GV soạn: Cô Liên
TRƯỜNG THCS DƯƠNG VĂN MẠNH
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP CUỐI HỌC KỲ II – NGỮ VĂN 8 - CTST
A. NÔ"I DUNG ÔN TÂ"P
I. Phâ&n văn bản
1. Âm vang cua lich sư (Truyện Lịch sử)
- Truyên lich sư la loai truyên lây đê tai lich sư (lich sư quôc gia, dân tôc, dong ho, danh
nhân,…) lam nôi dung chinh. Trong khi kê lai cac sư kiên, nhân vât, truyên lich sư
thương lam sông dây bưc tranh rông lơn, sinh đông vê môt thơi đa& qua va mang lai cho
ngươi đoc như&ng nhân thưc mơi me hay bai hoc sâu săc.
- Đăc điêm cua truyên lich sư thê hiên qua cac yêu tô như bôi canh (thơi gian – không
gian), côt truyê n, nhân vâ t, ngôn ngư$,…
2. Cươi minh, cươi ngươi (Thơ trào phúng)
- Thơ trao phung la môt bô phân cua văn hoc trao phung, trong đo cac tac gia tao ra tiêng
cươi va sư dung tiêng cươi đê châm biêm, phê phan xa& hôi hoăc tư phê binh ban thân.
Tiêng cươi trong thơ trao phung co nhiêu cung bâc: hai hươc, châm biêm, đa kich nhưng
không phai bao giơ cu&ng rach roi ma chuyên hoa linh hoat tư cung bâc nay sang cung bâc
khac.
- Cac bai thơ trao phung co thê đươc viêt băng như&ng thê thơ khac nhau: thơ cach luât (tư
tuyêt, thât ngôn bat cu,…) va thơ tư do.
- Thu phap trao phung: tiêng cươi trong thơ trao phung thương đươc tao ra băng cac thu
phap: phong đai, ân du, giê&u nhai, lôi noi nghich li…
II. Phâ&n tiê/ng Viê"t
1. Tha&nh phâ&n biê"t lâ"p trong câu:
a. Thành phần phụ chú
VD: Cô Lan – cô chủ nhiệm lớp em rất hiền.
TP phụ chú
b. Thành phần tình thái
VD: Hình như bạn Nam đạt giải nhất cuộc thi IOE cấp huyện thì phải.
TP tình thái
1
GV soạn: Cô Liên
c. Thành phần cảm thán
VD: Ôi, hoa nở rồi!
TP cảm thán
d. Thành phần gọi – đáp
VD: Cô giáo hỏi: Minh ghi bài chưa?
-Dạ, rồi cô ạ!
2. Các kiểu câu:
a. Câu kể.
b. Câu cảm
c. Câu cầu khiến
d. Câu hỏi
e. Câu khẳng định
g. Câu phủ định.
III. Phâ&n Viết
1. Viêt bai văn kê lai môt chuyên đi.
2. Viêt bai văn phân tich môt tac phâm văn hoc.
DÀN Ý THAM KHẢO:
Đề bài 1: Viết bài văn kể lại một chuyến đi tham quan di tích lịch sử.
1. Mở bài
Dẫn dắt, giới thiệu về chuyến thăm di tích lịch sử.
2. Thân bài
a. Khái quát về chuyến đi
- Hoàn cảnh: thời gian, địa điểm,...
- Những người tham gia: gia đình, thầy cô, bạn bè…
b. Kể lại chuyến đi
- Hành trình của chuyến đi:
Trước chuyến đi: chuẩn bị đồ dùng cá nhân; tâm trạng háo hức và hồi hộp,...
Trong chuyến đi: phương tiện di chuyển (máy bay, tàu hỏa, ô tô…); những việc đã làm
(ngắm nhìn phong cảnh trên đường, trò chuyện cùng mọi người, tham gia các hoạt động
tập thể,...)
2
GV soạn: Cô Liên
Trong chuyến đi: tham quan di tích lịch sử, lắng nghe hướng dẫn viên kể chuyện; tham
gia các hoạt động của chuyến đi; thưởng thức những món ăn ngon…
Trên đường về: nghỉ ngơi, trò chuyện với người đi cùng,....
- Sự việc đáng nhớ xảy ra trong chuyến đi: thưởng thức những món ăn hấp dẫn; biết
thêm nhiều kiến thức bổ ích,…
- Cảm xúc, suy nghĩ sau chuyến đi: vui vẻ, hạnh phúc, tiếc nuối…
3. Kết bài
Nêu cảm nhận, suy nghĩ về chuyến đi của bản thân.
Đề bài 2: Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học.
1. Mở bài
- Giới thiệu tác giả, tên bài thơ và hoàn cảnh ra đời (nếu có).
- Nêu khái quát về chủ đề và một vài nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác phẩm.
2. Thân bài
- Nêu chủ đề của tác phẩm (tình yêu gia đình, yêu nước, tự trách bản thân, long căm thù
giặc, tự tình,…)
- Chỉ ra và phân tích tác dụng của một vài nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật (thể thơ,
cách gieo vần, bố cuc triển khai, hình ảnh, biện pháp tu từ được sử dụng…)
3. Kết bài
- Khẳng định lại chủ đề và giá trị của một vài nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác
phẩm.
- Nêu suy nghĩ/ cảm xúc về tác phẩm, chia sẻ bài học rút ra cho bản thân.
B. BA&I TÂ"P – ĐỀ THAM KHẢO
(Đề số 1)
I. Đọc hiểu (5 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
CHÀNG TRAI LÀNG PHÙ ỦNG
Ông Phạm Ngũ Lão là chàng trai làng Phù Ủng, huyện Đường Hào, tỉnh Hải Dương.
Ông có sức khỏe lạ thường, muôn người không địch nổi.
Phạm Ngũ Lão mặt mũi khôi ngô, văn võ đều giỏi. Nhà vốn chỉ có nghề làm ruộng,
đến ông mới theo nghiệp bút nghiên. Mới hai mươi tuổi ông đã có tính khẳng khái.
Trong làng có người tên là Bùi Công Tiến đỗ tiến sĩ làm lễ ăn mừng, cả làng kéo đến
mừng rỡ, chỉ Ngũ Lão không đến.
3
GV soạn: Cô Liên
Bà mẹ Ngũ Lão bảo rằng:
– Con làm thế nào cho bằng người ta thì làm. Nay người ta ăn mừng, cả làng mừng
rỡ, sao con không đến mừng một chút?
Phạm Ngũ Lão thưa rằng:
– Thưa mẹ, con chưa làm nên gì để vui lòng mẹ mà con đi mừng người ta thì con lấy
làm nhục lắm.
Nhà ở bên cạnh đường cái, có một hôm, Phạm Ngũ Lão ngồi vệ đường vót tre đan
sọt. Chợt có Hưng Đạo Vương đi qua để vào kinh, quan quân kéo đi rất đông. Quân đi
mở đường thấy Ngũ Lão ngồi xếp bằng tròn bên cạnh đường, quát lên bắt phải đứng
dậy. Ngũ Lão cứ ngồi nghiễm nhiên như không nghe tiếng. Quân lính cầm ngọn giáo
đâm vào đùi, Ngũ Lão cũng cứ ngồi vững không động mình. Đến lúc xe Hưng Đạo
Vương đến nơi, trông thấy thế lấy làm lạ gọi đến hỏi, bấy giờ Ngũ Lão mới biết là có
quan quân đi qua, và quân lính đã đâm vào đùi mình.
Hưng Đạo Vương hỏi rằng:
– Nhà thầy kia ở đâu, sao ta đi qua đây mà cứ ngồi chững chàng làm vậy?
Ngũ Lão thưa rằng:
– Tôi đang mải nghĩ một việc, cho nên không biết là ngài trẩy qua đây.
Hưng Đạo Vương lấy làm kì, hỏi đến việc học hành kinh sử thì hỏi đâu nói đấy,
không sót chỗ nào, ứng đối nhanh như nước chảy.
Hưng Đạo Vương bèn sai quân lấy thuốc dấu dịt vào vết đâm, rồi cho Ngũ Lão ngồi
xe đem về kinh, tiến cử lên vua Trần Thánh Tông.
Vua thấy người có sức khỏe, lại có học thức, cho sung chức quản vệ sĩ. Các vệ sĩ
không chịu, xin đấu sức với Ngũ Lão. Ngũ Lão xin vâng, nhưng xin vua cho về nhà ba
tháng để thu xếp việc nhà, rồi sẽ xin đấu sức và nhận chức luôn thể.
Vua cho về, Ngũ Lão về nhà, ra ngoài đồng, tìm chỗ gò cao tập nhảy, cứ cách mười
trượng chạy đến nhảy vọt qua gò. Tập luyện xong xuôi rồi, vào kinh đấu sức.
Khi đấu quyền với các vệ sĩ thì không ai địch nổi. Sau Ngũ Lão thách tất cả các vệ sĩ
cùng ra đấu. Các vệ sĩ xúm xít chung quanh hàng trăm người, Ngũ Lão tay đấm chân đá,
4
GV soạn: Cô Liên
nhảy nhót như bay, chạm phải ai kẻ ấy không ngũ đau thì què tay. Các vệ sĩ không tài gì
mà đánh lại được, bấy giờ mới xin chịu phục.
Vua thấy người kiên dũng làm vậy, cho theo Hưng Đạo Vương đi đánh giặc Nguyên
thì đánh trận nào cũng thắng, lập nên công trạng rất nhiều. Hưng Đạo Vương có lòng
yêu mến, gả con gái nuôi là Nguyên quận chúa cho,
Về sau, vua nước Ai Lao đem hơn một vạn quân và voi sang cướp đất Thanh, Nghệ.
Vua sai Ngũ Lão cầm quân đi đánh. Ngũ Lão sai dân chặt tre đực dài độ một trượng,
chồng chất trên các vệ đường. Khi Ngũ Lão kéo quân vào đánh giặc, giặc thúc voi sấn
lên, Ngũ Lão chỉ chân tay không mà sấn vào gặp đống tre nào thì vớ lấy đống tre chỗ ấy,
đập vào chân voi. Voi bị đau, gầm rống lên chạy trở về, giày xéo lên cả quân Ai Lao.
Ngũ Lão mới thúc quân đánh tràn sang, quan giặc tan vỡ, phải trốn về nước.
Vì có những công to ấy, Ngũ Lão được cất lên làm Điện tiền thượng tướng quân.
Đến khi mất, được phong làm thượng đẳng phúc thần, và được dân làng Phù Ủng lập
miếu thờ ngay ở chỗ nhà Ngũ Lão.
Câu chuyện Chàng trai làng Phù Ủng – Theo Phan Kế Bính
(Nam Hải dị nhân lược truyện)
Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại nào? Kể tên một văn bản cùng thể loại mà em đã
học.
Câu 2: Nhân vật được nhắc đến trong văn bản là ai? Có những nét tính cách như thế
nào?
Câu 3: Cho biết câu chuyện dựa trên bối cảnh của sự kiện lịch sử nào?
Câu 4: Chi tiết nào cho thấy Ngũ Lão là người có tài cầm quân đánh giặc?
Câu 5: Nêu suy nghĩ của em về chi tiết mà mình ấn tượng nhất đối với nhân vật trong
truyện.
II. Viết (5,0 điểm)
Câu 1:
a. Đặt 1 câu hỏi về vấn đề học tập của em. Nêu tác dụng của nó.
b. Xác định thành phần biệt lập trong câu sau:
-Chiều đi bơi không Nam?
5