
M C L CỤ Ụ
L I M Đ UỜ Ở Ầ
S y là m t quá trình trao đ i nhi t và m , d n đ n vi c lo i b m t ph nấ ộ ổ ệ ẩ ẫ ế ệ ạ ỏ ộ ầ
n c và đ m ra kh i v t li u s y b ng ph ng pháp s y nóng và s y l nh.ướ ộ ẩ ỏ ậ ệ ấ ằ ươ ấ ấ ạ
Kĩ thu t s y đ c s d ng r ng rãi đ làm khô h u h t các lo i d c ph m,ậ ấ ượ ử ụ ộ ể ầ ế ạ ượ ẩ
ngũ c c, các lo i h t và nhi u th c ph m khác, làm tăng hi u qu kinh t trong s nố ạ ạ ề ự ẩ ệ ả ế ả
xu t. Quá trình s y không ch đ n thu n là quá trình tách n c và h i n c ra kh iấ ấ ỉ ơ ầ ướ ơ ướ ỏ
v t li u mà là m t quá trình công ngh . Nó đòi h i sau khi s y v t li u s y ph i đ mậ ệ ộ ệ ỏ ấ ậ ệ ấ ả ả
b o ch t l ng cao, tiêu t n năng l ng ít và chi phí v n hành th p. Trong s y lúaả ấ ượ ố ượ ậ ấ ấ
ph i đ m b o lúa sau khi s y có t l n t gãy khi xay xát là th p nh t.ả ả ả ấ ỉ ệ ứ ấ ấ
Hi n nay có r t nhi u ph ng pháp s y khác nhau, đ i v i lúa ng i ta có thệ ấ ề ươ ấ ố ớ ườ ể
dùng các ph ng pháp s y nh : ph i n ng t nhiên, s y t ng sôi, s y tháp, s y tĩnhươ ấ ư ơ ắ ự ấ ầ ấ ấ
v ngang. Đ án môn h c này nh m thi t k h th ng s y lúa b ng ph ng pháp s yỉ ồ ọ ằ ế ế ệ ố ấ ằ ươ ấ
tĩnhv ngang có đ o gió, năng su t 5 t n/m , đ a đi m t i đ ng b ng sông H ng,ỉ ả ấ ấ ẻ ị ể ạ ồ ằ ồ
ho t đ ng vào v Hè Thu, cung c p nhi t b ng khói lò đ t tr u tr c ti p.ạ ộ ụ ấ ệ ằ ố ấ ự ế
M c dù đã có nhi u c g ng nh ng do ki n th c và tài li u tham kh o cònặ ề ố ắ ư ế ứ ệ ả
nhi u h n ch nên đ án ch c ch n không tránh kh i còn nhi u thi u sót. Em mongề ạ ế ồ ắ ắ ỏ ề ế
nh n đ c ý ki n đóng góp c a th y, cô đ đ án c a em đ c hoàn thi n h n. ậ ượ ế ủ ầ ể ồ ủ ượ ệ ơ
GVHD: PGS.TS. LÊ NGUYÊN Đ NGƯƠ 1

Em xin chân thành c m n PGS.TS Lê Nguyên Đ ng cùng các th y giáo đãả ơ ươ ầ
h ng d n t n tình đ em hoàn thành đ c đ án này.ướ ẫ ậ ể ượ ồ
Tên đ án:ồ
“Tính toán thi t k máy s y lúa tĩnh v ngang năng su t đ u vào 5 t n/m .”ế ế ấ ỉ ấ ầ ấ ẻ
- Đ a đi m t i Hà N iị ể ạ ộ
- Ho t đ ng vào mùa thu ho ch Hè Thuạ ộ ạ
- Cung c p nhi t là đ t tr u tr c ti pấ ệ ố ấ ự ế
N i dung th c hi nộ ự ệ :
Tìm hi u công ngh ch bi n.ể ệ ế ế
1. Công ngh làm khô v t li u s y đ c giao và máy s y v t li u này ệ ậ ệ ấ ượ ấ ậ ệ
2. T ng quát các lo i máy s y đ c lo i v t li u nàyổ ạ ấ ượ ạ ậ ệ
3. Mô t và trình bày t ng quát, c u t o, nguyên lý ho t đ ng và đ c đi m riêngả ổ ấ ạ ạ ộ ặ ể
bi t v lo i máy s y này.ệ ề ạ ấ
4. Th c hi n bài toán s y lí thuy t và s y th c. bao g m:ự ệ ấ ế ấ ự ồ
-Tìm hi u b ng tài li u tra c u v đ m vào, đ m đ u ra, t đó làm c sể ằ ệ ứ ề ộ ẩ ộ ẩ ầ ừ ơ ở
tính toán bài toán s y.ấ
-Th c hi n bài toán s y.ự ệ ấ
-Tính toán thi t k không gian s y và h th ng s y.ế ế ấ ệ ố ấ
-Ch n cung c p nhi t s y gián ti p hay tr c ti p tùy theo v t li u s y và s nọ ấ ệ ấ ế ự ế ậ ệ ấ ả
ph m s y.ẩ ấ
5. Tính toán thi t k bu ng đ t c p nhi t.ế ế ồ ố ấ ệ
6. Tính toán thi t k các thi t b ph tr theo h th ng l a ch nế ế ế ị ụ ợ ệ ố ự ọ
7. Tính toán s b hi u quá đ u t máy s y và giá thành s y 1kg thành ph m.ơ ộ ệ ầ ư ấ ấ ẩ
8. Các b n v ả ẽ
GVHD: PGS.TS. LÊ NGUYÊN Đ NGƯƠ 2

Th t thi t k m t h th ng s yứ ự ế ế ộ ệ ố ấ
1. Ch n ph ng pháp s y.ọ ươ ấ
Ch n ph ng pháp s y nóng hay s y l nh là tùy thu c vào yêu c u côngọ ươ ấ ấ ạ ộ ầ
ngh mà v t li u s y có th ch u đ c. Thông th ng, n u không có yêu c u gì đ cệ ậ ệ ấ ể ị ượ ườ ế ầ ặ
bi t thì ta ch n h th ng s y nóng, do đ chênh l ch phân áp su t Pab-Pam có thệ ọ ệ ố ấ ộ ệ ấ ể
đ t đ c r t l n nên c ng đ s y l n. H n n a h th ng s y nóng không ph iạ ượ ấ ớ ườ ộ ấ ớ ơ ữ ệ ố ấ ả
dùng máy l nh và máy hút m nên chi phí đ u t r h n và v n hành đ n gi n h n.ạ ẩ ầ ư ẻ ơ ậ ơ ả ơ
2. Ch n d ng h th ng s yọ ạ ệ ố ấ
Sau khi đã quy t đ nh ph ng pháp s y, ta ch n h th ng s y. Khi đó c nế ị ươ ấ ọ ệ ố ấ ầ
căn c vào hình dáng v t li u s y và năng su t cũng nh kinh phí đ u t cho phép đứ ậ ệ ấ ấ ư ầ ư ể
ch n h th ng s y thích h p. Trong tr ng h p s y các lo i nông s n d ng h t thì taọ ệ ố ấ ợ ườ ợ ấ ạ ả ạ ạ
cũng có th nghĩ đ n h th ng s y bu ng, s y tháp, s y thùng quay...Căn c vào đ cể ế ệ ố ấ ồ ấ ấ ứ ặ
đi m c a các h th ng s y này, năng su t yêu c u và nh ng nhân t khác ta có thể ủ ệ ố ấ ấ ầ ữ ố ể
ch n đ c h th ng s y thích h p. Đ s y thóc khi m i thu ho ch , vì th i gian s yọ ượ ệ ố ấ ợ ể ấ ớ ạ ờ ấ
ch vài ch c ngày m t v l i phân b r i rác t ng h gia đình nên hi n nay nênỉ ụ ộ ụ ạ ố ả ở ừ ộ ệ
ng i ta s d ng h th ng s y tĩnh v ngang. Ng c l i các kho b o qu n ho cườ ử ụ ệ ố ấ ỉ ượ ạ ở ả ả ặ
các nhà máy xay xát, ng i ta th ng dùng h th ng s y tháp. Ch n d ng h th ngườ ườ ệ ố ấ ọ ạ ệ ố
s y cũng là bài toán kinh t kĩ thu t ấ ế ậ
3. Ch n ch đ s yọ ế ộ ấ
Sau khi đã ch n đ c h th ng s y thích h p, ta căn c vào yêu c u mà chọ ượ ệ ố ấ ợ ứ ầ ủ
y u là nhi t đ và đ m mà h th ng s y có th ch u đ c đ ch n ch đ s yế ệ ộ ộ ẩ ệ ố ấ ể ị ượ ể ọ ế ộ ấ
thích h p.ợ
Ngoài ra, nhi t đ tác nhân s y ra kh i thi t b s y cũng ch n đ bé đ gi mệ ộ ấ ỏ ế ị ấ ọ ủ ể ả
t n th t nhi t do tác nhân s y mang đi nh ng cũng ph i đ l n đ xa tr ng thái bãoổ ấ ệ ấ ư ả ủ ớ ể ạ
hòa đ tránh hi n t ng đ ng s ng lên b m t v t li u đã đ c s y khô.ể ệ ượ ọ ươ ề ặ ậ ệ ượ ấ
4. Ch n ngu n năng l ng và tác nhân s y.ọ ồ ượ ấ
GVHD: PGS.TS. LÊ NGUYÊN Đ NGƯƠ 3

V i h th ng s y nóng, ngu n năng l ng ngoài đi n năng còn có th làớ ệ ố ấ ồ ượ ệ ể
h i n c, khí đ t d u m , than đá, c i và các ph li u công nông nghi p khác nhơ ướ ố ầ ỏ ủ ế ệ ệ ư
tr u,bã mía…ta ch n d ng năng l ng trên c s đi u ki n c th n i xây d ng hấ ọ ạ ượ ơ ở ề ệ ụ ể ơ ự ệ
th ng s y và tính toán kinh t , đ ng băng sông H ng, tr u là ngu n năng l ng d iố ấ ế ở ồ ồ ấ ồ ượ ồ
dào, chi phí r t r . Do đó, h th ng s y này dùng tr u làm ngu n năng l ng đ t tr cấ ẻ ệ ố ấ ấ ồ ượ ố ự
ti p đ l y khói t bu ng đ t gia nhi t cho không khí c p vào không gian s y. Vìế ể ấ ừ ồ ố ệ ấ ấ
v y, ta c n thi t k thêm bu ng đ t cho h th ng s y.ậ ầ ế ế ồ ố ệ ố ấ
5. Tính toán cân b ng nhi t và cân b ng m c a h th ng s y( th c hi n bàiằ ệ ằ ẩ ủ ệ ố ấ ự ệ
toán s y lí thuy t và s y th c t )ấ ế ấ ự ế
Khi đã ch n đ c dang h th ng s y và ch đ s y, ta ti n hành tính toánọ ượ ệ ố ấ ế ộ ấ ế
cân b ng nhi t m c a thi t b s y. Đây là n i dung c b n c a vi c thi t k m t hằ ệ ẩ ủ ế ị ấ ộ ơ ả ủ ệ ế ế ộ ệ
th ng s y. M c đích c a vi c tính toán cân b ng nhi t m là tìm đ c l ng tácố ấ ụ ủ ệ ằ ệ ẩ ượ ượ
nhân s y và nhi t l ng c n thi t trong 1 gi . Kh i l ng tác nhân s y trong 1 gi làấ ệ ượ ầ ế ờ ố ượ ấ ờ
m t trong hai c s đ ch n qu t (cùng v i c t áp). Tính các t n th t nhi t.ộ ơ ở ể ọ ạ ớ ộ ổ ấ ệ
6. Tính th tích bu ng đ t,bu ng s y và các thi t b khác.ể ồ ố ồ ấ ế ị
7. B trí h th ng s y, tính tr l c và ch n qu tố ệ ố ấ ở ự ọ ạ
Đ ch n đ c qu t chúng ta caanf b trí c th h th ng s y và căn c vàoể ọ ượ ạ ố ụ ể ệ ố ấ ứ
vi c b trí này đ ti n hành tính tr l c h th ng.khi đã có t ng tr l c và l u l ngệ ố ể ế ở ự ệ ố ổ ở ự ư ượ
tác nhân s y c n thi t trong tính toán cân b ng nhi t- m c a thi t b s y ta s ch nấ ầ ế ằ ệ ẩ ủ ế ị ấ ẽ ọ
đ c qu t.ượ ạ
8 . Tính hi u qu kinh t c a h th ng s y.ệ ả ế ủ ệ ố ấ
N i dung tính toán hi u qu kinh t c a m t h th ng s y đã đ c thi t kộ ệ ả ế ủ ộ ệ ố ấ ượ ế ế
g m các ph n:ồ ầ
-Đánh giá hi u qu s d ng năng l ngệ ả ử ụ ượ
-Xác đ nh chi phí đ u t ,chi phí v n hành và chi phí b o d ngị ầ ư ậ ả ưỡ
-Xác đ nh đ c giá thành s n ph mị ượ ả ẩ
GVHD: PGS.TS. LÊ NGUYÊN Đ NGƯƠ 4

CH NG I: T NG QUAN V KĨ THU T S YƯƠ Ổ Ề Ậ Ấ
1.1 Khái ni m v s yệ ề ấ .
H t và các s n ph m nông nghi p tr c khi nh p kho b o qu n đ u ph iạ ả ẩ ệ ướ ậ ả ả ề ả
có đ m m c đ an toàn. Đi u ki n thích h p c a đ m đ b o qu n h t là ộ ẩ ở ứ ộ ề ệ ợ ủ ộ ẩ ể ả ả ạ ở
gi i h n t 12%-14%. Ph n l n h t thu ho ch v có đ m cao h n, trong đi u ki nớ ạ ừ ầ ớ ạ ạ ề ộ ẩ ơ ề ệ
nh ng mùa m a đ m c a khí quy n cao nên s thoát h i n c t nhiên c a h tữ ư ộ ẩ ủ ể ự ơ ướ ự ủ ạ
ch m l i. V i đ m c a h t l n h n 14% thì ho t đ ng s ng tăng, hô h p m nh, lôậ ạ ớ ộ ẩ ủ ạ ớ ơ ạ ộ ố ấ ạ
h t b m và nóng thêm. Đó là nh ng đi u ki n thu n l i cho s phát tri n c a viạ ị ẩ ữ ề ệ ậ ợ ự ể ủ
sinh v t và côn trùng, lô h t t b c nóng và làm cho h t b h ng. Đ tránh hi n t ngậ ạ ự ố ạ ị ỏ ể ệ ượ
trên ta ph i đ m b o đ m c a h t xu ng kho ng 14%. Do đó, đ i v i m t n cả ả ả ộ ẩ ủ ạ ố ả ố ớ ộ ướ
nông nghi p nhi t đ i khí h u nóng m m a nhi u nh n c ta thì s y là m tệ ệ ớ ậ ẩ ư ề ư ướ ấ ộ
ph ng pháp r t quan tr ng.ươ ấ ọ
H t m nh h ng không t t đ n kĩ thu t xay xát. S n l ng b tạ ẩ ả ưở ố ế ậ ả ượ ộ
gi m, chi phí năng l ng tăng lên, b t dính vào máy ch bi n và làm máy nhanh bả ượ ộ ế ế ị
h ng; h t thu đ c và s n ph m ch bi n t h t s b o qu n khó và ch tiêu ph mỏ ạ ượ ả ẩ ế ế ừ ạ ẽ ả ả ỉ ẩ
ch t s th p. nh ng h t đã s y hay ph i khô thì quá trình th y phân ch t béo th cấ ẽ ấ ở ữ ạ ấ ơ ủ ấ ự
hi n ch m , hi n t ng đ ng c a h t và s n ph m ch bi n gi m, côn trùng sâuệ ậ ệ ượ ắ ủ ạ ả ẩ ế ế ả
m t s b tiêu di t.ọ ẽ ị ệ
Nh ng h t b b c nóng th i kì đ u, nh quá trình ph i s y, h t tr l iữ ạ ị ố ở ờ ầ ờ ơ ấ ạ ở ạ
bình th ng, quá trình t b c nóng d ng l i và nh ng tính ch t k thu t c a h tườ ự ố ừ ạ ữ ấ ỹ ậ ủ ạ
đ c ph c h i. H t còn t i ch a hoàn thành quá trình chín sinh lí thì nh quá trìnhượ ụ ồ ạ ươ ư ờ
s y quá trình chín sinh lí đ c rút ng n, h t có đ c đ c tính kĩ thu t thích h p c aấ ượ ắ ạ ượ ặ ậ ợ ủ
nó. S y khô s n ph m là m t quá trình r t ph c t p: khi s y c n đ m b o gi đ cấ ả ẩ ộ ấ ứ ạ ấ ầ ả ả ữ ượ
tính ch t c a s n ph m, đ m b o ch t l ng và gi nó tr ng thái t t.ấ ủ ả ẩ ả ả ấ ượ ữ ở ạ ố
Quá trình s y th c ch t là quá trình dùng nhi t đ làm b c h i m t ph nấ ự ấ ệ ể ố ơ ộ ầ
l ng n c có trong s n ph m. Quá trình này ph thu c vào c u t o, kích th c,ượ ướ ả ẩ ụ ộ ấ ạ ướ
d ng liên k t c a v t li u s y và tính ch t hóa h c c a s n ph m và tr ng thái bạ ế ủ ậ ệ ấ ấ ọ ủ ả ẩ ạ ề
m t c a s n ph m hút m.ặ ủ ả ẩ ẩ
GVHD: PGS.TS. LÊ NGUYÊN Đ NGƯƠ 5

