N
NH
HỮ
ỮN
NG
G
V
VẤ
ẤN
N
Đ
ĐỀ
Ề
T
TR
RO
ON
NG
G
S
SẢ
ẢN
N
P
PH
HỤ
Ụ
K
KH
HO
OA
A
Created with Master PDF Editor. For non-commercial use only.
Created with Master PDF Editor. For non-commercial use only.
i
Lời nói đầu
Với mục đích giúp các anh (chị) sinh viên có thêm tài liệu để tham khảo và tra cứu nhanh
trong quá trình thực hành lâm sàng sản tại bệnh viện, chúng tôi đưa ra tài liệu “Những
vấn đề trong sản phụ khoa”. Với tài liệu này hy vọng sẽ cung cấp cho các anh (chị) một
số các khái niệm, bệnh lý, triệu chứng, các tình huống lâm sàng . . .thường gặp trong sản
phụ khoa.
Quyển sách này bao gồm 14 chương với các chủ đề thường gặp trong sản phụ khoa:
Những vấn đề trong sản khoa, Kế hoạch hóa gia đình, Những vấn đề trong phụ khoa,
Triệu chứng và nguyên nhân, Tình huống lâm sàng . . .
Tuy nhiên, với mục đích giúp các anh (chị) tra cứu nhanh và thuận tiện khi sử dụng tài
liệu này nên có một vài chương chúng tôi viết rất cô đọng mà không đi sâu vào 1 vấn đề
hay bệnh lý cụ thể. Nếu muốn biết rõ hơn các anh (chị) có thể tham khảo các tài liệu khác
(VD: Block phụ nữ và sản khoa; Sản phụ khoa; Thực hành sản phụ khoa . . . ).
Lần tái bản này chúng tôi có bổ sung thêm 1 vài bài viết để giúp các anh (chị) tham khảo
thêm (hội chứng HELLP, thuyên tắc ối . . . ) và tiểu sử của các danh nhân y học trên thế
giới.
Tuy rất cố gắng nhưng không thể nào tránh được những sai sót. Chúng tôi hy vọng sẽ nhận
được nhiều góp ý từ các thầy cô, anh chị đồng nghiệp và các anh (chị) sinh viên để quyển
”Những vấn đề trong sản phụ khoa” ngày càng hoàn thiện hơn.
Mọi góp ý xin gởi về:
ThS. Nguyễn Quốc Tuấn – Bộ môn Phụ Sản – Trường ĐHYD Cần Thơ
Email: NQTUAN@ctump.edu.vn
Created with Master PDF Editor. For non-commercial use only.
ii
Hƣớng dẫn cách sử dụng sách
Cách sử dụng “mã số liên kết”
VD: . . . . . . . . .
Có bất thƣờng kèm theo hay không?
- Các bất thường kèm theo có thể là: ngôi mông, ối vỡ sớm . . .
- Nếu có nhau tiền đạo (III.H.1-T23) thì có thể kèm theo nhau cài răng lƣợc (III.H.3-T23).
Tỷ lệ bị nhau tiền đạo và nhau cài răng lược sẽ tăng theo số lần đã mổ lấy thai.
Có chuyển dạ chƣa (III.B.1-T15)? Nếu có thì đang ở giai đoạn nào?(III.B.2-T15)
. . . . . . . . . .
Nếu anh (chị) muốn biết thêm vài điểm về “nhau tiền đạo” thì “mã số liên kết” sẽ giúp
anh (chị) tìm đến phần “nhau tiền đạo” trong quyển sách này.
Mã số liên kết: gồm 4 chữ và số A.B.C - D
- A: chương.
- B: nhóm.
- C: đề mục.
- D: số trang.
VD: Các phương pháp tính tuổi thai: I.B.5-T3.
Xử trí tiền sản giật: III.C.5-T19 hoặc VI.A.15-T56
Nếu anh (chị) cần tham khảo phần “Các phƣơng pháp tính tuổi thai” anh (chị) chỉ cần
quan tâm đến 5-T3 (trang 3; mục 5) trong (I.B.5-T3). Tuy nhiên, nếu anh (chị) muốn biết
toàn bộ chủ đề của chương (nhóm) có phần “Các phương pháp tính tuổi thai” là gì thì
anh (chị) cần quan tâm đến I.B (chƣơng I nhóm B), anh (chị) có thể dễ dàng tra cứu ở
phần mục lục.
Giả sử anh (chị) muốn tham khảo phần “Xử trí tiền sản giật” anh (chị) tìm ở “Chương
III: Những vấn đề trong sản khoa; Nhóm C: Cao huyết áp do thai; Mục 5: Xử trí tiền sản
giật”. Tuy nhiên, tại mục này anh (chị) sẽ thấy ghi là VI.A.15-T57 có nghĩa nội dung bài
viết này nằm ở “Chương VI: Tình huống lâm sàng; Nhóm A: Sản khoa; Mục 15: Xử trí
tiền sản giật; Trang 57”. Anh (chị) có thể tra cứu thẳng vào Mục 15 ở Trang 57 (nội
dung bài viết), hoặc vào Chƣơng VI để tham khảo các chủ đề trong phần này.
Created with Master PDF Editor. For non-commercial use only.
iii
MỤC LỤC
Chƣơng I. CHĂM SÓC TIỀN SẢN
A. Chăm sóc trƣớc khi có thai
1. Mục đích. .............................................................................................................1
2. Những bệnh lý tim mạch sẽ gây nguy hiểm cho mẹ nếu có thai. ........................1
3. Những bệnh lý đái tháo đường sẽ gây nguy hiểm cho mẹ nếu có thai. ...............1
4. Những bệnh lý cao huyết áp sẽ gây nguy hiểm cho mẹ nếu có thai. ...................1
B. Chăm sóc tiền thai
1. Tiền thai (PARA). ...............................................................................................2
2. Các dấu hiệu chẩn đoán có thai. ..........................................................................2
3. Những triệu chứng có thể gặp khi có thai. ..........................................................2
4. Lịch và nội dung khám thai. ................................................................................2
5. Các phương pháp tính tuổi thai. ..........................................................................3
6. Các xét nghiệm cần làm khi có thai. ...................................................................3
7. Lịch tiêm ngừa uốn ván. ......................................................................................4
8. Các triệu chứng nguy hiểm khi có thai. ...............................................................4
9. Thai kỳ nguy cơ cao. ...........................................................................................4
10. Vai trò của siêu âm trong sản khoa. ..................................................................5
11. Năm tai biến sản khoa. ......................................................................................5
Chƣơng II. CẤP CỨU
A. Sản giật. ....................................................................................................................6
B. Băng huyết sau sanh do đờ tử cung. .........................................................................6
Chƣơng III. NHỮNG VẤN ĐỀ TRONG SẢN KHOA
A. Các điểm cơ bản
1. Các phương pháp tính tuổi thai. ..........................................................................8
2. Các phương pháp tính trọng lượng thai. ..............................................................8
3. Các dấu hiệu xác định thai đã trưởng thành. .......................................................8
4. Các phương pháp đánh giá sức khỏe của thai. ....................................................8
5. Các dấu hiệu nghi ngờ thai to. .............................................................................9
6. Các điểm mốc của ngôi thai. ...............................................................................9
7. Kiểu thế của thai. .................................................................................................9
8. Độ lọt của thai (ngôi chẩm). ..............................................................................10
8.1. Mục đích. ..................................................................................................10
8.2. Các phương pháp xác định độ lọt của thai. ..............................................10
8.3. Các dấu hiệu xác định thai đã lọt. ............................................................11
9. Bướu huyết thanh. .............................................................................................11
9.1. Đặc điểm. .................................................................................................11
9.2. Khó khăn do bướu huyết thanh gây ra. ....................................................11
10. Ngôi mông. ......................................................................................................11
10.1. Phân loại ngôi mông. ..............................................................................11
10.2. Điều kiện thuận lợi cho sanh ngả âm đạo. .............................................11
10.3. Những điều cần thực hiện khi theo dõi sanh ngả âm đạo. .....................12
11. Biến chứng của ngôi bất thường. .....................................................................12
12. Phân loại song thai. .........................................................................................12
13. Số đo các đường kính của khung chậu trong...................................................12
14. Chỉ số Bishop. .................................................................................................13
15. Đánh giá cơn co tử cung. .................................................................................13
16. Dấu hiệu dọa vỡ tử cung. .................................................................................13
17. Các yếu tố tiên lượng cuộc sanh. .....................................................................14
Created with Master PDF Editor. For non-commercial use only.