Tiết 30: Đọc hiểu văn bản:
BẠN ĐẾN NHÀ CHƠI
A.Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh: - Hình dung tình bạn đậm đà, hồn nhiên của Nguyễn
Khuyến
- Hiểu về thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.
B.Chuẩn bị :
Thầy : Tham khảo thêm một số bài văn mẫu .
Trò : Soạn bài , thảo luận một số vấn đề.
C.Các hoạt động dạy và học:
1. Ổn định:
2. Kiểm tra
: Em hiểu thế nào về thể thơ Thất ngôn bát cú Đường luật?
Đọc thuộc bài “Qua đèo Ngang”, cho biết ý nghĩa?
3
. Bài mới.
Hoạt động 1
Hướng dẫn hs đọc và chú
thích văn bản
I. Đọc chú
thích
1.Đọc:
Gọi HS đọc 2. Chú thích:
? Nêu hiểu biết của em về
tác giả Nguyễn Khuyến?
- Bài thơ có lẽ được viết
vào thời gian tác giả sống
ở làng quê khi bạn đến
thăm
? Bài thơ được làm theo
thể thơ gì? Kết cấu?
- Cuối Thế kỷ XIX - Đầu XX, học
giỏi, đỗ đầu 3 kỳ thi – “Tam
nguyên Yên Đổ”
- Trừ 12 năm làm quan, còn lại
sống thanh bạch ở làng quê.
- Là nhà thơ nổi danh nhất với
mảng đề tài nông thôn.
*
HS
: - Đọc bài thơ…
- Nước cả, khôn, rốn
-. Tác giả
“ Nhà thờ của
lảng cảnh Việt
Nam, nhà thơ
của dân tình”
Hoạt động 2 II. Đọc hiểu
văn bản
? Cách mở đầu bài thơ của
Nguyễn Khuyến có gì thú
vị qua giọng điệu và nhịp
thơ? Qua đó,em hiểu được
điều gì về tâm trạng nhà
*
HS
: Đọc 2 câu đề:
- Nhịp 4/3 đ Lời chào giản dị chân
tình, tiếng reo vui hồ hởi phấn
chấn khi bạn tới thăm
- Rất vui mừng, không lẽ nghi
1 Câu đầu
thơ. Khi có bạn tới thăm
snhà?
* Giảng: - Câu thơ mở đầu
1 cách hết sức tự nhiên
như 1 lời nói thường ngày.
cách biệt.
? Câu thơ thứ 2 nhà thơ
nêu lên vấn đề gì? nhằm
mục đích gì?
- Đùa vui bằng cách nêu lên 1 tình
thế oái oăm, lời phân bua hữu tình
khởi đầu cho nụ cười vui giữa đôi
bạn tri kỷ.
? Nhiệm vụ của các câu
thực và luạn trong thơ bát
cú? Bài thơ có gì khác? 5
câu thơ nói lên ý gì?
? Cho biết tác giả đã dựng
lên tình huống gì khi bạn
đến chơi?
? Nhận xét cách dùng từ
của tác giả?
*
HS
: - Đọc tiếp 5 câu
- Cả 5 câu đều chủ ý.
- Giải bày cái khó của chủ nhà
- Cây nhà lá vườn đều có nhưng
tất cả đều ở dạng tiềm ẩn.
- Tất cả đều là từ thuần Việt đ sự
phong phú giàu sức, biểu cảm của
người Việt Nam.
đ Tài năng bậc thầy của Nguyễn
Khuyến về sử dụng ngôn ngữ dân
6 Câu sau
tộc đ dân tộc hoá thể thơ Đường
luật
? Em cảm nhận được thái
độ của tác giả như thế
nào? Khi đưa ra tình
huống?
- Đùa vui, hóm hỉnh, thân mật
*
Giảng
: Đưa ra 3 ý kiến
- Người bạn đến không
đúng lúc nên mọi thứ chỉ
ở dạng tiềm ẩn.
- Đúng hoàn toàn là cách
nói phóng đại cốt để đùa
vui. ý kiến của em?
? Câu thơ cuối biểu đạt ý
gì?
? Em đã từng gặp cụm từ
*
HS
: Thảo luận
Tự do trình bày ý kiến của mình
- Cách nói cường điệu để biểu
cảm 1 ẩn ý sâu xa
- Sự "bùng nổ về ý và tình". Tiếp
bạn chẳng cần có mâm cao cỗ đầy
mà chỉ có 1 tấm lòng chân thành,
thiết tha đ cuộc sống tinh thần
đáng quí hơn vật chất
- đại từ "ta" nhưng được hiểu 2
cách khác nhau. Cả 2 đều trực tiếp
thể hiện cảm xúc của chủ thể trữ
3. Câu thơ
cuối.
"ta với ta" trong bài thơ
nào? So sánh?
tình.
*
Giảng
: Ta với ta tuy 2 mà 1. Đại từ "ta" vừa chỉ số ít vừa chỉ số nhiều. Ta là
cả 2 người, ta với ta là 1 thể thống nhất. Cả 2 đều có tâm trạng vui mừng khi
gặp nhau, chung tâm sự thời thế, chung tình bạn.
Ta với ta
, biểu lộ 1 niềm vui
trọn vẹn, tràn đầy của tình bằng hữu thân thiết. Câu thơ ấm áp tình đời và sâu
nặng tình bạn. Cái có >< không có để khẳng định cái có. Đó là tình bạn trong
sáng, thuỷ chung.
? Bài thơ giúp em hiều gì
về tâm hồn nhà thơ?
- Nhân hậu, thuỷ chng, thanh bạch
đ Nguyễn Khuyến không những là
nhà thơ của làng cảnh Việt Nam
mà còn là nhà thơ của thiên nhiên
trong sáng, thuỷ chung, cao đẹp.
Hoạt động 3
? Vì sao nói đây là 1 trong
những bài thơ hay nhất về
tình bạn?
- Ca ngợi tình bạn chân thành,
mộc mạc, tràn ngập niềm vui dân
dã.
III. Luyện tập