Đ ừng quên bữa điểm tâm
Người mình vẫn có thói quen “cơm ngày ba bữa” và coi cả ba bữa
cơm đều quan trọng như nhau. Tuy nhiên, với nhà nông, bữa sáng là bữa ăn
chính. Sáng sớm, trước khi ra đồng làm việc, mọi người được ăn uống đầy
đủ để có sức cầy bừa, canh tác tới trưa. Buổi trưa thường là ăn nhẹ, uống
nước chè tươi, ăn miếng bánh chưng, vài cục kẹo lạc, nghỉ ngơi một lúc rồi
làm tiếp cho tới chạng vạng tối mới về nhà. Bữa ăn tối thường là rất trễ, cho
nên phong dao ta có câu:
“Ngày ăn hai bữa cơm đèn
Còn đâu má phấn răng đen hỡi chàng”
để nói lên sự vất vả của dân quê, làm lụng cực nhọc từ sáng tinh
sương tới tối mịt, gà bắt đầu lên chuồng.
Một số dân thầy nơi thành phố thì thoải mái hơn với “tối rượu sâm
banh, sáng sữa bò”.
Ngày nay, với sự thay đổi của nếp sống, nhiều người đã không còn
theo thói quen cơm ngày ba bữa này.
Một số người không ăn sáng vì sợ ăn nhiều sẽ bị mập phì hoặc không
có thì giờ ăn sáng.
Một số người khác không ăn vì không nắm vững được sự quan trọng
của bữa ăn sáng.
Theo ý kiến chung của các nhà dinh dưỡng cũng như y khoa học, bữa
ăn sáng là bữa ăn rất quan trọng và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Theo các quan điểm này, điểm tâm phải được coi như một trong ba
bữa ăn chính để cung cấp năng lượng cho cơ thể trong suốt ngày, đồng thời
cũng cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, sinh tố, khoáng chất, phytochemical
để suốt đời có sức khỏe tốt.
Sau một đêm ngủ nghỉ, bụng trống, cơ thể cần bổ sung một số năng
lượng để khởi động các sinh hoạt trong ngày. Ði làm, đi học mà không ăn
sáng thì chẳng khác chi dùng một cái khoan không dây mà bình điện không
được tái nạp điện. Nếu không tái cung cấp năng lượng vào buổi sáng, cơ thể
sẽ tận dụng kho dự trữ cho tới bữa ăn trưa. Các hormon cần để động viên
năng lượng dự trữ sẽ làm ta cảm thấy mệt mỏi, khó chịu và không đủ bình
tâm để làm việc.
Chúng ta đều nhớ rằng, để điều khiển các chức năng của cơ thể, não
bộ cần có các hóa chất dẫn truyền thần kinh. Thực phẩm có ảnh hưởng tới sự
tác động của các hóa chất này. Do đó, với bữa ăn sáng cân bằng, não bộ sẽ
hoạt động hữu hiệu. Chẳng hạn chất đạm tyroxine cần thiết cho chất dẫn
truyền hưng phấn dopamine, norepinephrine, chất đạm tryptophan lại làm
dịu thần kinh.
Theo nghiên cứu tại Đại Học Iwoa, dù ăn một chút nhẹ vào buổi sáng
cũng khiến cho tinh thần sảng khoái, đáp ứng mau lẹ, làm việc hoặc học
hành có hiệu năng hơn.
Nghiên cứu tại Đại Học California-Los Angeles kết luận ăn điểm tâm
đều đặn giúp con người sống lâu hơn. Bác sĩ Raymond Pearl, thuộc Đại Học
John Hopkins cho hay những người sống lâu tới 80-90 tuổi đều nói là họ ăn
no nê vào mỗi buổi sáng.
Tại Hội thảo về Dịch tễ và Phòng tránh bệnh Tim mạch do American
Heart Association tổ chức ngày 6 tháng 3 năm 2003, tiến sĩ Mark A. Pereira,
giáo sư tại Ðại học Y khoa Harvard nói là “Kết quả nghiên cứu của chúng
tôi cho rằng bữa ăn sáng là bữa ăn quan trọng nhất, vì ăn sáng dường như có
vai trò lớn để giảm rủi ro của bệnh tiểu đường loại 2 và bệnh tim mạch
Theo ông, ăn sáng có thể giúp kiểm soát cảm giác đói trong ngày, nên
sẽ ăn ít hơn vào bữa trưa. Ngoài ra, theo kết quả nghiên cứu, tác dụng của
insulin cũng tùy thuộc vào sự đói nhiều hoặc ít và vào sự hoạt động của cơ
thể.
Theo báo cáo nghiên cứu của hội Tim Mạch Hoa Kỳ ngày 6 tháng 3
năm 2003, ăn sáng với các loại hạt còn vỏ (whole grain cereal) mỗi ngày
giảm rủi ro đề kháng với insulin của cơ thể.
Kết quả nghiên cứu đăng trên báo cáo Obesity Research số tháng 2
năm 2002 cho thấy 78% phụ nữ ăn sáng đều đặn đều duy trì được sự giảm
15 kg trong suốt một năm.
Trong khi đó, nghiên cứu của Ðại học Massachusetts đăng trong số
tháng 6 năm 2003 của American Journal of Epidemiology cho hay có sự liên
hệ giữa không ăn sáng với lên cân.
Không ăn sáng có thể đưa tới bệnh tim và lên cân. Ðó là kết luận
nghiên cứu được công bố trong tạp chí American Journal of Clinical
Nuitrition, số tháng 2 năm 2005.
Theo các nhà nghiên cứu, phụ nữ không ăn sáng trong hai tuần lễ sẽ
ăn nhiều hơn trong ngày, sẽ có lượng cholesterol LDL cao hơn và kém đáp
ứng với insulin hơn là phụ nữ ăn sáng mỗi ngày. Cholesterol cao và giảm
mẫn cảm với insulin là rủi ro đưa tới bệnh tim và lên cân.
Trong những năm vừa qua, nhiều người đã bỏ ăn sáng vì sợ lên cân và
không có thì giờ để ăn. Và trong thời gian đó số người bị mập phì hoặc quá
ký đều gia tăng.
Nhịn ăn sáng có thể gây ra một số phản ứng bất lợi như cơ thể run rẩy,
chóng mặt, kém tập trung, tính tình bất thường, mệt mỏi trong khi làm việc.
Lý do là cơ thể phải đợi tới trưa mới có thực phẩm, mà vẫn cần năng lượng
cho mọi sinh hoạt.
Kết quả quan sát của các nhà nghiên cứu tại Memorial University ở St
John, Newfoundland cho hay tử vong vì tai biến não, cơn suy tim rất cao từ
8 giờ sáng tới 10 giờ sáng. Lý do là vì tiểu cầu hay tụ dính với cholesterol ở
thành động mạch, tạo ra máu cục, làm tắc nghẽn mạch máu. Theo các nhà
nghiên cứu, ăn sáng, dù rất nhẹ, tránh được tình trạng kết tụ tiểu cầu này.