TR NG THCS NGUY N ĐCƯỜ Ễ Ứ
C NHẢĐÊ C NG ÔN T P ÔN T PƯƠ Ậ Ậ
NG VĂN 8 - H C KÌ IIỮ Ọ
NĂM H C 2021 - 2022Ọ
A. N I DUNGỘ
I. Ph n văn b n:ầ ả
1.Nh r ngớ ừ
2.Quê h ngươ
3.Khi con tu hú
4.Ng m trăng.ắ
5.Đi đngườ
6.Chi u d i đôế ờ
7.H ch t ng sĩị ướ
8.N c Đi Vi t taướ ạ ệ
9.Bàn lu n v phép h c.ậ ề ọ
* Yêu c u:ầ
- N m đc th lo i, tên tác gi , n i dung, ngh thu t c b n c a các văn b n.ắ ượ ể ạ ả ộ ệ ậ ơ ả ủ ả
II. Ph n Ti ng Vi t:ầ ế ệ
1. Câu phân theo m c đích nói:ụ
+ Câu nghi v n.ấ
+ Câu c u khi n.ầ ế
+ Câu c m thán.ả
+ Câu tr n thu t. ầ ậ
+ Câu ph đnhủ ị
2. Hành đng nói.ộ
3. H i tho i.ộ ạ
4. L a ch n tr t t t trong câu.ự ọ ậ ự ừ
* Yêu c u:ầ
- N m đc các khái ni m, nh n di n,v n d ng, đt câu, vi t đc đo n h i tho i,ắ ượ ệ ậ ệ ậ ụ ặ ế ượ ạ ộ ạ
đo n văn.ạ
III. Ph n T p làm văn.ầ ậ
1. Văn b n thuy t minh.ả ế
2. Văn b n ngh lu n.ả ị ậ
* Yêu c u:ầ
- N m đc đc đi m c a m i lo i văn b n.ắ ượ ặ ể ủ ỗ ạ ả
- Bi t cách tìm hi u đ, l p dàn ý cho các đ bài.ế ể ề ậ ề
* L u ý: V văn ngh lu n có y u t miêu t , t s , bi u c m.ư ề ị ậ ế ố ả ự ự ể ả
B. H NG D N C THƯỚ Ẫ Ụ Ể
Ph n I. Văn b n.ầ ả
1.L p b ng th ng kê các văn b n, tác gi , th lo i, n i dung c b n theo m uậ ả ố ả ả ể ạ ộ ơ ả ẫ
d i đây. ướ
Tt
Tên
vb
Tác
giả
Thể
lo iạN i dungộ
1. M n l i con h b nh t v n bách thú đ di n tượ ờ ổ ị ố ở ườ ể ễ ả
Nhớ
r ngừ
Th Lế ữ Thơ
m iớ
tám
chữ
sâu s c n i chán ghét th c t i t m th ng, tù túng vàắ ỗ ự ạ ầ ườ
ni m khao khát t do mãnh li t b ng nh ng v n thề ự ệ ằ ữ ầ ơ
tràn đy c m h ng lãng m n. Bài th đã kh i g iầ ả ứ ạ ơ ơ ợ
ni m yêu n c th m kín c a ng i dân m t n cề ướ ầ ủ ườ ấ ướ
thu y.ở ấ
2Quê
h nươ
g
Tế
Hanh
Thơ
m iớ
tám
chữ
V i nh ng v n th bình d mà g i c m, bài th ớ ữ ầ ơ ị ợ ả ơ Quê
h ngươ c a T Hanh đã v ra m t b c tranh t iủ ế ẽ ộ ứ ươ
sáng, sinh đng v m t làng quê mi n bi n, trong đóộ ề ộ ề ể
n i b t lên hình nh kh e kho n, đy s c s ng c aổ ậ ả ỏ ắ ầ ứ ố ủ
ng i dân chài và sinh ho t lao đng làng chài. Bàiườ ạ ộ
th cho th y tình c m quê h ng trong sáng, tha thi tơ ấ ả ươ ế
c a nhà th .ủ ơ
3. Khi
con tu
hú
Tố
H uữThơ
l cụ
bát
Là bài th l c bát gi n d ,thi t tha, th hi n sâu s cơ ụ ả ị ế ể ệ ắ
lòng yêu cu c s ng và ni m khát khao t do cháyộ ố ề ự
b ng c a ng i chi n sĩ cách m ng trong c nh tùỏ ủ ườ ế ạ ả
đày.
4. Ngắ
m
trăng
Là bài th t tuy t gi n d mà hàm súc, cho th y tìnhơ ứ ệ ả ị ấ
yêu thiên nhiên đn say mê và phong thái ung dungế
c a Bác H ngay c trong c nh ng c tù c c kh t iủ ồ ả ả ụ ự ổ ố
tăm..
5. Đi
đnườ
g
Là bài th t tuy t gi n d mà hàm súc, mang ý nghĩaơ ứ ệ ả ị
t t ng sâu s c; t vi c đi đng núi đã g i ra chânư ưở ắ ừ ệ ườ ợ
lí đng đi : v t qua gian lao ch ng ch t s t iườ ờ ượ ồ ấ ẽ ớ
th ng l i v vang. ắ ợ ẻ
6. Chiế
u d iờ
đô
Lí
Công
U nẩ
Chi uế
(Chữ
hán)
Ph n ánh khát v ng c a nhân dân v m t đát n cả ọ ủ ề ộ ướ
đc l p, th ng nh t, đng th i ph n ánh ý chí tộ ậ ố ấ ồ ờ ả ự
c ng c a dân t c Đi Vi t đang trên đà l n m nh.ườ ủ ộ ạ ệ ớ ạ
Bài chi u có s c thuy t ph c m nh m vì nói đúngế ứ ế ụ ạ ẽ
đc ý nguy n c a nhân dân, có s k t h p hài hòaượ ệ ủ ự ế ợ
gi a lí và tình.ữ
7.
H chị
t nướ
g sĩ
Tr nầ
Qu cố
Tu nấ
H chị
(Chữ
hán)
Ph n ánh tinh th n yêu n c n ng nàn c a dân t c taả ầ ướ ồ ủ ộ
trong cu c kháng chi n ch ng ngo i xâm,th hi nộ ế ố ạ ể ệ
qua lòng căm thù gi c, ý chí quy t chi n, quy t th ngặ ế ế ế ắ
k thù xâm l c. Đây là m t áng văn chính lu n xu tẻ ượ ộ ậ ấ
s c, có s k t h p gi a l p lu n ch t ch , s c bénắ ự ế ợ ữ ậ ậ ặ ẽ ắ
v i l i văn th ng thi t có s c lôi cu n m nh m .ớ ờ ố ế ứ ố ạ ẽ
8N cướ
Điạ
Vi tệ
ta
Nguyễ
n Trãi
Cáo
V i cách l p lu n ch t ch và ch ng c hùng h n,ớ ậ ậ ặ ẽ ứ ứ ồ
đo n trích ạN c Đi Vi t taướ ạ ệ có ý nghĩa nh b nư ả
tuyên ngôn đc l p: N c ta là đt n c có n n vănộ ậ ướ ấ ướ ề
hi n lâu đi, có lãnh th riêng, phong t c riêng, cóế ờ ổ ụ
ch quy n, có truy n th ng l ch s ; k xâm l c làủ ề ề ố ị ử ẻ ượ
ph n nhân nghĩa, nh t đnh th t b i.ả ấ ị ấ ạ
9Bàn NguyễT uấV i cách l p lu n ch t ch , bài văn giúp ta hi u m cớ ậ ậ ặ ẽ ể ụ
lu nậ
về
phép
h cọ
n Thi pếđích c a vi c h c là đ làm ng i có đo đc có triủ ệ ọ ể ườ ạ ứ
th c góp ph n làm h ng th nh đt n c, ch khôngứ ầ ư ị ấ ướ ứ
ph i đ c u danh l i. Mu n h c t t ph i có ph ngả ể ầ ợ ố ọ ố ả ươ
pháp, h c cho r ng nh ng ph i n m cho g n, đcọ ộ ư ả ắ ọ ặ
bi t h c ph i đi đôi v i hành.ệ ọ ả ớ
Ph n II. TI NG VI T.ầ Ế Ệ
1. Câu phân theo m c đích nói:ụ
KC Khái ni m- đc đi mệ ặ ể
1. Câu
nghi
v nấ
* Câu nghi v n là câu:ấ
- Có nh ng t nghi v n (ai, gì, nào, sao, t i sao...) ho c có t ữ ừ ấ ạ ặ ừ hay
( n i các v có quan h l a ch n).ố ế ệ ự ọ
- Có ch c năng chính là dùng đ h i.ứ ể ỏ
* Khi vi t câu nghi v n k t thúc b ng d u ch m h i.ế ấ ế ằ ấ ấ ỏ
*Trong nhi u tr ng h p câu nghi v n không dùng đ h i mà đ c uề ườ ợ ấ ể ỏ ể ầ
khi n, kh ng đnh, ph đnh, đe d a, b c l tình c m, c m xúc... vàế ẳ ị ủ ị ọ ộ ộ ả ả
không yêu c u ng i đi tho i tr l i ầ ườ ố ạ ả ờ
2. Câu
c uầ
khiế
n
* Câu c u khi n là câu có nh ng t c u khi n nh : hãy, đng, ch ,ầ ế ữ ừ ầ ế ư ừ ớ
đi, thôi, nào,... hay ng đi u c u khi n; dùng đ ra l nh, yêu c u, đữ ệ ầ ế ể ệ ầ ề
ngh , khuyên b o...ị ả
* Khi vi t câu c u khi n th ng k t thúc b ng d u ch m than,ế ầ ế ườ ế ằ ấ ấ
nh ng khi ý c u khi n không đc nh n m nh thì có th k t thúcư ầ ế ượ ấ ạ ể ế
b ng d u ch m.ằ ấ ấ
3. Câu
c mả
thán
* Là câu có nh ng t c m thán nh : ôi, than ôi, h i i...dùng đ b cữ ừ ả ư ỡ ơ ể ộ
l tr c ti p c m xúc c a ng i nói ho c ng i vi t, xu t hi n chộ ự ế ả ủ ườ ặ ườ ế ấ ệ ủ
y u trong ngôn ng nói hàng ngày hay ngôn ng văn ch ng.ế ữ ữ ươ
- Khi vi t câu c m thán th ng k t thúc b ng d u ch m than.ế ả ườ ế ằ ấ ấ
4. Câu
tr nầ
thuậ
t
* Câu tr n thu t không có đc đi m hình th c c a các ki u câu nghiầ ậ ặ ể ứ ủ ể
v n, c u khi n, c m thán; th ng dùng đ k , thông báo, nh n đinh,ấ ầ ế ả ườ ể ể ậ
miêu t ,..ả
- Ngoài nh ng ch c năng trên đây câu tr n thu t còn dùng đ yêuữ ứ ầ ậ ể
c u, đ ngh hay b c l tình c m, c m xúc...( v n là ch c năng chínhầ ề ị ộ ộ ả ả ố ứ
c a nh ng ki u câu khác).ủ ữ ể
* Khi vi t câu tr n thu t th ng k t thúc b ng d u ch m, nh ng đôiế ầ ậ ườ ế ằ ấ ấ ư
khi nó có th k t thúc b ng d u ch m than ho c d u ch m l ng.ể ế ằ ấ ấ ặ ấ ấ ử
* Đây là ki u câu c b n và đc dùng ph bi n trong giao ti p. ể ơ ả ượ ổ ế ế
5. Câu
phủ
đnhị
* Câu ph đnh là câu có nh ng t ng ph đnh nh : không, ch a,ủ ị ữ ừ ữ ủ ị ư ư
ch ng, đâu.....ẳ
*Câu ph đnh dùng đ :ủ ị ể
- Thông báo, xác nh n không có s v t, s vi c, tính ch t, quan hậ ự ậ ự ệ ấ ệ
nào đó (Câu ph đnh miêu t )ủ ị ả
- Ph n bác m t ý ki n, m t nh n đnh.(Câu ph đnh bác b ).ả ộ ế ộ ậ ị ủ ị ỏ
2. Hành đng nóiộ
* Hành đng nói là hành đng đc th c hi n b ng l i nói nh m nh ng m c đíchộ ộ ượ ự ệ ằ ờ ằ ữ ụ
nh t đnh.ấ ị
* Nh ng ki u hành đng nói th ng g p là :ữ ể ộ ườ ặ
- Hành đng h i ộ ỏ ( B n làm gì v y ? )ạ ậ
- Hành đng trình bày( báo tin, k , t , nêu ý ki n, d đoán..) ộ ể ả ế ự ( Ngày mai tr i sờ ẽ
m a )ư
- Hành đng đi u khi n ( c u khi n, đe d a, thách th c,...)ộ ề ể ầ ế ọ ứ (B n giúp tôi tr c nh tạ ự ậ
nhé )
- Hành đng h a h n ộ ứ ẹ .( Tôi xin h a s không đi h c mu n n a )ứ ẽ ọ ộ ữ
- Hành đng b c l c m xúc. ộ ộ ộ ả ( Tôi s b thi tr t h c kì này )ợ ị ượ ọ
* M i hành đng nói có th đc th c hi n b ng ki u câu có ch c năng chính phùỗ ộ ể ượ ự ệ ằ ể ứ
h p v i hành đng đó ( cách dùng tr c ti p) ho c b ng ki u câu khác ( cách dùngợ ớ ộ ự ế ặ ằ ể
gián ti p)ế
3. H i tho i.ộ ạ
*Vai h i tho i là v trí c a ng i tham gia h i tho i đi v i ng i khác trong cu cộ ạ ị ủ ườ ộ ạ ố ớ ườ ộ
tho i . Vai xã h i đc xác đnh b ng các quan h xã h i:ạ ộ ượ ị ằ ệ ộ
- Quan h trên- d i hay ngang hàng ( theo tu i tác, th b c trong gia đình và xãệ ướ ổ ứ ậ
h i) .ộ
- Quan h thân-s ( theo m c đ quen bi t, thân tình)ệ ơ ứ ộ ế
* Trong h i tho i ai cũng đc nói. M i l n có m t ng i tham gia h i tho i nóiộ ạ ượ ỗ ầ ộ ườ ộ ạ
đc g i là m t l t l i .ượ ọ ộ ượ ờ
* Đ gi l ch s c n tôn tr ng l t l i c a ng i khác, tránh nói tranh l t l i, c tể ữ ị ự ầ ọ ượ ờ ủ ườ ượ ờ ắ
l i ho c tranh vào l i ng i khác.ờ ặ ờ ườ
* Nhi u khi, im l ng khi đn l t l i c a mình cũng là m t cách bi u th thái đ.ề ặ ế ượ ờ ủ ộ ể ị ộ
4. L a ch n tr t t t trong câu.ự ọ ậ ự ừ
* Trong m t câu có th có nhi u cách s p x p tr t t , m i cách đem l i hi u quộ ể ề ắ ế ậ ự ỗ ạ ệ ả
di n đt riêng. Ng i nói,vi t c n bi t l a ch n tr t t t thích h p v i yêu c uễ ạ ườ ế ầ ế ự ọ ậ ự ừ ợ ớ ầ
giao ti p.ế
* Tr t t t trong câu có tác d ng :ậ ự ừ ụ
- Th hi n th t nh t đnh c a s v t, hi n t ng, ho t đng, đc đi m.ể ệ ứ ự ấ ị ủ ự ậ ệ ượ ạ ộ ặ ể
- Nh n m nh hình nh, đc đi m c a s v t, hi n t ng.ấ ạ ả ặ ể ủ ự ậ ệ ượ
- Liên k t câu v i nh ng câu khác trong văn b n.ế ớ ữ ả
- Đm b o s hài hòa v m t ng âm c a l i nói.ả ả ự ề ặ ữ ủ ờ
Ph n III. ầT P LÀM VĂNẬ
* Văn ngh lu n:ị ậ M t s đ và dàn ý tham kh oộ ố ề ả
Đ 1: Go-r -ki nói: ề ơ “Sách m ra tr c m t tôi nh ng chân tr i m i”ở ướ ắ ữ ờ ớ
Em hãy gi i thích và ch ng minh ý ki n trên.ả ứ ế
1.M bài:ở
- Gi i thi u khái quát v vai trò, t m quan tr ng c a sách đi v i cu c s ng c a conớ ệ ề ầ ọ ủ ố ớ ộ ố ủ
ng i hôm nay.ườ
- Trích d n câu nói c a M.Go-r -ki.ẫ ủ ơ
2.Thân bài:
a. Gi i thích: Sách là gì?ả
+ Sách là m t trong nh ng thành t u văn minh kì di u c a con ng i v m i ph ngộ ữ ự ệ ủ ườ ề ọ ươ
di n. ệ
+ Sách ghi l i nh ng hi u bi t, nh ng phát minh c a con ng i t x a đn nay trênạ ữ ể ế ữ ủ ườ ừ ư ế
m i ph ng di n.ọ ươ ệ
+ Sách m ra nh ng chân tr i m i: m r ng s hi u bi t v th gi i t nhiên và vũở ữ ờ ớ ở ộ ự ể ế ề ế ớ ự
tr , v loài ng i, v các dân t c…ụ ề ườ ề ộ
b. Ch ng minh vai trò c a sách trong đi s ng:ứ ủ ờ ố
+ Sách cung c p tri th c v khoa h c và kĩ thu t, văn hóa, l ch s , đa lí,… ấ ứ ề ọ ậ ị ử ị (d nẫ
ch ng)ứ.
+ Sách đa ra khám phá tri th c c a toàn nhân lo i, c a các dân t c khác nhau trênư ứ ủ ạ ủ ộ
toàn th gi i… ế ớ (d n ch ng)ẫ ứ .
+ Sách giúp ta rèn luy n nhân cách, nuôi d ng khát v ng, c m ,… ệ ưỡ ọ ướ ơ (d n ch ng)ẫ ứ .
+ Phê phán: Nh ng cu n sách có n i dung không lành m nh, sách l u đang trôi n iữ ố ộ ạ ậ ổ
trên th tr ng hi n nay không nh ng không có vai trò v i con ng i mà còn nhị ườ ệ ữ ớ ườ ả
h ng x u đn nhân cách, tâm h n m i ng i khi đc nó; phê phán nh ng ng iưở ấ ế ồ ỗ ườ ọ ữ ườ
không có thói quen đc sách, không bi t ch n sách đ đc…ọ ế ọ ể ọ
- Bài h c nh n th c và hành đng: ọ ậ ứ ộ
+ Nh n th c rõ vai trò c a sáchậ ứ ủ
+ T o thói quen l a ch n sách, h ng thú đc và h c theo sách nh ng n i dung t t.ạ ự ọ ứ ọ ọ ữ ộ ố
+ H c nh ng đi u hay trong sách bên c nh vi c h c trong th c t .ọ ữ ề ạ ệ ọ ự ế
3. K t bài: ế
- Kh ng đnh vai trò, ý nghĩa, t m quan tr ng c a sách.ẳ ị ầ ọ ủ
- Thái đ c a b n thân đi v i vi c đc sách.ộ ủ ả ố ớ ệ ọ
Đ 2ề: T bài "Bàn lu n v phép h c" c a La S n Phu T Nguy n Thi p, hãyừ ậ ề ọ ủ ơ ử ễ ế
nêu suy nghĩ v m i quan h c a "h c" và "hành".ề ố ệ ủ ọ
1. M bài:ở gi i thi u v n đớ ệ ấ ề
– Trong bài "Bàn lu n v phép h c", La S n Phu T Nguy n Thi p, m t danh sĩ th iậ ề ọ ơ ử ễ ế ộ ờ
Tây S n đã nêu lên phép h c đúng đn cho m i ng i d a trên c s phép d y h cơ ọ ắ ọ ườ ự ơ ở ạ ọ
c a Chu T (Chu Đôn D – m t danh Nho đi T ng bên Trung Qu c).ủ ử ư ộ ờ ố ố
2. Thân bài
a. N i dung phép h cộ ọ
– Lúc đu, h c đ b i l y g c, sau h c đn T th , Ngũ kinh, Ch s là nh ng ki nầ ọ ể ồ ấ ố ọ ế ứ ư ư ử ữ ế
th c c b n m đu cho quá trình h c t p lâu dài.ứ ơ ả ở ầ ọ ậ
– H c r ng đ m mang ki n th c, sau đó tóm l c l i cho g n, l y nh ng đi u h cọ ộ ể ở ế ứ ượ ạ ọ ấ ữ ề ọ
đc áp d ng vào th c t (h c đ hành).ượ ụ ự ế ọ ể
– Có nh v y thì nhân tài m i l p đc công, nhà n c nh th mà v ng yên. Đóư ậ ớ ậ ượ ướ ờ ế ữ
m i th c là cái đo h c có quan h t i lòng ng i, mang l i l i ích thi t th c choớ ự ạ ọ ệ ớ ườ ạ ợ ế ự
dân, cho n c.ướ
b. Gi i thíchả
– Trong phép h c mà Nguy n Thi p đa ra, có nêu lên m i quan h ch t ch gi aọ ễ ế ư ố ệ ặ ẽ ữ
h c và hành. Th nào là h c và hành?ọ ế ọ