sáo g i b n:ế ọ ạ
+ Nh l i nh ng k ni m ng t ngào c a quá kh : th i sáo, th i lá gi i, “ớ ạ ữ ỉ ệ ọ ủ ứ ổ ổ ỏ có bi tế
bao ng i mê, ngày đêm đã th i sáo đi theo M ”ườ ổ ị ;“… M th y ph i ph i tr l i,ị ấ ơ ớ ở ạ
trong lòng đt nhiên vui s ng nh nh ng đêm T t ngày tr c… M mu n điộ ướ ư ữ ế ướ ị ố
ch i…”ơ
+ M có ý nghĩ l lùng mà r t chân th c: mu n t tị ạ ấ ự ố ự ử “N u có n m lá ngónế ắ
trong tay lúc này, M s ăn cho ch t ngay ch không bu n nh l i n a. Nh l iị ẽ ế ứ ồ ớ ạ ữ ớ ạ
ch th y n c m t a ra”ỉ ấ ướ ắ ứ -> M đã ý th c đc tình c nh đau xót c a mình.ị ứ ượ ả ủ
+ Trong đu M v n đang r p r n ti ng sáo:ầ ị ẫ ậ ờ ế
“Anh ném pao, em không b tắ
Em không yêu qu ảpao r i r i”.ơ ồ
-> Ti ng sáo bi u t ng cho khát v ng tình yêu t do đã th i bùng lên ng n l aế ể ượ ọ ự ổ ọ ử
tâm h n Mồ ị
- Nh ng s c sôi trong tâm h n đã thôi thúc M có nh ng hành đng:ữ ụ ồ ị ữ ộ
+ “l y ng m ấ ố ỡ x n m t mi ng b thêm vào đĩa d uắ ộ ế ỏ ầ ”: M mu n th p sáng lênị ố ắ
căn phòng v n b y lâu ch là bóng t i, th p ánh sáng cho cu c đi tăm t i c aố ấ ỉ ố ắ ộ ờ ố ủ
mình.
+ “qu n l i tóc, v i tay l y cái váy hoa v t phía trong vách”ấ ạ ớ ấ ắ ở : M mu n đcị ố ượ
đi ch i xuân, quên h n s có m t c a A S .ơ ẳ ự ặ ủ ử
- Khi b A S trói đng:ị ử ứ
4
HƯỚNG DẪN ÔN TÂP KIỂM TRA HKII, NĂM HỌC 2019-2020 MÔN: NGƯ VĂN
+ “Trong bóng t i, M đng im l ng, nh không bi t mình đang b trói. H iố ị ứ ặ ư ế ị ơ
r i còn n ng nàn, M v n nghe ti ng sáo đa M đi theo nh ng cu c ch i,ượ ồ ị ẫ ế ư ị ữ ộ ơ
nh ng đám ch i...”ữ ơ : Quên h n mình đang b trói, v n th h n theo nh ng cu cẳ ị ẫ ả ồ ữ ộ
ch i, nh ng ti ng sáo g i b n tình tha thi t bên tai.ơ ữ ế ọ ạ ế
+ “M vùng b c đi. Nh ng tay chân đau không c a đc...”ị ướ ư ự ượ : Khát v ng đi ch iọ ơ
xuân đã b ch n đng.ị ặ ứ
+ “M nín khóc, M l i b i h i (…). Lúc l i n ng nàn tha thi t nh (…). M lúcị ị ạ ồ ồ ạ ồ ế ớ ị
mê lúc t nh…”ỉ: Tô Hoài đt s h i sinh c a M vào tình hu ng bi k ch: khátặ ự ồ ủ ị ố ị
v ng mãnh li t – hi n th c phũ phàng, khi n cho s c s ng c a M càng thêmọ ệ ệ ự ế ứ ố ủ ị
mãnh li t.ệ
=> T t ng c a nhà vănư ưở ủ :
S c s ng c a con ng i cho dù b gi m đp, trói bu c nh ng v n luôn âm vàứ ố ủ ườ ị ẫ ạ ộ ư ẫ ỉ
có c h i là bùng lên.ơ ộ
@ Tâm tr ng và hành đng c a M khi th y A Ph b trói đngạ ộ ủ ị ấ ủ ị ứ
- Lúc đu, khi ch ng ki n c nh th y A Ph b trói m y ngày đêm: “ầ ứ ế ả ấ ủ ị ấ M v n th nị ẫ ả
nhiên th i l a h tay”: ổ ử ơ D u n c a s tê li t tinh th n.ấ ấ ủ ự ệ ầ
- Khi nhìn th y “ấm t dòng n c m t l p lánh bò xu ng hai hõm má đã xám đenộ ướ ắ ấ ố
l i…”ạ c a A Ph : M th c t nh d n: ủ ủ ị ứ ỉ ầ
+ Nh l i mình, nh n ra mình và xót xa cho mình: ớ ạ ậ M ch t nh l i đêmị ợ ớ ạ
năm tr c A S trói M ”, “Nhi u l n khóc, n c m t ch y xu ng mi ng, xu ngướ ử ị ề ầ ướ ắ ả ố ệ ố
c , không bi t lau đi đcổ ế ượ ”
+ Nh t i c nh ng i đàn bà đi tr c cũng bi trói đn ch tớ ớ ả ườ ờ ướ & ế ế
+ Th ng minh, th ng ng i, nh n th c đc t i ác c a nhà th ng lí: ươ ươ ươ ậ ứ ượ ộ ủ ố
“Tr i i nó b t trói đng ng i ta đn ch t. ờ ơ ắ ứ ườ ế ế Chúng nó th t đc ác…”ậ ộ
+ Th ng c m cho A Ph : “ươ ả ủ C ch ng ch đêm mai là ng i kia ch t,ơ ừ ỉ ườ ế
ch t đau, ch t đói, ch t rét”ế ế ế
-> T l nh lùng th ng c m, d n d n M nh n ra n i đau kh c a mìnhừ ạ ươ ả ầ ầ ị ậ ỗ ổ ủ
và c a ng i khác.ủ ườ
+ M lo s h t ho ng, t ng t ng khi A Ph đã tr n đc: “ị ợ ố ả ưở ượ ủ ố ượ Lúc y bấ ố
con Pá Tra s b o là M c i trói cho nó, M li n ph i trói thay vào đy, M ph iẽ ả ị ở ị ề ả ấ ị ả
ch t trên cái c c y”ế ọ ấ
5