intTypePromotion=1

Gãy xương vì thuốc

Chia sẻ: Nguyen Uyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

0
43
lượt xem
3
download

Gãy xương vì thuốc

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Thuốc có thể làm tăng nguy cơ gãy xương thông qua việc gây độc trực tiếp trên xương cũng như các cơ chế độc lập với xương (như gây tổn thương cơ, tụt huyết áp, thất điều, co giật...). Các thuốc gây thiếu hụt estrogen Estrogen đóng một vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển hệ thống xương ở người. Thiếu hụt estrogen làm tăng tốc độ thay thế xương dẫn đến mất xương thông qua hoạt tính của tế bào hủy xương. Các tác nhân hóa trị liệu như cyclophosphamide gây suy chức năng buồng...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Gãy xương vì thuốc

  1. Gãy xương vì thuốc Thuốc có thể làm tăng nguy cơ gãy xương thông qua việc gây độc trực tiếp trên xương cũng như các cơ chế độc lập với xương (như gây tổn thương cơ, tụt huyết áp, thất điều, co giật...). Các thuốc gây thiếu hụt estrogen Estrogen đóng một vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển hệ thống xương ở người. Thiếu hụt estrogen làm tăng tốc độ thay thế xương dẫn đến mất xương thông qua hoạt tính của tế bào hủy xương. Các tác nhân hóa trị liệu như cyclophosphamide gây suy chức năng buồng trứng, nơi chủ yếu bài tiết estrogen ở nữ giới, hậu quả làm giảm nồng độ hormon này trong máu. Các chất tương tự hormon GRH, các chất ức chế aromatase gây giảm
  2. nồng độ estrogen trong máu và tại chỗ, dẫn đến giảm mật độ xương và làm tăng nguy cơ gãy xương thêm khoảng 60%. Các dẫn xuất progestogen như medroxyprogesterone acetate (thường dùng tiêm bắp để ngừa thai ở nữ giới) cũng có thể ức chế bài tiết gonadotropin từ tuyến yên dẫn đến giảm sản xuất estrogen và giảm mật độ xương, tuy nhiên các tác dụng này có thể hồi phục khi ngưng thuốc. Các loại progesterone tránh thai đường uống cũng có tác dụng tương tự trên xương, tuy nhiên, các dạng progesterone giải phóng trong tử cung không gây ra tác dụng phụ này. Các thuốc tác động đến quá trình phân chia tế bào hoặc ức chế tế bào tạo xương Một số thuốc có thể gây giảm sinh các tế bào tạo xương hoặc tăng hiện tượng chết theo chương trình và ức chế đặc hiệu hoạt động chức năng của các tế bào này, hậu quả gây giảm mật độ xương trong cơ thể. Các dẫn xuất glucocorticoid (như prednisolone, methylprednisolone, dexamethasone...) là nhóm thuốc quan trọng nhất thuộc danh mục này. Ngoài các cơ chế kể trên, glucocorticoid còn kích thích tạm thời quá trình hủy xương, giảm hấp thu calcium ở ruột, suy chức năng sinh dục và gây tổn thương cơ, tất cả đều gây loãng xương và làm tăng nguy cơ gãy xương bệnh lý. Nguy cơ này tăng lên theo liều dùng, thời gian dùng của thuốc và tuổi
  3. của người bệnh. Các thuốc bisphosphonate (như alendronate, risedronate...) được chứng minh là có hiệu quả trong dự phòng và điều trị loãng xương do glucocorticoid, nhất là ở người lớn tuổi. Glucocorticoid đôi khi còn có thể gây hoại tử xương, chủ yếu là ở đầu trên xương đùi. Cơ chế của hiện tượng này có thể do tăng quá trình tự chết theo chương trình của các tế bào xương. Các thuốc hóa chất gây độc tế bào hoặc ức chế miễn dịch (như methotrexate, ciclosporin, tacrolimus) cũng có thể gây giảm quá trình tạo xương, nhưng tác dụng này thường giảm sau khi ngưng dùng thuốc. Các thuốc gây rối loạn quá trình khoáng hóa Do quá trình khoáng hóa xương (mà quan trọng nhất là sự lắng đọng canxi) phụ thuộc chủ yếu vào vai trò của vitamin D, nên tất cả các thuốc gây cản trở quá trình chuyển hóa vitamin này đều dẫn đến thiếu xương. Một số thuốc chống co giật có thể gây tăng chuyển hóa dạng hoạt động của vitamin D thông qua enzym CYP3A4, dẫn đến đào thải nhanh các hoạt chất này. Một số dẫn chất cổ điển trong nhóm bisphosphonate (etidronate) cũng có thể gây rối loạn quá trình khoáng hóa của xương, điều này không gặp với các dẫn chất mới. Nhiễm độc nhôm cũng là một nguyên nhân quan trọng gây rối loạn quá trình khoáng hóa của xương. Do đó, việc dùng các thuốc chứa
  4. nhôm (như các thuốc trung hòa dịch vị) ở bệnh nhân suy thận, làm tăng nguy cơ nhiễm độc nhôm và dẫn đến giảm quá trình khoáng hóa xương. Các thuốc ảnh hưởng đến cấu trúc tinh thể và chất nền của xương Một số thuốc có thể ảnh hưởng đến kích thước và tính chất của các tinh thể khoáng chất của xương. Điển hình nhất là fluoride. Chất này được chứng minh có thể làm tăng đáng kể kích thước của các tinh thể, từ đó làm cho xương giòn và dễ gãy hơn. Heparin (một chất chống đông máu) cũng có khả năng gây loãng xương. Mặc dù cơ chế tác dụng của thuốc này còn chưa được biết chính xác nhưng người ta nhận thấy có các phân tử giống heparin trong chất nền của xương. Các thuốc làm thay đổi chu trình tái tạo xương Gần đây, người ta nhận thấy, tốc độ tái tạo xương có vai trò rất quan trọng đối với đậm độ của xương, tăng hay giảm tốc độ thay thế xương đều sẽ làm tăng độ giòn của xương. Dùng levothyroxine trong điều trị suy giáp có thể gây tăng tốc độ thay thế xương, nhất là ở những người dùng quá liều, dẫn đến mất xương và làm tăng nguy cơ gãy xương. Ngược lại, một số dẫn xuất của nhóm bisphosphonate như pamidronate, alendronate khi dùng kéo dài có thể làm chậm tốc độ thay thế xương, hậu quả làm cho xương thừa
  5. chất khoáng nhưng bị tích tụ các tế bào xương chết nên trở nên giòn hơn. Trong một số ít trường hợp, các chế phẩm bisphosphonate tiêm tĩnh mạch có thể gây hoại tử xương hàm do làm chậm tốc độ tái tạo xương cũng như giảm hoạt tính của các tế bào tạo xương. Dùng quá liều một số thuốc tương tự vitamin D cũng có thể gây giảm tốc độ tái tạo xương.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản