Clinical Practice Guidelines and Principles of Care for People with Dementia 1
+ѭӟng dүQÿLӅu trӏvà
nguyên tҳFFKăPVyF
QJѭӡi bӋnh sa sút trí tuӋ
KhuyӃn cáo
2
Khuyұn cáo
© Trung tâm hӧp tác NHMRC trong xӱtrí suy giҧm chӭFQăQJQKұn thӭc và các bӋQKOêOLrQTXDQWUrQQJѭӡi cao tuәi, 2016
ISBN Bҧn in: 978-0-9945415-3-6
ISBN BҧQÿn tӱ: 978-0-9945415-2-9
Thӡi gian xuҩt bҧQ7KiQJP 2016
Tӯkhóa:
Guideline Adaptation Committee. Clinical Practice Guidelines and Principles of Care for People with Dementia. Sydney.
Guideline Adaptation Committee; 2016.
/ѭXê
Tài liӋXQj\OjKѭӟng dүQFKXQJJL~SÿӏQKKѭӟQJFKRTXiWUuQKÿLӅu trӏcӫDEiFVƭYjtài liӋu tham khҧo cho QJѭӡi bӋnh
trong mӛLWUѭӡng hӧp cөthӇ.ӟng dүQÿLӅu trӏ ÿѭӧc thiӃt kӃ ÿӇ cung cҩp thông tin nhҵm hӛtrӧviӋc ra quyӃWÿӏnh dӵa
trên c bҵng chӭng tӕt nhҩt hiӋn có tҥi thӡLÿm ban hành.
&ѫTXDQ[Xҩt bҧn:
Trung m hӧp tác NHMRC trong xӱtrí suy giҧm chӭFQJQKұn thӭcc bӋQKOêOLrQTXDQWUrQQJѭӡi cao tuәi.
Phê duyӋt xuҩt bҧn
+ѭӟng dүnÿLӅu trӏ(khuyӃn o) trong các trang 7-20 ÿmÿѭӧc phê duyӋt bӣi Chӫtӏch HӝLÿӗng nghiên cӭu y khoa và
sӭc khӓe quӕc gia Úc (NHMRC-National Health and Medical Research Council) YjRQJj\WKiQJP 2016, Q
vào khoҧn 14A cӫaLut nghiên cͱu y khoa sͱc khe quc gia Úc QăP 1992. Khi p duyӋW ӟng dүQ ÿLӅu trӏ
(khuyӃn o) này, NHMRC ÿmF{QJQKұn tài liӋXQj\ÿҥt các tiêu chuҭn cӫa NHMRC ÿӕi vӟLKѭӟng dүQÿu trӏm
sàng. Lҫn phê duyӋt y có hiӋu lӵc trong thӡi gian 5 P.
NHMRC nhұn thҩy rҵQJKѭӟng dүQÿu trӏ(khuyӃQFiRQj\ÿmÿѭӧc thӵc hiӋn mӝt ch hӋthӕng, dӵa trên viӋc phát hiӋn tәng
hӧp c bҵng chӭng khoa hӑc tӕt nhҩt hiӋQFyYjÿѭӧc phát triӇQÿӇ áp dөng trong thӵFKjQK\NKRDWURQJÿu kiӋQFKăPVyFc
khӓe tҥi Úc.
Tài liӋu y phҧQiQKTXDQÿLӇm cӫa nm tác giҧ kng nhҩt thiӃWOjTXDQÿm cӫa Chính phӫÚc.
+ѭӟng dүQÿLӅu trӏ nguyên tҳFFKăPVyFQJѭӡi bӋnh sa sút ttuӋ
3
Lӡi cҧPѫQ
Quá trình phát triӇn, xuҩt bҧn EDQKjQK+ѭӟng dүQÿLӅu trӏ Qj\ÿѭӧc i trӧbӣi Trung tâm hӧp c
NHMRC trong xӱtrí suy giҧm chӭFQăQJQKұn thӭc các bӋQKOêOLrQTXDQWUrQQJѭӡi cao tuәi. Trung
tâm hӧSWiFÿmQKұQÿѭӧc hӛtrӧtӯNHMRC FiFÿӕi tác i trӧbao gӗm HammondCare, Dementia
Australia, Brightwater Care Group Helping Hand Aged Care.
Xin trân trӑng cҧPѫQFiFWKjQKYLrQa hӝLÿӗng biên soҥQKѭӟng dүQÿLӅu trӏ ÿmJLjQKt nhiӅu thӡi
JLDQÿӇ y dӵng tài liӋu y. n cҥnh ÿyQKӳQJQJѭӡi sӱdөQJKѭӟng dүQÿLӅu trӏ FNJQJÿyQJYDLWUz
quan trӑng trong viӋc phát triӇQKѭӟng dүn nhӳQJÿyQJJySQj\WKӵc sӵquan trӑng ÿӇ ÿҧm bҧo rҵng
tài liӋu có giá trӏvӟi nhu cҫu thӵc tӃcӫa QJѭӡi bӋnh sa sút trí tuӋ FNJQJQKѭJLDÿuQKQJѭӡi bӋnh.
Tài liӋu y bҧQÿiSӭng cӫa tài liӋu “Sa sút trí tuӋ: Hӛtrӧ QJѭӡi bӋnh sa sút trí tuӋ YjQJѭӡi thân
WURQJTXiWUuQKFKăPVyFVӭc khӓe hӝi”, xuҩt bҧn bӣi NCC-MH P 2006. i liӋu gӕFÿѭӧFÿăQJ
tҧi tҥL ÿӏa chӍwww.nice.org.uk/guidance/cg42/evidence. Bҧn hiӋu chӍnh Qj\ ÿѭӧc ban nh lҥi vӟi sӵ
chҩp thuұn cӫa NCC-MH. Tuy nhiên, NCC-MH FKѭDWc hiӋn quá trình kiӇm chӭng bҧn hiӋu chӍnh ÿӇ
thӇkhҷQJÿӏnh rҵng tài liӋu này phҧn ánh chính c tài liӋu gӕc cӫa NCC-MH và NCC-MH không
ÿӭng ra bҧRÿҧm tính chính c cӫa bҧn hiӋu chӍnh. +ѭӟng dүQÿLӅu trӏcӫa NCC-MHQ cӫDӟng
dүQÿLӅu trӏ Qj\ÿѭӧc chuҭn bӏbӣi ViӋn hàn m quӕc gia vӅsӭc khӓHYjFKăPVyFQJѭӡi bӋnh (NICE-
National Institute for Health and Care Excellence) ÿӇ sӱdөQJFKRFiFFѫ y tӃtҥi Anh xӭWales.
+ѭӟng dүQÿLӅu trӏcӫa NICE không áp dөng cho Úc và NICE không tham gia vào qtrình phát triӇn
ÿiSӭng tài liӋXÿӇ OѭXKjQKӣ Úc. Trong toàn bӝ Kѭӟng dүn y, i liӋu cӫa NCC-MH sӁ ÿѭӧFÿӅ cұp
ÿӃQQKѭOjӟng dүQÿLӅu trӏcӫa NICE.
&iFFѫTXDQFKҩp thuұn
ͻ
Hӝi sa sút trí tuӋÚc
ͻ
Hӝi lão khoa Úc và New Zealand
ͻ
Ĉҥi hӑc Úc vӅy khoa tҥi các vùng nông thôn hҿo lánh
ͻ
Hӝi khoa hӑc thӇthao i tұp sӭc khӓe Úc
ͻ
&ѫTXDQWUӏ liӋu nghӅnghiӋp Úc
ͻ
Hӝi các bӋQKOLrQTXDQÿӃn lӡi nói Úc
ͻ
Ĉҥi hӑc Hoàng gia Úc New Zealand ÿjRWҥREiFVƭWkPWKҫn kinh
ͻ
Ĉҥi hӑc Hoàng gia Úc ÿjRWҥo bác sӻ JLDÿuQK *
*RACGP endorsement is for the period 2016-2019.
4
Khuyұn cáo
Tóm tҳt chung
Sa t trí tuӋmӝt hӝi chӭng m sàng có thӇgây ra bӣi mӝt sӕbӋnh (bao gӗm bӋnh Alzheimer). Sa t
trí tuӋthӇ ҧQKKѭӣQJÿӃn trí nhӟ, khҧ QJVX\QJKƭKjQKvi, khҧ QJJLDRWLӃp thӵc hiӋn các hoҥt
ÿӝQJWKѭӡng ngày.
1
1Jѭӡi bӋnh sa t trí tuӋmô tҧtình trҥQJQj\QKѭOjt hình thӭc tàn tұWÿҫy thӱthách
vӟi nhӳQJWKD\ÿәi trong cuӝc sӕng hӑcҧm thҩy rҩWQJWng.
2
ҦQKӣng cӫa bӋnh sa sút trí tuӋn
nhӳQJQJѭӡLFPVyFFNJQJUҩWÿiQJXWkPYLӋFFKăPVyFtQJѭӡi bӋnh sa sút trí tuӋthӇdүQÿӃn
suy giҧm sӭc khӓe, trҫm cҧm xa lánh xã hӝi.
3
khoҧng 9% n sӕÚc tӯ65 tuәi trӣ OrQÿѭӧc chҭQÿRiQVDV~WWUtWXӋ;ӣ QKyPGkQFѭtӯ85 tuәi trӣn,
con sӕ Qj\WăQJOrQ ÿӃn 30%.
4
Vӟi mӭFWăQJÿӝ tuәi trung nh cӫDGkQÒFVӕ ӧng QJѭӡi bӋnh sa sút trí
tuӋ ÿѭӧc dӵ ÿRiQ QJj\FjQJWăQJ
+ѭӟng dүQ ÿu trӏlâm sàng các nguyên tҳF FKăP VyF QJѭӡi bӋnh sa sút trí tuӋ Qj\ ÿѭӧc viӃt nhҵm
KѭӟQJÿӃQÿӕLWѭӧQJFKtQKOjFiFQKkQYLrQWURQJOƭQKFFKăPVyFQJѭӡi cao tuәi (EiFVƭÿLӅXGѭӥng, c
QKkQYLrQFKăPVyFYjKӛ trӧ ÿu trӏ)ÿk\OjQKӳQJQJѭӡi m viӋc cùng vӟiQJѭӡi bӋnh sa sút trí tuӋtҥi
cӝQJÿӗng, viӋQӥng lão, bӋnh viӋn. ĈӝLQJNJQKkQYLrQFKăPVyFQJѭӡi cao tuәi n áp dөng khuyӃn cáo
này tҥLLOjPYc cӫa nh ÿӗng thӡLÿiSӭng vӟi nhu cҫu nguyӋn vӑng cӫa QJѭӡi bӋnh QJQKѭJLD
ÿuQKYjQJѭӡLFKăPVyF NhӳQJÿLӇm chính cӫa khuyӃn cáo bao gӗm:
ͻ
TriӋu chӭng sa t trí tuӋcҫQÿѭӧc khám ngay lҫn phát hiӋnÿҫu tiên YjNK{QJÿѭӧc nhҫm lүn “dҩu
hiӋXWK{QJWKѭӡng cӫa tuәi già”.
ͻ
&iFQKkQYLrQFKăPVyFVӭc khӓe và hӛtrӧ QJѭӡi cao tuәi cҫQWUDRÿәi vӟiQJѭӡi bӋnhQJѭӡLFKăPVyF
hӑ YjJLDÿuQKQJѭӡi bӋnh vӅcác triӋu chӭng sa sút trí tuӋ, biӋQSKiSÿLӅu trӏvà các dӏch vөhӛtrӧ.QJ
thӇcung cҩSWKrPFiFWK{QJWLQӟi dҥng bҧn giҩ\QKѭFiFWӡ UѫL thông tin).
ͻ
Nên thӵc hiӋQFiFEѭӟFÿӇ QJăQQa, phát hiӋn quҧn triӋu chӭng tâm lý nh vi phәbiӃn cӫa sa
sút trí tuӋ QKѭWUҫm cҧPNtFKÿӝng. Trong hҫu hӃWFiFWUѭӡng hӧp, cҫn huҩn luyӋQQJѭӡLFPVyFYjJLD
ÿuQKFiFKFKăPVyFQJѭӡi bӋnhÿѭDUDFKLӃQOѭӧFÿһc biӋtÿӇ ÿӏnh vӏ FiFKjQKYLJk\QJWng, nên bҳt
ÿҫu bҵng viӋc thӵc hiӋn mӝt sӕ WKD\ÿәi nhӓ WURQJP{LWUѭӡng sӕng và m ra c hoҥWÿӝng tҥo hӭng t
cho QJѭӡi bӋnh. ChӍsӱdөng thuӕFÿLӅu trӏtriӋu chӭQJVDXNKLÿmWKӱ hӃt các biӋn pp khác. Do m
WăQJQJX\Fѫp các phҧnӭng bҩt lӧi nghiêm trӑng, QJѭӡi bӋnh có các triӋu chӭng hành vi và tâm lý cӫa
sa t trí tuӋmӭFÿӝ nhҽ-ÿӃn-WUXQJ EuQK NK{QJ QrQ ÿѭӧFNr ÿѫQWKѭӡng xuyên các thuӕc chӕng loҥn
thҫn.
ͻ
&iFEiFVƭÿLӅXGѭӥQJQKkQYLrQFKăPVyFYj trӧsӭc khӓe cҫQÿѭӧc huҩn luyӋn vӅviӋc cPVyF
QJѭӡi bӋnh sa sút trí tuӋ. HӑcҫQÿѭӧc huҩn luyӋQOjPFiFKQjRÿӇ giao tiӃp mӝt ch ràng vӟiQJѭӡi
bӋnh sa sút trí tuӋQJѭӡLFKăPVyFYjJLDÿuQKQJѭӡi bӋnh ÿӇ thӇ ÿѭDUDPӝWP{KuQKFKăPVyFy
QJѭӡi bӋnh m trung tâm.
ͻ
1Jѭӡi bӋnh sa t trí tuӋcҫQÿѭӧc khuyӃn khích tұp luyӋQăQng hӧp lý, tӵlàm mӑi viӋc ӣmӭFÿӝ
nhiӅu nhҩt có thӇgiӳliên lҥc hӝi vӟi cӝQJÿӗQJÿӏDSKѭѫQJ ĈӝLQJNJQKkQYLrQYjQJѭӡLFKăPVyF
cҫQÿѭӧFÿjRRÿӇ biӃt cách khuyӃn khích QJѭӡi bӋnh duy trì ttQKÿӝc lұp.
ͻ
%iFVƭQrQFkQQKҳc dùng thuӕc (các thuӕc nhóm ӭc chӃacetylcholinesterase hoһc memantin) nhҵm kiӇm
soát các triӋu chӭQJOLrQTXDQÿӃn nhұn thӭc trong bӋnh sa t trí tuӋ.
ͻ
1JѭӡLFKăPVyFYjJLDÿuQKFҫQÿѭӧc hӛtrӧ ÿӇ FKăPVyFQJѭӡi bӋnh sa sút trí tuӋ. HӑcҫQÿѭӧc cung
cҩSFiFNKyDÿjRo huҩn luyӋQÿӇ thӇphát triӇnNƭQJWURQJYLӋc xӱtrí c triӋu chӭng sa t trí
tuӋ cҫQÿѭӧc tҥRÿLӅu kiӋQÿӇ nghӍ QJѫLNKLn thiӃW1JѭӡLFKăPVyFYjJLDÿuQKQJѭӡi bӋnh cҫn
ÿѭӧc cung cҩp thông tin vӅc chiӃQOѭӧFÿӇ duy trì trҥng thái tâm lý sӭc khӓe cӫa chính bҧn thân hӑ
cҫQÿѭӧc hӛtrӧ ÿӇ duy trì sӭc khӓe thӇchҩt.
+ѭӟng dүQÿLӅu trӏ nguyên tҳFFKăPVyFQJѭӡi bӋnh sa sút ttuӋ
5
+ѭӟng dүQÿLӅu trӏvà
ngun tҳFFPVyF
Qӡi bӋnh sa t trí tuӋ
KhuyӃn o