Trư ờ ng Đạ i họ c Mỏ Đị a Chấ t Đồ án tố t nghiệ p
Sv: Ninh Thị Thanh Huyề n Lớ p Trắ c đị a A-K46
1
Lờ I NóI Đầ U
Nhữ ng công trình nghiên cứ u các hệ thố ng đo vẽ ả nh số đãđư ợ c triể n khai
xây dự ng vào nhữ ng nhữ ng năm đầ u củ a thậ p niên 90 thế kỷ XX. Hiệ n nay, vớ i
nhữ ng thành tự u phát triể n củ a kỹ thuậ t tính toán và công nghệ tin họ c, công nghệ
đo ả nh số không ngừ ng đư ợ c hoàn thiệ n và đư ợ c áp dụ ng tích cự c vào thự c tế sả n
xuấ t bả n đồ bằ ng các tư liệ u ả nh. Đi đầ u về cung cấ p hệ thố ng, thiế t bị và các
chư ơ ng trình phầ n mề m như SSK -INTERGRAPH, ORTHOPRO, MatchAT,
MatchT là các tậ p đoàn: LH System (liên doanh giữ a hãng Leica vớ i Heleva, Z/I
Imaging) (liên doanh giữ a hãng Zeiss vớ i Intergraph). Ngoài ra còn có các hệ thố ng
nhỏ củ a hãng như : ERDAR, VITUOZO, PHOTODIS, PHOTOMOT...
Các sả n phẩ m đa dạ ng củ a công nghệ ả nh số là: Bả n đồ trự c giao, bả n đồ đị a
hình, đị a chính, mô hình số độ cao, đãđáp ứ ng đư ợ c độ chính xác cầ n thiế t theo
yêu cầ u củ a từ ng ngành. Đặ c biệ t vớ i khả năng tự độ ng hóa cao, công nghệ đo ả nh
số đãđem lạ i hiệ u quả kinh tế to lớ n hơ n. Có thể nói, công nghệ đo ả nh số là công
nghệ củ a công nghệ củ a tư ơ ng lai, ở nư ớ c ta, công nghệ ả nh số đã và đang đư ợ c
nghiên cứ u hoàn thiệ n vàứ ng dụ ng tích cự c trong sả n xuấ t trắ c đị a và bả n đồ .
Để áp dụ ng thành công, công nghệ đo ả nh số vớ i độ chính xác cao thì việ c
tìm hiể u, nghiên cứ u bả n chấ t củ a các quá trình, quy luậ t ả nh hư ở ng củ a các loạ i sai
số củ a ả nh đo, củ a công nghệ cũng như lự a chọ n các phư ơ ng pháp loạ i trừ tích cự c
và hạ n chế tố i đa ả nh hư ở ng củ a chúng trong việ c thành lậ p bả n đồ bằ ng công nghệ
ả nh số là nhữ ng vấ n đề cầ n thiế t.
Đề tài: “Công tác đo vẽ Mô hình lậ p thể trong quy trình công nghệ thành lậ p
bả n đồ bằ ng công nghệ ả nh số ”, sẽ giúp em hiể u rõ bả n chấ t củ a quá trình đo vẽ
Mô hình lậ p thể và quá trình đị nh hư ớ ng trong từ ng tấ m ả nh đơ n, đị nh hư ớ ng tư ơ ng
đố i cặ p ả nh và đị nh hư ớ ng tuyệ t đố i mô hình lậ p thể . Đó là nhữ ng công đoạ n cơ
Trư ờ ng Đạ i họ c Mỏ Đị a Chấ t Đồ án tố t nghiệ p
Sv: Ninh Thị Thanh Huyề n Lớ p Trắ c đị a A-K46
2
bả n nhấ t, then chố t nhấ t củ a quá trình đo vẽ ả nh trên các trạ m đo ả nh số nói chung
và trên trạ m đo ả nh số SSK –INTERGRAPH nói riêng.
Trên cơ sở tổ ng hợ p nhữ ng kiế n thứ c đã họ c, cùng vớ i sự giúp đỡ tậ n tình
củ a Thầ y hư ớ ng dẫ n cùng sự độ ng viên giúp đỡ củ a các thầ y cô trong bộ môn Trắ c
đị a ả nh và nhấ t là sự hư ớ ng dẫ n tậ n tình củ a thầ y giáo. Ths Nguyễ n Anh Tuấ n và
thầ y giáo TS Trầ n Đình Trí em đã hoàn thành đồ án tố t nghiệ p vớ i nộ i dung như
sau:
Lờ i nói đầ u
CHƯ Ơ NG I:Quy trình công nghệ thành lậ p bả n đồ bằ ng ả nh số
CHƯ Ơ NG II:Mô hình lậ p thể – Các phư ơ ng pháp thành lậ p và vai trò
củ a nó
CHƯ Ơ NGIII:Phầ n thự c nghiệ m – Công tác đo vẽ Mô hình lậ p thể trong
quy trình công nghệ thành lậ p bả n đồ bằ ng công nghệ ả nh số
Kế t luậ n vàkiế n nghị .
Trư ờ ng Đạ i họ c Mỏ Đị a Chấ t Đồ án tố t nghiệ p
Sv: Ninh Thị Thanh Huyề n Lớ p Trắ c đị a A-K46
3
CHƯ Ơ NG 1
Quy trình công nghệ thành lậ p bả n đồ bằ ng ả nh số
1.1. Khái quát về các phư ơ ng pháp thành lậ p bả n đồ
Bả n đồ có nhiề u loạ i và mụ c đích phụ c vụ khác nhau. Ví dụ bả n đồ đị a hình
là bả n đồ thiên về mụ c đích kỹ thuậ t, nó đư ợ c dùng để khả o sát, thiế t kế , làm luậ n
chứ ng kinh tế , dùng để thi công các công trình trong nhiề u lĩnh vự c kinh tế , xã hộ i
và quố c phòng. Bả n đồ đị a chính dùng để quả n lý quy hoạ ch đấ t đai, làm tài liệ u để
xác nhậ n quyề n sử dụ ng, hư ở ng dụ ng đấ t. Do vậ y, bả n đồ đị a chính ngoài tính kỹ
thuậ t còn mang tính pháp lí. Bả n đồ đị a giớ i hành chính là bả n đồ mang tính pháp lí
xác đị nh ranh giớ i hành chính củ a các đơ n vị hành chính trong nư ớ c. Nhiề u loạ i
bả n đồ chuyên đề khác nhau bả n đồ rừ ng, bả n đồ hiệ n trạ ng sử dụ ng đấ t, bả n đồ
giao thông, bả n đồ hành chính v.v... là nhữ ng bả n đồ phụ c vụ cho nhữ ng đố i tư ợ ng
nghiên cứ u cụ thể , cho mộ t số nghành khoa họ c, kinh tế xã hộ i cụ thể .
Từ tính chấ t đa dạ ng củ a các thể loạ i bả n đồ , việ c phân loạ i các phư ơ ng pháp
thành lậ p bả n đồ phả i mang tính tổ ng quát. Mặ t khác tấ t cả các loạ i bả n đồ chuyên
đề u đư ợ c xây dự ng trên nề n củ a bả n đồ đị a hình hoặ c bả n đồ đị a chính, do vậ y việ c
phân loạ i các phư ơ ng pháp thành lậ p bả n đồ rõ ràng cầ n phả i thiên về việ c thành
lậ p hai loạ i bả n đồ ấ y.
Dư ớ i đây là mô hình các phư ơ ng pháp thành lậ p bả n đồ .
Trư ờ ng Đạ i họ c Mỏ Đị a Chấ t Đồ án tố t nghiệ p
Sv: Ninh Thị Thanh Huyề n Lớ p Trắ c đị a A-K46
4
Biên tậ p bả n đồ từ bả n đồ có tỷ lệ lớ n hơ n thư ờ ng sử dụ ng để làm mớ i bả n
đồ ; thành lậ p các bả n đồ có tỷ lệ trung bình, tỷ lệ bé, thành lậ p các bả n đồ chuyên
đề .
Các phư ơ ng pháp thành lậ p bả n đồ
Đo trự c tiế p
ngoài thự c đị a
Đo bằ ng ả nh
chụ p
Biên tậ p từ bả n đồ có
tỷ lệ lớ n hơ n
Phư ơ ng pháp
bàn đạ c
Phư ơ ng pháp
toàn đạ c
Đo ả nh
đơ n
Đo ả nh lậ p thể
Phư ơ ng pháp đo vẽ phố i
hợ p ả nh nắ n và kỹ thuậ t số
hoá
Phư ơ ng pháp
đo ả nh giả i
tích
Phư ơ ng pháp
đo ả nh số
Phư ơ ng pháp đo ả nh
toàn năng và vi phân
Trư ờ ng Đạ i họ c Mỏ Đị a Chấ t Đồ án tố t nghiệ p
Sv: Ninh Thị Thanh Huyề n Lớ p Trắ c đị a A-K46
5
Đo vẽ trự c tiế p ngoài thự c đị a đả m bả o độ chính xác rấ t cao cho từ ng điể m
đo
rấ t thuậ n lợ i cho việ c thành lậ p bả n đồ tỷ lệ lớ n, tỷ lệ cự c lớ n.
Để đả m bả o độ chính xác, mậ t độ điể m đo trự c tiế p phả i lớ n do vậ y thờ i gian
làm việ c ngoài trờ i kéo dài, phư ơ ng pháp đo bị ả n h hư ở ng lớ n củ a thờ i tiế t, củ a các
vậ t cả n hạ n chế tầ m thông hư ớ ng và phả i khắ c phụ c nhữ ng khó khăn vấ t vả do điề u
kiệ n đị a hình phứ c tạ p gây ra do vậ y năng suấ t lao độ ng và hiệ u quả kinh tế không
cao, hạ n chế khả năng ứ ng dụ ng các thành tự u khoa họ c kỹ thuậ t khác vào công
nghệ đo vẽ . Chình vì các lý do cơ bả n trên nên các phư ơ ng pháp đo vẽ trự c tiế p
ngoài thự c đị a thư ờ ng đư ợ c áp dụ ng vào nhữ ng đị a bàn không lớ n, chủ yế u để
thành lậ p bả n đồ tỷ lệ lớ n.
Đo vẽ bằ ng ả nh chụ p áp dụ ng cho nhữ ng khu đo rộ ng lớ n. Đây là phư ơ ng
pháp chiế m tỷ trọ ng từ 90
95 % số lư ợ ng bả n đồ đị a hình và đị a chính ở nư ớ c ta
và các nư ớ c tiên tiế n.
Do hầ u hế t các đị a vậ t đề u có mặ t trên ả nh nên giả m nhẹ rấ t lớ n khố i lư ợ ng
xác đị nh toạ độ củ a các vậ t. Đo ả nh đơ n đư ợ c dùng ở vùng bằ ng phẳ ng là chủ yế u,
nó đư ợ c áp dụ ng để đo vẽ bả n đồ đị a hình khi mà độ chính xác đo độ cao củ a
phư ơ ng pháp lậ p thể khó thoả mãn. Đo ả nh đơ n áp dụ ng cho bả n đồ đị a chính rấ t
có hiệ u quả ở vùng thổ canh có đị a hình khá bằ ng phẳ ng.
Đo ả nh lậ p thể có khả năng khái quát đị a hình tố t nhấ t so vớ i tấ t cả các
phư ơ ng pháp khác nhờ các thiế t bị hiệ n đạ i như máy đo giả i tích và các hệ thố ng sử
lý ả nh số , phư ơ ng pháp lậ p thể thoả mãn độ chính xác củ a tấ t cả các tỷ lệ bả n đồ từ
1: 1000 trở xuố ng. Trong nhữ ng điề u kiệ n thuậ n lợ i không có thự c phủ đo ả nh lậ p
thể có thể đo đư ợ c tỷ lệ 1: 500 và lớ n hơ n, phư ơ ng pháp lậ p thể càng ư u việ t khi
đị a hình khó khăn phứ c tạ p. Ví dụ ở vùng núi cao đị a hình chia cắ t nhiề u, khu núi
đá v.v...