TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
TỔ: NGỮ VĂN Môn: Ngữ văn 11
Năm học: 2023 – 2024
Thời gian: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề gồm 02 trang)
I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Vào hồi nửa đêm, chúng tôi sực thức dậy: gió thổi ào ào trong các lá cây và đập mạnh các tàu lá chuối, từng
luồng chớp loáng qua cửa sổ. Một lát thì mưa rào đổ xuống mái nhà.
Anh tôi bảo:
- Có lẽ là một trận bão to.
- Bão thì càng thích.
thích thật. Tưởng tượng không cái khoan khoái êm ấm nào bằng cái thú đắp chăn nằm ngủ nghe
mưa gió ngoài. Đêm lúc bấy giờ lạnh hơn, lại càng làm cho mình thấy cái ấm trong chăn dễ chịu. Tiếng mưa
reo to và gió thổi như một thứ âm nhạc vui vui, ru ngủ người ta dần dần.
Hai anh em chúng tôi vừa cuộn kín trong chăn cho ấm vừa nói chuyện. Chúng tôi nghĩ đến, rồi thương hại
những người lữ khách vào giờ này hãy còn trên đường vắng, ướt như chuột lột run như cầy sấy, đi vội vàng để
tìm một chỗ trú thân. Chúng tôi lại ái ngại cho những nhà nghèo bên hàng xóm, giờ này vợ chồng con cái đều phải
dậy để chống cái nhà lá mà mỗi cơn gió mạnh làm lung lay và để đem cái chậu thau hứng những chỗ dột nước.
Khi người ta yên ấm trong một căn phòng nhà gạch chắc chắn, không sợ mưa gió về phần mình, thì người ta
dễ có lòng thương đối với những người xấu số hơn.
Chúng tôi đương ở vào cái tâm tình tốt đẹp ấy, thì bỗng nhiên anh tôi sẽ thích tay vào bảo im rồi nói khẽ:
- Có nghe thấy gì không?
Tôi lắng tai: qua tiếng gió, tiếng mưa ngoài, tôi nghe thấy tiếng chiêm chiếp như tiếng con chim kêu.
Tôi bảo anh tôi:
- Tiếng chiêm chiếp như tiếng chim kêu phải không?
- Phải rồi. Tôi nghe thấy từ lúc nãy.
Hai chúng tôi lại chăm chú nghe: tiếng chiêm chiếp khe khẽ yếu ớt hình như chiếc cửa sổ phía đầu cái
màn đỏ đưa lại. Tôi hỏi anh tôi:
- Quái, không biết con chim nó đến đây kêu làm gì nhỉ?
Anh tôi chợt nghĩ ra:
- Thôi phải rồi, chắc hẳn là một con chim bị mưa gió đánh bạt đến đây trú.
- Tội nghiệp, chắc ở ngoài ấy nó rét lắm.
Chúng tôi tưởng tượng ngay ra một con chim ướt át, xù lông ra vì rét, đến chỗ cửa sổ đòi vào vì nó thấy ánh
sáng trong phòng ấm áp chiếu ra. Câu chuyện con chim gáy một hôm tránh bão tuyết, đến cửa vợ chồng người
cày ruộng, được hai vợ chồng nâng niu rắc bánh cho ăn, câu chuyện ấy hồi nhỏ chúng tôi đã đọc trong
quyển "Bài Tập Đọc" bây giờ lại thoáng qua trong trí nhớ, làm chúng tôi đem lòng thương con chim kia vô hạn, và
muốn cứu vớt nó.
Tôi bảo anh tôi:
- Hay là chúng ta mang nó vào trong này cho nó ấm.
- Mang thế nào được.
- Sao lại không được! Ta cứ việc mở cửa sổ dụ nó vào có khó gì. Chứ nếu để nó ở ngoài ấy thì nó chết mất.
- Ừ, phải đấy.
Tuy nói thế, nhưng chúng tôi vẫn chưa dậy, người nọ ý đợi người kia, trời lạnh ra ngoài chăn kể
cũng hơi ngại. […] Rồi anh tôi quay lưng về phía tôi, kéo chăn trùm kín đầu, co chân ngủ, không nói nữa. Tôi
còn lắng tai nghe tiếng chiêm chiếp của con chim con như thiết tha gọi. Rồi một lát tôi cũng ngủ nốt.
(Lược đoạn: Sáng ngủ dậy hai anh em mới biết đó không phải tiếng chim mà là tiếng cây tre ở đầu nhà bị gió lay.)
(Trích Tiếng chim kêu, tuyển tập truyện ngắn Thạch Lam, Nguồn: www.sachhayonline.com)
* Chú thích: Thạch Lam (1910 1942) sinh ra học tập tại Nội trong một gia đình công chức gốc quan lại. Thuở nhỏ sống ở
phố huyện Cẩm Giàng - Hải Dương. Ông biệt tài về truyện ngắn, sáng tác thường hướng vào cuộc sống cực của những người dân
thành thị nghèo vẻ đẹp nên thơ của cuộc sống thường nhật. Truyện của Thạch lam thường cốt truyện đơn giản hoặc không cốt
truyện, chủ yếu đi sâu vào thế giới nội tâm nhân vật. Theo Thạch Lam văn chương một thứ khí giới thanh cao đắc lực, tác động
sâu sắc đến tư tưởng, tình cảm của con người.
Lựa chọn phương án đúng nhất:
Câu 1. Dòng nào sau đây nêu đúng bối cảnh (không gian và thời gian) của câu chuyện trên?
A. Bên hiên nhà, lúc trời tối. B. Tại căn nhà lá, lúc đêm xuống.
C. Tại một căn phòng nhà gạch chắc chắn, lúc nửa đêm. D. Tại nhà hàng xóm, vào một buổi chiều.
Câu 2. Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?
A. Ngôi thứ hai B. Ngôi thứ ba
C. Ngôi thứ nhất D. Kết hợp giữa ngôi thứ nhất và thứ ba
Câu 3. c câu Sao lại không được! Ta cứ việc mở cửa sổ dụ vào khó gì. Chứ nếu để ngoài ấy thì
chết mất.” là lời của nhân vật nào?
A. Anh tôi B. Tôi C. Tác giả D. Vợ chồng hàng xóm
Câu 4. Ngôn ngữ kể chuyện trong đoạn trích có đặc điểm gì?
A. Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị, giàu cảm xúc, thấm đẫm yêu thương.
B. Chân thực, khách quan, mộc mạc mà lạnh lùng.
C. Ngôn ngữ trau chuốt, sử dụng nhiều điển tích, điển cố .
D. Chân thực, khách quan, lạnh lùng mà thấm đẫm yêu thương.
Câu 5. Chủ đề chính trong đoạn trích trên là:
A. Truyện ca ngợi tấm lòng, phẩm chất của con người: giàu tình yêu thương, lòng trắc ẩn, nhân hậu, sẻ
chia.
B. Truyện nhắc nhở mỗi người không được sống vô tâm.
C. Truyện nhắc nhở mỗi người phải yêu quý loài vật.
D. Truyện nhắn nhủ mọi người phải biết quan tâm mọi người xung quanh.
Câu 6. Cho biết thái độ, tình cảm của hai anh em khi tưởng tượng cảnh một con chim bị mưa gió đánh bạt.
A. Vui mừng, kinh ngạc B. Thờ ơ, khó chịu C. Căm thù, xót xa D. Lo lắng, thương hại
Câu 7. Theo anh/chị, đoạn trích gửi đến chúng ta thông điệp gì?
A. Chúng ta phải biết quan sát, lắng nghe để từ đó biết đồng cảm, yêu thương và chia sẻ trong cuộc sống.
B. Chúng ta phải biết lắng nghe và yêu thương hoàn cảnh tội nghiệp của chú chim bé nhỏ.
C. Chúng ta phải biết nghĩ đến và yêu thương những người lữ khách khốn khổ.
D. Chúng ta phải biết nghĩ đến và yêu thương những nhà nghèo bên hàng xóm.
Trả lời câu hỏi/ Thực hiện yêu cầu:
Câu 8. Anh/Chị hiểu như thế nào về câu văn sau: Khi người ta yên ấm trong một căn phòng nhà gạch chắc chắn,
không sợ mưa gió về phần mình, thì người ta dễ có lòng thương đối với những người xấu số hơn.”?
Câu 9. Qua đoạn trích trên, anh/chị có đồng tình với quan điểm: tình yêu thương dễ xảy ra đối với những người có
cuộc sống đầy đủ, tiện nghi hơn hay không? Vì sao?
Câu 10. Từ truyện ngắn trên, anh/chị suy nghĩ về vai trò của tình yêu thương trong cuộc sống? (Tr lời bằng
đoạn văn ngắn khoảng 5 – 7 dòng)
II. LÀM VĂN (5,0 điểm)
Anh/Chị hãy viết một bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề và những nét đặc sắc về nghệ thuật trong
đoạn trích Tiếng chim kêu (ở phần đọc hiểu) của nhà văn Thạch Lam.
---------HẾT--------
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
TỔ: NGỮ VĂN
KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Môn: Ngữ văn - lớp 11
Năm học 2023-2024
(Đáp án và hướng dẫn chấm gồm 04 trang)
Phần Câu Nội dung Điểm
I ĐỌC HIỂU 5.0
1C 0.5
2C 0.5
3B 0.5
4A 0.5
5A 0.5
6D 0.5