Dược liệu có tác dụng an thần, gây ngủ

Tài liệu này giới thiệu tổng quan về các dược liệu có tác dụng an thần, gây ngủ, bao gồm đặc điểm thực vật, vùng phân bố, bộ phận dùng, thành phần hóa học chính, công dụng và cách dùng của từng loại.

Tài liệu hướng đến đối tượng sinh viên, học viên hoặc các chuyên gia trong lĩnh vực y học cổ truyền và dược học, nhằm cung cấp kiến thức nền tảng và ứng dụng thực tiễn về dược liệu an thần, gây ngủ.

Tài liệu trình bày chi tiết về bảy loại dược liệu chính có tác dụng an thần, gây ngủ, bao gồm: 1. Sen (Nelumbium speciosum Willd.): Mô tả đặc điểm thực vật, phân bố rộng rãi tại Việt Nam. Các bộ phận dùng đa dạng như liên thạch, liên tâm, liên phòng, lá sen, ngó sen, hoa sen và liên tu, với các thành phần hóa học chính như tinh bột, đường, alcaloid, tannin. Công dụng của sen rất phong phú, từ bổ tỳ, dưỡng tâm, an thần đến cầm máu, điều trị mất ngủ, di mộng tinh, tiêu chảy. 2. Lạc tiên (Passiflora foetida L.): Là cây dây leo phổ biến ở vùng nhiệt đới. Bộ phận dùng là toàn cây (trừ rễ), chứa saponin, flavonoid, cumarin. Lạc tiên được dùng để thanh tâm, an thần, dưỡng can, điều trị suy nhược thần kinh, mất ngủ, tim hồi hộp. 3. Vông nem (Erythrina variegata L.): Cây thân gỗ, lá và vỏ thân chứa alcaloid, saponin. Lá vông nem có tác dụng an thần, gây ngủ, bổ máu, trong khi vỏ thân trừ phong thấp, thông kinh lạc. 4. Bình vôi (Stephania glabra (Roxb.) Miers.): Củ bình vôi là bộ phận dùng chính, giàu alcaloid, đặc biệt là rotundin. Dược liệu này có công dụng an thần, dưỡng huyết, thanh nhiệt, giải độc, giảm đau, được ứng dụng trong điều trị mất ngủ, đau đầu, hen suyễn. 5. Câu đằng (Uncaria rhynchophylla (Mig.) Jacks): Là cây dây leo với bộ phận dùng là đoạn thân có móc câu, chứa alcaloid. Câu đằng có tác dụng an thần, hạ huyết áp, chống co giật, làm dịu thần kinh, điều trị động kinh, tăng huyết áp. 6. Thuyền thoái (xác ve sầu): Là xác lột của ve sầu, có tác dụng trừ phong nhiệt, chống co giật, điều trị các chứng bệnh như khản tiếng, mắt mờ, kinh giật ở trẻ em. 7. Táo nhân (Semen zizyphi jujubae): Là nhân hạt của cây táo ta, chứa dầu béo, tinh dầu, saponin và alcaloid. Táo nhân có tác dụng an thần, giảm huyết áp, thúc đẻ, được dùng chữa mất ngủ, suy nhược thần kinh, hồi hộp, hay quên. Mỗi dược liệu đều được trình bày rõ ràng về cách thu hái, liều dùng và một số bài thuốc ứng dụng cụ thể.