B GIÁO D C VÀ ĐÀO T O Đ THI T T NGHI P THPT Ộ Ụ Ạ Ề Ố Ệ
NĂM 2020
Đ CHÍNH TH C MÔN: NG VĂN Ề Ứ Ữ
Th i gian làm bài: 120 phútờ
(Không k th i gian giao đ)ể ờ ề
I. ĐC HI U (3,0 đi m)Ọ Ể ể
Đc đo n trích:ọ ạ
Không c n ngôn ng , m i s s ng nh nhoi trong t nhiên đu d y cho loài ng i chu 498 c a vi c ầ ữ ọ ự ố ỏ ự ề ạ ườ ủ ệ
"s ng h t mình th i kh c này". Ch ng h n t i vùng Tsunoda thu c Bac ngu, các loài th c v t đua ố ế ở ờ ắ ẳ ạ ạ ộ ự ậ
nhau n y m m, n th t nhi u hoa, k t h t, chen chúc v n in W i hành đi th t ng n ng i. Có l ả ầ ở ậ ề ế ạ ươ ở ờ ậ ắ ủ ẽ
chúng chu n b s n sàng đ đi phó v i mùa đông đt phó thác sinh m ng mình cho t nhiên. Rõ ràng ẩ ị ẵ ể ố ớ ạ ạ ự
là chúng th c s s ng h t mình không phân tâm.ự ự ố ế
Ngay c vùng sa m c khô c n Sahara, n i mà m i năm ch có m t hai c n m a, " gi t n c m a ả ở ạ ằ ơ ỗ ỉ ộ ơ ư ọ ướ ư
hi m hoi trút xu ng thì các loài th c v t l i v i vã n y m m và n hoa và tr8 t m t đn hai tu n ế ố ự ậ ạ ộ ả ầ ở ừ ộ ế ầ
ng n ng i, chúng ra h t, o n mình ch u đng trong cát, trong cái nóng .. ti p t c s ng ch đn tr n ắ ủ ạ ằ ị ự ế ụ ố ờ ế ậ
m a sau đ nòi gi ng c a chúng s l i tr i d y. Qu th t là "I " đu s ng h t mình, s ng nghiêm túc ư ể ố ủ ẽ ạ ỗ ậ ả ậ ề ố ế ố
trong t ng kho nh kh c, trong su t kho ng th i gian 30/8"".ừ ả ắ ố ả ờ
S ng h t mình cho hi n t i s đa s s ng, dù nh bé, v n đn ngày mai. Và càng ph i bi t trân ố ế ệ ạ ẽ ư ự ố ỏ ươ ế ả ế
trong cu c s ng m i ngày đ không thua kém c cây muông thú.ộ ố ỗ ể ỏ
(Trích Cách s ng t blenh th ng tr nên phi th ng, Inamori Kazuo,- NXB Lao đng 2020, tr. 103-ố ừ ườ ở ườ ộ
104)
Th c hi n các yêu c u sau:ự ệ ầ
Câu 1. Xác đnh ph ng th c bi u đt chính đc s d ng trong đo n trích.ị ươ ứ ể ạ ượ ử ụ ạ
Câu 2. Theo đo n trích, các loài th c v t vùng Tsunoda thu c B c c c sinh tr ng nh th nào gi aạ ự ậ ở ộ ắ ự ưở ư ế ữ
mùa hè ng n ng i?ắ ủ
Câu 3. Ch ra nh ng đi m t ng đng v s s ng c a các loài th c v t vùng Tsunoda thu c B c ị ữ ể ươ ồ ề ự ố ủ ự ậ ở ộ ắ
c c và vùng sa m c Sahara trong đo n trích.ự ở ạ ạ
Câu 4. Anh/Ch có đng tình v i nh n đnh c a tác gi “S ng h t mình cho hi n t i s đa s s ng, ị ồ ớ ậ ị ủ ả ố ế ệ ạ ẽ ư ự ố
dù nh bé, v n đn ngày mai"? Vì sao?ỏ ươ ế
II. LÀM VĂN (7,0 đi m)ể
Câu 1. (2,0 đi m)ể
T n i dung đo n trích ph n Đc hi u, anh/ch hãy vi t m t đo n văn (kho ng 200 ch ) trình bày ừ ộ ạ ở ầ ọ ể ị ế ộ ạ ả ữ
suy nghĩ c a b n thân v s c n thi t ph i trân tr ng cu c s ng m i ngày.ủ ả ề ự ầ ế ả ọ ộ ố ỗ
Câu 2. (5,0 đi m).ể
Phân tích t t ng Đt N c c a Nhân dân đc nhà th Nguy n Khoa Đi m th hi n trong đo n ư ưở ấ ướ ủ ượ ơ ễ ề ể ệ ạ
trích sau:
Em i emơ
Hãy nhìn r t xaấ
Vào b n nghìn năm đt n cố ấ ướ
Năm tháng nào cũng ng i ng i l p l pườ ườ ớ ớ
Con gái, con trai b ng tu i chúng taằ ổ
C n cù làm l ngầ ụ
Khi có gi c ng i con trai ra tr nặ ườ ậ
Ng i con gái tr v nuôi cái cùng conườ ở ề
Ngày gi c đn nhà thì đàn bà cũng đánhặ ế
Nhi u ng i đã tr thành anh hùngề ườ ở
Nhi u anh hùng c anh và em đu nhề ả ề ớ
Nh ng em bi t khôngư ế
Có bi t bao ng i con gái, con traiế ườ
Trong b n nghìn l p ng i gi ng ta l a tu iố ớ ườ ố ứ ổ
H đã s ng và ch tọ ố ế
Gi n d và bình tâmả ị
Không ai nh m t đt tênớ ặ ặ
Nh ng h đã làm ra Đt N c.ư ọ ấ ướ
H gi và truy n cho ta h t lúa ta tr ngọ ữ ề ạ ồ
H chuy n l a qua m i nhà, t hòn than qua con cúiọ ề ử ỗ ừ
H truy n gi ng đi u mình cho con t p nóiọ ề ọ ệ ậ
H gánh theo tên xã, tên làng trong m i chuy n di dânọ ỗ ế
H đp đp be b cho ng i sau tr ng cây hái trái.ọ ắ ậ ờ ườ ồ
Có ngo i xâm thì ch ng ngo i xâmạ ố ạ
Có n i thù thì vùng lên đánh b iộ ạ
Đ đt n c này là đt n c c a nhân dânể ấ ướ ấ ướ ủ
Đt N c c a Nhân dân, Đt N c c a ca dao, th n tho i.ấ ướ ủ ấ ướ ủ ầ ạ
(Trích Đt N c - tr ng ca M t đng khát v ng, Nguy n Khoa Đi m, Ng văn 12, T p m t, NXBấ ướ ườ ặ ườ ọ ễ ề ữ ậ ộ
Giáo d c Vi t Nam, 2019, tr. 121)ụ ệ
B GIÁO D C VÀ ĐÀO T O ĐÁP ÁN THAM KH O Đ THI T T NGHI P THPT Ộ Ụ Ạ Ả Ề Ố Ệ
NĂM 2020
Đ CHÍNH TH C MÔN: NG VĂN Ề Ứ Ữ
PH N I: ĐC HI UẦ Ọ Ể
Câu 1: Ph ng th c bi u đt chính đc s d ng trong đo n trích là ngh lu n.ươ ứ ể ạ ượ ử ụ ạ ị ậ
Câu 2: Các loài th c v t vùng Tsunoda thu c B c c c đua nhau n y m m, n th t nhi u hoa, k t ự ậ ở ộ ắ ự ả ầ ở ậ ề ế
h t, chen chúc v n mình trong kho ng không v i m nh đi th t ng n ng i gi a mùa hè.ạ ươ ả ớ ả ờ ậ ắ ủ ữ
Câu 3: S t ng đng v s s ng c a các loài th c v t vùng Tsunoda B c c c và vùng sa m c ự ươ ồ ề ự ố ủ ự ậ ở ở ắ ự ở ạ
Sahara trong đo n trích: Dù s ng trong đi u ki n kh c nghi t v i vòng đi ng n ng i, các loài th c ạ ố ề ệ ắ ệ ớ ờ ắ ủ ự
v t v n n y m m, đn hoa, k t h t và gieo m m s s ng cho th h sau.ậ ẫ ả ầ ơ ế ạ ầ ự ố ế ệ
Câu 4:
H c sinh nêu rõ quan đi m đng tình ho c không đng tình, suy nghĩ cá nhân. C n lí gi i thuy t ph c,ọ ể ồ ặ ồ ầ ả ế ụ
h p lí. Sau đây là g i ý:ợ ợ
T ng lai đc t o nên t quá kh và hi n t i. B i v y, s ng h t mình hi n t i chính là ươ ượ ạ ừ ứ ệ ạ ở ậ ố ế ở ệ ạ
ti n đ đ t o nên m t t ng lai t t đp, dù là nh bé.ề ề ể ạ ộ ươ ố ẹ ỏ
S ng h t mình hi n t i s mang l i cho con ng i nh ng kinh nghi m vô giá, nh ng tr i ố ế ở ệ ạ ẽ ạ ườ ữ ệ ữ ả
nghi m đáng quý và tr thành hành trang đa con ng i đn t ng lai…ệ ở ư ườ ế ươ
PH N II: LÀM VĂNẦ
Câu 1: Ngh lu n xã h iị ậ ộ
1. Gi i thi u v n đ:ớ ệ ấ ề s c n thi t ph i trân tr ng cu c s ng m i ngàyự ầ ế ả ọ ộ ố ỗ
2. Gi i thích v n đ:ả ấ ề trân tr ng cu c s ng m i ngày là thái đ s ng tích c c, bi t yêu m n, nâng niu ọ ộ ố ỗ ộ ố ự ế ế
cu c s ng.ộ ố
3. Phân tích, bàn lu n v n đậấề
- Vì sao l i c n ph i trân tr ng cu c s ng m i ngày?ạ ầ ả ọ ộ ố ỗ
Cu c đi con ng i là h u h n, ng n ng i cho nên ph i bi t trân tr ng cu c s ng mà mình ộ ờ ườ ữ ạ ắ ủ ả ế ọ ộ ố
đang có.
Cu c s ng cũng ch a đng nh ng bi n c b t ng , b t kh kháng x y đn. Tr c nh ng ộ ố ứ ự ữ ế ố ấ ờ ấ ả ả ế ướ ữ
bi n c đó, con ng i càng c n ph i trân tr ng đi u nh bé, bình d , đi th ng hàng ngày.ế ố ườ ầ ả ọ ề ỏ ị ờ ườ
Bi t nâng niu trân tr ng cu c s ng thì con ng i m i bi t s ng t t h n, s ng t t , s ng ế ọ ộ ố ườ ớ ế ố ố ơ ố ử ế ố
Ng i h n. Đây chính là ý nghĩa nhân văn cao c .ườ ơ ả
- T đó: c n có thái đ s ng đúng đn: trân tr ng cu c s ng m i ngàyừ ầ ộ ố ắ ọ ộ ố ỗ
Trân tr ng t ng kho nh kh c trôi qua c a cu c s ng, d u ng n ng i nh ng đó là kho nh kh cọ ừ ả ắ ủ ộ ố ẫ ắ ủ ư ả ắ
t o nên ý nghĩa cho cu c đi chúng ta.ạ ộ ờ
S ng h t mình, không lãng phí t ng kho nh kh c cu c đi, t o nên nh ng kho nh kh c đp ố ế ừ ả ắ ộ ờ ạ ữ ả ắ ẹ
đ m i kho nh kh c là mãi mãi...ể ỗ ả ắ
Phê phán nh ng ng i đ cu c s ng m i ngày trôi qua vô nghĩa khi s ng h i h t, ch y theo oữ ườ ể ộ ố ỗ ố ờ ợ ạ ả
v ng (đa ra nh ng d n ch ng c th , thuy t ph c).ọ ư ữ ẫ ứ ụ ể ế ụ
Đc bi t: đt trong b i c nh hi n nay, khi đi d ch Covid di n bi n khó l ng, con ng i ặ ệ ặ ố ả ệ ạ ị ễ ế ườ ườ
đang ph i đi m t v i nh ng khó khăn v kinh t , thi u th n v m i m t... thì càng ph i bi t ả ố ặ ớ ữ ề ế ế ố ề ọ ặ ả ế
trân tr ng nâng niu cu c s ng bình yên đang có và n l c xây d ng cu c đi t t đp h n.ọ ộ ố ỗ ự ự ộ ờ ố ẹ ơ
4. Liên h b n thânệ ả
Là m t ng i h c sinh/ m t công dân tr : Chúng ta c n: t o cho mình thái đ s ng tích c c, hành ộ ườ ọ ộ ẻ ầ ạ ộ ố ự
đng tích c c và lan t a nh ng hành đng đó đn v i m i ng i xung quanh.ộ ự ỏ ữ ộ ế ớ ọ ườ
5. T ng k tổ ế
Kh ng đnh l i t m quan tr ng, s c n thi t c a vi c trân tr ng cu c s ng m i ngày nh l i c Nh cẳ ị ạ ầ ọ ự ầ ế ủ ệ ọ ộ ố ỗ ư ờ ố ạ
sĩ Tr nh Công S n:ị ơ
"M i ngày tôi ch n m t ni m vuiỗ ọ ộ ề
Ch n nh ng bông hoa và nh ng n c iọ ữ ữ ụ ườ
Tôi nh t gió tr i m i em gi l yặ ờ ờ ữ ấ
Đ m t em c i t a lá bay…"ể ắ ườ ự
Câu 2:
Gi i thi u chungớ ệ
Nguy n Khoa Đi m m t trong nh ng g ng m t n i b t trong văn h c kháng chi n ch ng Mĩ.ễ ề ộ ữ ươ ặ ổ ậ ọ ế ố
Th Nguy n Khoa Đi m giàu ch t suy t , xúc c m l ng đng, d n nén th hi n tâm t c a ơ ễ ề ấ ư ả ắ ọ ồ ể ệ ư ủ
ng i trí th c tham gia tích c c vào cu c chi n đu c a nhân dân.ườ ứ ự ộ ế ấ ủ
Tr ng ca M t đng khát v ng đc tác gi hoàn thành chi n khu Tr - Thiên năm 1971. ườ ặ ườ ọ ượ ả ở ế ị
Đây là b n tr ng ca vi t v s th c t nh c a tu i tr các thành th vùng b t m chi m mi n ả ườ ế ề ự ứ ỉ ủ ổ ẻ ị ị ạ ế ở ề
Nam tr c năm 1975. Nh n rõ b m t xâm l c c a đ qu c M , đng v nhân dân, đt ướ ậ ộ ặ ượ ủ ế ố ỹ ứ ề ấ
n c; ý th c đc s m nh c a th h mình, h đng d y xu ng đng đu tranh hòa nh p ướ ứ ượ ứ ệ ủ ế ệ ọ ứ ậ ố ườ ấ ậ
v i cu c chi n đu c a toàn dân t c.ớ ộ ế ấ ủ ộ
Đo n trích Đt N c thu c ph n đu ch ng V c a tr ng ca là m t trong nh ng đo n th ạ ấ ướ ộ ầ ầ ươ ủ ườ ộ ữ ạ ơ
hay v đ tài đt n c trong th Vi t Nam hi n đi.ề ề ấ ướ ơ ệ ệ ạ
Trong tác ph m này n i b t là t t ng Đt n c nhân dân và nó đã đc tác gi th hi n rõ ẩ ổ ậ ư ưở ấ ướ ượ ả ể ệ
nét trong đo n trích trên.ạ
Phân tích
1. Gi i thíchả
T t ng "Đt N c c a Nhân dân": khác v i quan đi m th i phong ki n cho r ng đt n c thu c ư ưở ấ ướ ủ ớ ể ờ ế ằ ấ ướ ộ
v vua chúa, trích đo n đã làm n i b t t t ng đt n c là c a nhân dân - c a t t c m i ng i ề ạ ổ ậ ư ưở ấ ướ ủ ủ ấ ả ọ ườ
không phân bi t giai c p t ng l p. Đt n c là do nhân dân t o d ng, b o v và làm ch .ệ ấ ầ ớ ấ ướ ạ ự ả ệ ủ
2. Ch ng minhứ
- T t ng Đt N c c a Nhân dân đc tác gi ch ng minh trên ph ng di n l ch s .ư ưở ấ ướ ủ ượ ả ứ ươ ệ ị ử
- Nhìn sâu vào chi u dài l ch s "Hãy nhìn r t xa - Vào b n nghìn năm Đt N c", nhà th càng th m ề ị ử ấ ố ấ ướ ơ ấ
thía công lao xây d ng, vun đp, b o v T qu c, đc bi t là c a l p ng i tr tu i. Đó là nh ng conự ắ ả ệ ổ ố ặ ệ ủ ớ ườ ẻ ổ ữ
ng i bình d , năm tháng nào cũng có, cũng gi ng nh anh và em c a hôm nay.ườ ị ố ư ủ
- Trong th i bình, h hi n lành và chăm ch trong công vi c lao đng đ xây d ng đt n c, đa đt ờ ọ ề ỉ ệ ộ ể ự ấ ướ ư ấ
n c đi lên. Nhìn v quá kh c a dân t c đ th y đc năm tháng nào cũng ng i ng i l p l p ướ ề ứ ủ ộ ể ấ ượ ườ ườ ớ ớ
không phân bi tệ già tr , gái trai cũng luôn v a c n cù làm l ng đ ki m mi ng ăn v a đánh gi c c u ẻ ừ ầ ụ ể ế ế ừ ặ ứ
n c, b t ch p hy sinh, gian kh :ướ ấ ấ ổ
Năm tháng nào cũng ng i ng i, l p l pườ ườ ớ ớ
Con gái, con trai b ng tu i chúng taằ ổ
C n cù làm l ngầ ụ
- Còn trong th i lo n, "khi có gi c" ngo i xâm:ờ ạ ặ ạ
Khi có gi c ng i con trai ra tr nặ ườ ậ
Ng i con gái tr v nuôi cái cùng conườ ở ề
Ngày gi c đn nhà thì đàn bà cũng đánhặ ế
- Và trong cái chi u dài c a l ch s dân t c y, có bi t bao l p ng i con gái, con trai gi ng nh l p ề ủ ị ử ộ ấ ế ớ ườ ố ư ớ
tu i chúng ta bây gi , h đã s ng và ch t m t cách gi n d và bình tâm không ai nh m t đt tên, ổ ờ ọ ố ế ộ ả ị ớ ặ ặ
nh ng mà nhà th đã kh ng đnh vai trò c a h đi v i đt n c th t vô cùng to l n. H chính là ư ơ ẳ ị ủ ọ ố ớ ấ ướ ậ ớ ọ
nh ng con ng i bình th ng, gi n d , nh ng có m t tình c m sâu đm đi v i đt n c. Khi đt ữ ườ ườ ả ị ư ộ ả ậ ố ớ ấ ướ ấ
n c lâm nguy, b k thù xâm chi m, h t m gác l i nh ng tình c m riêng t , lên đng đi chi n ướ ị ẻ ế ọ ạ ạ ữ ả ư ườ ế
đu, đem máu x ng c a mình hi n dâng cho T qu c. Chính h là nh ng con ng i "làm ra Đt ấ ươ ủ ế ổ ố ọ ữ ườ ấ
N c".ướ
Nhi u ng i đã tr thành anh hùngề ườ ở
Nhi u anh hùng c anh và em đu nhề ả ề ớ
Nh ng em bi t khôngư ế
Có bi t bao ng i con gái con traiế ườ
Trong b n nghìn l p ng i gi ng ta l a tu iố ớ ườ ố ứ ổ
H đã s ng và ch tọ ố ế
Gi n d và bình tâmả ị
Không ai nh m t đt tênớ ặ ặ
Nh ng h đã làm ra Ðt N cư ọ ấ ướ
- Không ch lao đng xây d ng đt n c, đánh gi c ngo i xâm b o v đt n c, mà nh ng th h ỉ ộ ự ấ ướ ặ ạ ả ệ ấ ướ ữ ế ệ
ng i Vi t trong su t b n nghìn năm còn gìn gi và truy n l i cho các th h mai sau m i giá tr văn ườ ệ ố ố ữ ề ạ ế ệ ọ ị
hóa v t ch t và tinh th n:ậ ấ ầ
H gi và truy n cho ta h t lúa ta tr ngọ ữ ề ạ ồ
H chuy n l a qua m i nhà, t hòn than qua con cáiọ ề ử ỗ ừ
H truy n gi ng đi u mình cho con t p nóiọ ề ọ ệ ậ
H gánh theo tên xã, tên làng trong m i chuy n di dânọ ỗ ế
H đp đp be b cho ng i sau tr ng cây hái tráiọ ắ ậ ờ ườ ồ
Có ngo i xâm thì ch ng ngo i xâmạ ố ạ
Có n i thù thì vùng lên đánh b iộ ạ
3. Bình lu nậ
- V n i dung t t ng: Đây không ph i t t ng m i, t t ng này đã xu t hi n trong th x a đn ề ộ ư ưở ả ư ưở ớ ư ưở ấ ệ ơ ư ế
nay nh xu t hi n trong th Nguy n Trãi: Nhân dân b n cõi m t nhà; Trong th hi n đi c a Nguy nư ấ ệ ơ ễ ố ộ ơ ệ ạ ủ ễ
Đình Thi: Ôm đt n c nh ng ng i áo v i / Đã đng lên thành nh ng anh hùng;…ấ ướ ữ ườ ả ứ ữ
- V ngh thu tề ệ ậ
Đo n th giàu tính chính lu n. Đa ra các d n ch ng đ ch ng minh đt n c c a nhân dân.ạ ơ ậ ư ẫ ứ ể ứ ấ ướ ủ
N i dung chính lu n l i đc th hi n m t cách tr tình, trong nh ng hình t ng ngh thu t, ộ ậ ạ ượ ể ệ ộ ữ ữ ượ ệ ậ
s d ng sáng t o ch t li u dân gian, đi vào lòng ng i mà không h khô khan.ử ụ ạ ấ ệ ườ ề
Th hi n gi ng đi u tâm tình tha thi t l ng sâu, nh câu chuy n c a đôi l a yêu nhau. Mang ể ệ ọ ệ ế ắ ư ệ ủ ứ
l i nh ng rung c m th m m đp đ trong lòng ng i đc.ạ ữ ả ẩ ỹ ẹ ẽ ườ ọ
T ng k t v n đổ ế ấ ề