
Ch ng Xươ
B o v r -le và t đ ng hoáả ệ ơ ự ộ
10.1 Ý nghĩa c a b o v R -le:ủ ả ệ ơ
H th ng CCĐ. g n nhi u ph n t và phân b trên ph m vi khôngệ ố ồ ề ầ ử ố ạ
gian r ng. V y trong quá trình v n hành có nhi u s c x y ra nh : ộ ậ ậ ề ự ố ẩ ư quá
đi n áp do sét đánh;ệ quá dòng đi n do x y ra ngm. ệ ẩ T n s dòng đi nầ ố ệ
gi m th p do h th ng quá t i .v.v… Đ nhanh chóng lo i tr các ph n tả ấ ệ ố ả ể ạ ừ ầ ử
đó ra kh i h th ng CCĐ. ng i ta th ng đ t các TB b o v r -le và tổ ệ ố ườ ườ ặ ả ệ ơ ự
đ ng hoá.ộ
M c đích b o v r -le:ụ ả ệ ơ
+ Nhanh chóng lo i tr ph n t s c đ đ m b o cho h th ngạ ừ ầ ử ự ố ể ả ả ệ ố
CCĐ. làm vi c an toàn.ệ
+ Báo tín hi u cho nhân viên v n hành bi t v tình tr ng làm vi cệ ậ ế ề ạ ệ
không bình th ng đ k p th i s lý: (qu t i, s t áp; gi m đi n trườ ể ị ờ ử ả ả ụ ả ệ ở
cách đi n..).ệ
+ Ph i h p v i các thi t b t đ ng hoá đ th c hi n các ph ngố ợ ớ ế ị ự ộ ể ự ệ ươ
th c v n hành nh : ứ ậ ư t đ ng đóng l p l i;ự ộ ậ ạ T đ ng đòng d tr ;ự ộ ự ữ
T đ ng xa th i ph t i theo t n sự ộ ả ụ ả ầ ố…
B m yêu c u c b n:ố ầ ơ ả
Tác đ ng nhanh:ộ - nh m gi m ph m vi s c , rút ng n th i gian s c .ằ ả ạ ự ố ắ ờ ự ố
Tr ng h p tình tr ng làm vi c không bình th ng cho phép tác đ ng có trìườ ợ ạ ệ ườ ộ
hoàn th i gian.ờ
Ch n l c:ọ ọ - m c đích c a b o v là lo i tr ph n t b s c ra kh i hụ ủ ả ệ ạ ừ ầ ử ị ự ố ỏ ệ
th ng. Vì v y tác đ ng ph i có ch n l c, chính xác, n u không có th d nố ậ ộ ả ọ ọ ế ể ẫ
t i h u qu ngoài ý mu n (ch ng h n nh s c ph m vi h p, thì b o vớ ậ ả ố ẳ ạ ư ự ố ở ạ ẹ ả ệ
l i c t m t ph m vi r ng. Ho c s c cu i đ ng dây l i c t đ uạ ắ ộ ạ ộ ặ ự ố ở ố ườ ạ ắ ở ầ
đ ng dây.).ườ
Tin c y:ậ - Khi x y ra s c TB. b o v ph i b m b o làm vi c ch c ch n,ẩ ự ố ả ệ ả ả ả ệ ắ ắ
không đ c tác đ ng tr c ho c sau tr s ch nh đ nh.ượ ộ ướ ặ ị ố ỉ ị
Nh y:ậ Đ nh y c a b o v : “ ộ ậ ủ ả ệ ph n ánh kh năng ph n ng c a nó v i m iả ả ả ứ ủ ớ ọ
m c đ c a s c ”ứ ộ ủ ự ố . Đ nh y c a TB b o v r -le đ c bi u th b ng t sộ ậ ủ ả ệ ơ ượ ể ị ằ ỉ ố
gi a dòng ng n m ch nh nh t v i dòng ch nh đ nh s c p.ữ ắ ạ ỏ ấ ớ ỉ ị ơ ấ
cd1
N
nh I
I
Kmin
=
Tr s này đ c qui đ nh c th v i các b o v khác nhau. Cácị ố ượ ị ụ ể ớ ả ệ
TB, b o v r le th ng ph i h p v i các TB. t đ ng hoá nh m nâng caoả ệ ơ ườ ố ợ ớ ự ộ ằ
đ tin c y CCĐ. Nâng cao năng su t lao đ ng và c i thi n đi u ki n làmộ ậ ấ ộ ả ệ ề ệ
vi c c a nhân viên v n hành. V n đ t đ ng hoá trong HT-CCĐ. ph iệ ủ ậ ấ ề ự ộ ả
đ c đ t ra trên c s xem xét toàn di n và cân nh c nhi u m t nh : ch nượ ặ ơ ở ệ ắ ề ặ ư ọ
s đ n i dây, ch n TB. đi n, hình th c b o v , trình đ c a nhân viênơ ồ ố ọ ệ ứ ả ệ ộ ủ
v n hành.ậ
10.2 Các hình th c b o v trong HT-CCĐ.:ứ ả ệ
Th ng dùng các lo i sau:ườ ạ
B o v dòng đi n c c đ i:ả ệ ệ ự ạ có th i gian duy trì, dùng đ b o v quá t i vàờ ể ả ệ ả
làm b o v d phòng cho các lo i b o v khác.ả ệ ự ạ ả ệ
B o v c t nhanh:ả ệ ắ cũng là lo i b o v dòng đi n c c đ i nh ng tác đ ngạ ả ệ ệ ự ạ ư ộ
nhanh (không có th i gian duy trì). Dùng đ b o v ng n m ch.ờ ể ả ệ ắ ạ
B o v so l ch:ả ệ ệ là lo i b o v dòng đi n c c đ i không có th i gian duy trìạ ả ệ ệ ự ạ ờ
đ b o v tình tr ng ng n m ch (b o v 1 ph n t nh t đ nh).ể ả ệ ạ ắ ạ ả ệ ầ ử ấ ị
Báo tín hi u:ệ báo tình tr ng cách đi n c a m ng.ạ ệ ủ ạ
1) Các lo i r le – S đ n i r le v i máy bi n dòng:ạ ơ ơ ồ ố ơ ớ ế
a) Các lo i r le:ạ ơ
+ Theo dòng đi n tác đ ng: role 1 chi u, xoay chi u.ệ ộ ề ề
+ Theo tham s tác đ ng: r le dòng đi n; đi n áp; công su t vàố ộ ơ ệ ệ ấ
t ng tr .ổ ở
+ Theo nguyên t c làm vi c: đi n t , c m ng, bán d n, s .ắ ệ ệ ừ ả ứ ẫ ố
+ Theo nguyên t c tác đ ng: tác đ ng tr c ti p, gián ti p (r le tácắ ộ ộ ự ế ế ơ
đ ng tr c ti p n i vào m ng có dòng ph t i VD r le nhi t b oộ ự ế ố ạ ụ ả ơ ệ ả
v đ ng c , ph n t nhi t c a Aptômát, nh c đi m là ệ ộ ơ ầ ử ệ ủ ượ ể
∆
A trong
r le t ng đ i l n, ch dùng m ng h áp ho c ít quan tr ng).ơ ươ ố ớ ỉ ở ạ ạ ặ ọ
Ph n l n r le trong HTĐ là lo i gián ti p và đ c ch t o đ ch uầ ớ ơ ạ ế ượ ế ạ ể ị
đ c Uượ dm = 100V và I l n nh t là 5 A (m c qua BU ho c BI).ớ ấ ắ ặ
b) S đ n i r le vào BI:ơ ồ ố ơ
+ V i m ng có trung đi m cách đ t có th dùng 1 trong 4 s đ sau:ớ ạ ể ấ ể ơ ồ
S đ s 8ơ ồ ố
A B C
R
A B C R
R
S đ sao khôngơ ồ
hoàn toàn
R
A B C
R
R
R
S đ sao hoàn toànơ ồ
a) b)
S đ phát tri n t b)ơ ồ ể ừ

S đ a):ơ ồ còn g i là s đ n i BI theo hình s 8. Th ng đ c dùng phọ ơ ồ ố ố ườ ượ ổ
bi n nh t vì c n ít r le nh t. H s s đ ch đ đ i x ng đ c tính nhế ấ ầ ơ ấ ệ ố ơ ồ ở ế ộ ố ứ ượ ư
sau: còn có tên s đò hình s 8 ho c s đ hi u dòng đi n.ơ ố ặ ơ ồ ệ ệ
3
I
I
K
BI
R
sd ==
BA
BIBI
A
RII
n
I
n
I
I−=−=
.
.
.
+ Nh v y dòng ch y tromg r le l n h n trong bi n dòng ư ậ ạ ơ ớ ơ ế
→
tăng đ nh yộ ậ
c a b o v .ủ ả ệ
+ Nh c đi m:ượ ể Đ nh y nh trong tr ng h p ngm. x y ra gi a pha khôngộ ậ ỏ ườ ợ ẩ ữ
đ t BI và pha khác. Và bé h n so v i tr ng h p ngm. 2 pha có đ t BIặ ơ ớ ườ ợ ở ặ
(th ng dùng cho lo i ng n m ch 3 pha). ườ ạ ắ ạ
S đ b) – sao không hoàn toàn:ơ ồ ch đ đ i x ng và ng n m ch 3 phaở ế ộ ố ứ ắ ạ
1
I
I
K
BI
R
sd ==
+ Dùng đ b o v ng n m ch gi a các pha.ể ả ệ ắ ạ ữ
+ Đ ph n ánh dòng ng n m ch pha không có BI và tăng đ nh y c aể ả ắ ạ ở ộ ậ ủ
b o v , ng i ta đ t thêm 1 r le trên dây d n v . Dòng đi n trong role nàyả ệ ườ ặ ơ ẫ ề ệ
b ng t ng 2 vect dòng 2 pha kia. ằ ổ ơ ở
→
đó cũng chính là s đ c).ơ ồ
S đ d) – sao hoàn toàn:ơ ồ ch đ đ i x ng c a m ng.ở ế ộ ố ứ ủ ạ
1
I
I
K
BI
R
sd ==
u đi m:ư ể ph n ánh đ c đ y đ tr ng thái ng n m ch đ i x ng và khôngả ượ ầ ủ ạ ắ ạ ố ứ
đ i x ng.ố ứ
Nh c đi m:ượ ể t n nhi u BI và R le.ố ề ơ
S đ n i BI thành b l c dòng th t không:ơ ồ ố ộ ọ ứ ự
c) Ngu n thao tác:ồ th ng cung c p cho m ch b o v r le m ch t đ ngườ ấ ạ ả ệ ơ ạ ự ộ
hoá và tín hi u: có th là ngu n m t chi u ho c xoay chi u.ệ ể ồ ộ ề ặ ề
Ngu n m t chi u:ồ ộ ề th ng cung c p t các b acqui 24 ườ ấ ừ ộ
÷
220 V. u đi mƯ ể
không ph thu c vào tr ng thái c a m ng ụ ộ ạ ủ ạ
→
tin c y cao. Nh c đi m làậ ượ ể
v n đ u t l n và b o qu n khó.ố ầ ư ớ ả ả
Ngu n xoay chi u:ồ ề l y t m ng thông qua BU và BI. u đi m v n đ u tấ ừ ạ Ư ể ồ ầ ư
nh , nh ng ph thu c vào tình tr ng làm vi c c a m ng ỏ ư ụ ộ ạ ệ ủ ạ
→
ít đ c dùng.ượ
2)B o v dòng đi n c c đ i:ả ệ ệ ự ạ
“ làm vi c theo s tăng c a dòng đi n khi nó v t quá giá tr ch nh đ nhệ ự ủ ệ ượ ị ỉ ị
cho tr c”. Nó ph n ng theo dòng đi n khác v i dòng đi n trong ch đướ ả ứ ệ ớ ệ ế ộ
bình th ng nh : dòng quá t i, dòng tr m đ t, dòng ng n m ch….ườ ư ả ạ ấ ắ ạ
+ B o v dòng đi n c c đ i có b ph n duy trì th i gian:ả ệ ệ ự ạ ộ ậ ờ
“ Thi t b b o v ch tác đ ng khi có dòng đi n v t quá giá tr ch nh đ nhế ị ả ệ ỉ ộ ệ ượ ị ỉ ị
và t n t i quá th i gian duy trì đã đ c đ t tr c”. Lo i b o v này th ngồ ạ ờ ượ ặ ướ ạ ả ệ ườ
đ c dùng đ b o v quá t i và b o v d phòng cho các hình th c b oượ ể ả ệ ả ả ệ ự ứ ả
v khác (nh b o v c t nhanh, b o v so l ch..)ệ ư ả ệ ắ ả ệ ệ
+ B o v c t nhanh không có th i gian duy trì:ả ệ ắ ờ (ho c có th i gian nh ngặ ờ ư
th i gian r t ng n).ờ ấ ắ
Tính ch n l c c a chúng đ c đ m b o b ng cách ch tác đ ng khi cóọ ọ ủ ượ ả ả ằ ỉ ộ
dòng đi n ch y qua l n h n dòng ngm. khi s y ra s c 1 s đi m đãệ ạ ớ ơ ẩ ự ố ở ố ể
cho nào đó c a m ng trong ph m vi b o v c a nó, ho c theo th i gianủ ạ ạ ả ệ ủ ặ ờ
duy trì. Có hai lo i th i gian duy trì t đó hình thành 2 hình th c b o v : đóạ ờ ừ ứ ả ệ
là:
+ B o v dòng đi n c c đ i có th i gian duy trì đ c l p (th i gian duy trìả ệ ệ ự ạ ờ ộ ậ ờ
không ph thu c vào dòng đi n qua b o v ).ụ ộ ệ ả ệ
+ B o v dòng đi n c c đ i có th i gian duy trì ph thu c (th i gian duy trìả ệ ệ ự ạ ờ ụ ộ ờ
ph thu c vào dòng đi n). ụ ộ ệ
a) B o v dòng đi n c c đ i có th i gian duy trì đ c l p:ả ệ ệ ự ạ ờ ộ ậ
S đ BI n i thànhơ ồ ố
b l c th t ộ ọ ứ ự
không
R
A B C IR = 3I0
I0 – thành ph n dòng đi n th t không.ầ ệ ứ ự
Dùng đ b o v ng n m ch 1 pha ho c 2ể ả ệ ắ ạ ặ
pha cham đ t.ấ
S đ nguyên lýơ ồ
+
+
--RG 3
RTh
4
BT
CC
+
-
RT
III
2
1
BI
MC
S đ tri n khaiơ ồ ể
RIC
RIB
RIA
RT
RT
RTh
CC
RTh
BT
+-
M ch xoay chi uạ ề
M ch m t chi uạ ộ ề

+ Các ph n t c b n c a b o v dong c c đ i:ầ ử ơ ả ủ ả ệ ự ạ
1 – Các r le dòng đi n (xoay chi u ) s tác đ ng khi xu t hi nơ ệ ề ẽ ộ ấ ệ
dòng ngm (I).
2 – R le th i gian duy trì (RT) .ơ ờ
3 – R le trung gian làm tăng công su t và ti p đi m (RG).ơ ấ ế ể
4 – R le tìn hi u (bào cho bi t b o v đã tác đ ng) (RTh).ơ ệ ế ả ệ ộ
5 – B ti p đi m chuy n đ ng máy c t (BT). dùng đ ng t m chộ ế ể ể ộ ắ ể ắ ạ
cu n c t vì ti p đi m c a r le trung gian không đ c thi t k độ ắ ế ể ủ ơ ượ ế ế ể
c t m ch đó (BT) ph i ng t m ch tr c khi r le trung gian tr v .ắ ạ ả ắ ạ ướ ơ ở ề
+ Ho t đ ng:ạ ộ
Khi I trong m ch tăng ạ
→
t i ng ng ch nh đ nh Iớ ưỡ ỉ ị cd2
→
r le I tácơ
đ ng ộ
→
đóng ti p đi m th ng m c a nó l i ế ể ườ ở ủ ạ
→
cung c p ngu n cho r leấ ồ ơ
th i gian RT. Sau m t th i gian b ng th i gian ch nh đ nh ờ ộ ờ ằ ờ ỉ ị
→
Ti p đi mế ể
th ng m đóng ch mườ ở ậ c a nó cung c p ngu n cho r le trung gian RG ủ ấ ồ ơ
→
ti p đi m c a nó đóng m ch cu n hút CC ế ể ủ ạ ộ
→
máy c t đ c c t ra, đ ngắ ượ ắ ồ
th i lúc đó R le tín hi u RTh cũng báo tín hi u là máy c t đã tác đ ng.ờ ơ ệ ệ ắ ộ
Chú ý: Vì dòng s c ch y t ngu n đ n ch s c qua hàng lo t các ph nự ố ạ ừ ồ ế ỗ ự ố ạ ầ
t không b s c ử ị ự ố
→
đ đ m b o tính ch n l c ể ả ả ọ ọ
→
trên 1 đ ng dây cóườ
nhi u đo n đ c đ t lo i b o v này ề ạ ượ ặ ạ ả ệ
→
ph i ch nh đ nh th i gian c a cácả ỉ ị ờ ủ
lo i b o v này cho phù h p.ạ ả ệ ợ
∆
t = tA – tB
≈
0,5 s
tA = tB + 0,05 s
+ N u đ ng dây có nhi u c p b o v dòng c c đ i ế ườ ề ấ ả ệ ự ạ
→
th i gian c t c aờ ắ ủ
c p g n ngu n s l n ấ ở ầ ồ ẽ ớ
→
nh c đi mượ ể c a lo i b o v này.ủ ạ ả ệ
+ Khi có s c dòng đi n t i ự ố ệ ạ A & B đ u tác đ ng. Khi s c đ c c t ra, thìề ộ ự ố ượ ắ
r le dòng đi n ơ ệ A ph i tr v v trí ban đ u (không tác đ ng) đ tránh c tả ở ề ị ầ ộ ể ắ
đo n không b s c . Dòng đi n tr v c a b o v Iạ ị ự ố ệ ở ề ủ ả ệ tv “ là dòng đi n màệ
v i nó b o v ph i v v trí ban đ u”ớ ả ệ ả ề ị ầ
→
Itv > Iphu tai sau ng n m ch.ắ ạ
Iphu tai – dòng ph t i sau ng n m ch, dòng này th ng l n h n dòng ph t iụ ả ắ ạ ườ ớ ơ ụ ả
lúc tr c (Vì lúc ngm. U gi m ướ ả
→
các ĐC b hãm ị
→
sau ngm. chúng l i ph iạ ả
t kh i đ ng).ự ở ộ
Iphu tai sau ngm.
≥
Ilv max V y đ r le không b tác đ ng tr l iậ ể ơ ị ộ ở ạ
→
Itv
≥
Kkd.Ilv max (Kkd - h s xét t i nh h ng c a dòng kh iệ ố ớ ả ưở ủ ở
đ ng). Tóm l i Iộ ạ tv trong tính toán còn ph i k đ n các sai s có th có vả ể ế ố ể ề
giá tr :ị
max
.. lvkddttv IKKI =
Kdt – h s d tr tính đ n sai s v giá tr dòng tr v c a R le, th ngệ ố ự ữ ế ố ề ị ở ề ủ ơ ườ
l y b ng 1,1 ấ ằ
÷
1,2.
+ H s tr v :ệ ố ở ề “ là t s gi a dòng đi n tr v và dòng kh i đ ngỷ ố ữ ệ ở ề ở ộ
c a b o v ”ủ ả ệ
kdBV
tv
tv
I
I
K
=
Ikd BV – dòng kh i đ ng c a b o v hay còn g i là ở ộ ủ ả ệ ọ dòng ch nh đ nh s c pỉ ị ơ ấ .
+ Dòng ch nh đ nh s c p:ỉ ị ơ ấ
tv
lvkddt
tv
tv
kdBV K
IKK
K
I
Imax
..
==
+ Dòng ch nh đ nh th c p c a R le:ỉ ị ứ ấ ủ ơ (dòng th c qua r le).ự ơ
sd
BItv
lvkddt
sd
BI
kdBV
2cd K
nK
IKK
K
n
I
I.
.
..
.max
==
Trong đó:
nBI - T s bi n c a máy bi n dòng.ỉ ố ế ủ ế
Ksd - h s s đ .ệ ố ơ ồ
+ Đ nh y c a b o v :ộ ậ ủ ả ệ
kdBV
N
nh I
I
Kmin
=
V i b o v đ ng dây Kớ ả ệ ườ nh
≥
1,5.
+ Đ c đi m:ặ ể S đ nh trên b o v đ c t t c các d ng ngm. (tr ng nơ ồ ư ả ệ ượ ấ ả ạ ừ ắ
m ch 1 pha trong m ng có đi m trung tính cách đ t ho c ch n i đ t quaạ ạ ể ấ ặ ỉ ố ấ
cu n d p h quang). Vì v y trong m ng có trung tính cách đ t, dòng ch mộ ậ ồ ậ ạ ấ ạ
đ t m t pha có giá tr nh cho nên b o v dòng đi n c c đ i ch c n ph nấ ộ ị ỏ ả ệ ệ ự ạ ỉ ầ ả
ng khi có ng n m ch gi a các pha và th ng đ c th c hi n b ng s đứ ắ ạ ữ ườ ượ ự ệ ằ ơ ồ
BI n i hình s 8 ho c BI n i sao không hoàn toàn (HV).ố ố ặ ố
∆
t
t
tAtB
~
AB
N

+ Trong 2 s đ trên khi có tr m đ t 1 pha s dùng b o v riêng tác đ ngơ ồ ạ ấ ẽ ả ệ ộ
theo dòng đi n th t không.ệ ứ ự
+ S đ 1 r le có đ nh y không gi ng nhau v i các d ng ngm. khác nhauơ ồ ơ ộ ậ ố ớ ạ
(dòng đi n ch y trong các r le ph thu c vào các d ng ngm.).ệ ạ ơ ụ ộ ạ
+ S đ m t r le kém nh y h n s đ 2 r le (khi ngm. gi a các pha ABơ ồ ộ ơ ậ ơ ơ ồ ơ ữ
ho c BC). ch đ bình th ng dòng ch y trong r le (s đ 1 r le) l nặ ở ế ộ ườ ạ ơ ơ ồ ơ ớ
h n ơ
3
l n dòng đi n ch y trong s đ 2 r le.ầ ệ ạ ơ ồ ơ
+ u đi m c a s đ 1 r le là đ n gi n, ít r le dùng đ b o v BA n i Y/ư ể ủ ơ ồ ơ ơ ả ơ ể ả ệ ố
∆
.
b) B o v dòng đi n c c đ i có th i gian trì hoãn đ c l p:ả ệ ệ ự ạ ờ ộ ậ
Th ng s d ng r le dòng đi n ki u c m ng. Do r le c m ng đ ng th iườ ử ụ ơ ệ ể ả ứ ơ ả ứ ồ ờ
làm nhi m v RI ; RT và RTh … Đ ng th i ti p đi m c a nó t ng đ i l nệ ụ ồ ờ ế ể ủ ươ ố ớ
nên không c n r le RG.ầ ơ
Đ c tính th i gian ph thu c vào dòng đi n ch y trong r le (th i gian tácặ ờ ụ ộ ệ ạ ơ ờ
đ ng c a r le ph thu c và t l ngh ch v i dòng đi n ch y qua nó) ộ ủ ơ ụ ộ ỉ ệ ị ớ ệ ạ
→
Dòng đi n s c càng l n thì th i gian tác đ ng càng nhanh ệ ự ố ớ ờ ộ
→
H n chạ ế
đ c tác h i c a dòng s c (ượ ạ ủ ự ố u đi m).ư ể
Đ ng đ c tính c a r le th i gian duy trì đ c l p.ườ ặ ủ ơ ờ ộ ậ
Đ ng đ c tính c a r le th i gian duy trì ph thu c.ườ ặ ủ ơ ờ ụ ộ
+ S đ :ơ ồ
-S đ đ n gi n, đ tin c y cao ( u đi m).ơ ồ ơ ả ộ ậ ư ể
-Nh c đi m làm vi c không chính xác so v i r le đi n t .ượ ể ệ ớ ơ ệ ừ
Đ đ m b o tính ch n l c, chúng ta ph i ch nh đ nh đ c tính th i gian c aể ả ả ọ ọ ả ỉ ị ặ ờ ủ
thi t b b o v li n nhau sao cho th i gian tác đ ng c a TB b o v c pế ị ả ệ ề ờ ộ ủ ả ệ ấ
trên l n h n th i gian tác đ ng c a b o v c p d i m t l ng ớ ơ ờ ộ ủ ả ệ ấ ướ ộ ượ
∆
t.
3) B o v dòng đi n c t nhanh:ả ệ ệ ắ
Nh m nhanh chóng lo i tr dòng ng n m ch ằ ạ ừ ắ ạ
→
Vì v y b o v này đ cậ ả ệ ượ
ch nh đ nh theo dòng đi n ng n m ch l n nh t cu i vùng b o v . Thi tỉ ị ệ ắ ạ ớ ấ ở ố ả ệ ế
b b o v s tác đ ng nhanh không có th i gian duy trì. Dòng ch nh đ nhị ả ệ ẽ ộ ờ ỉ ị
đ c tính nh sau:ượ ư
+ Dòng ch nh đ nh s c p:ỉ ị ơ ấ
Icd1 = Kdt .Ilvmax
+ Dòng ch nh đ nh th c p:ỉ ị ứ ấ
sd
BI
Ndt
2cd K
n
IK
I.
.max
=
+
+
--R
G
3
RT
h
4
BT
C
C
+
-RT
I
2
1
BI
M
C
+
+
--R
G
3
RT
h
4
BT
C
C
+
-
RT
II
2
1
BI
M
C
+
T
BI
I
T
I
T
I
M
C-
CC
tA
IkdBV
IR
t
A
B
∆
t
tB
~
AB
N

Kdt = 1,1 – 1,2 h s d tr .ệ ố ự ữ
INmax - dòng ng n m ch l n nh t cu i đ ng dây.ắ ạ ớ ấ ở ố ườ
+ Đ chánh tác đ ng nh m nên dòng ch nh đ nh s c p l y Iể ộ ầ ỉ ị ơ ấ ấ Nmax x Kdt
→
có
m t ph n cu i vùng b o v (kho ng 20%) không đ c b o v ộ ầ ở ố ả ệ ả ượ ả ệ
→
vùng
ch t.ế
+ b o v c t nhanh có u đi m b o v đ c b ph n quan tr ng. Nh cả ệ ắ ư ể ả ệ ượ ộ ậ ọ ượ
đi m c a nó là đ l i vùng ch t (vùng không đ c b o v ). Vì v y ng i taể ủ ể ạ ế ượ ả ệ ậ ườ
th ng đ t thêm các lo i b o v khác (BV dòng c c đ i có th i gian duy trì)ườ ặ ạ ả ệ ự ạ ờ
đ làm b o v d tr cho BV c t nhanh. Th i gian tác đ ng c a b o v c tể ả ệ ự ữ ắ ờ ộ ủ ả ệ ắ
nhanh h u nh ch ph thu c vào th i gian tác đ ng c a bàn thân r leầ ư ỉ ụ ộ ờ ộ ủ ơ
dòng đi n và r le trung gian. Th i gian này th ng vào kho ng 0,04 –ệ ơ ườ ườ ả
0,06 s.
Chú ý, trên đ ng dây có b o v đi n áp b ng ch ng sét ng, các lo i TBườ ả ệ ệ ằ ố ố ạ
này có th i gian làm vi c trong kho ng 0,01 – 0,02 s. Khi có nhi u c p b oờ ệ ả ề ấ ả
v thì th i gian tác đ ng c a ch ng sét ng có th đ t t i 0,04 – 0,06 s ệ ờ ộ ủ ố ố ể ạ ớ
→
gây ra ngm t m th i có th d n t i tác đ ng nh m đ i v i các lo i b o vạ ờ ể ẫ ớ ộ ầ ố ớ ạ ả ệ
c t nhanh, Trong tr ng h p nh v y, ng i ta dùng lo i role trung gian tácắ ườ ợ ư ậ ườ ạ
đ ng ch m h n vào kho ng 0,06 – 0,08 s.ộ ậ ơ ả
4) B o v so l ch d c:ả ệ ệ ọ “cũng là lo i b o v c t nhanh, d a trên sạ ả ệ ắ ự ự
chênh l ch v c ng đ và pha c a dòng đi n đ u và cu i (đ ng dây)ệ ề ườ ộ ủ ệ ở ầ ố ườ
vùng b o v ”. Th ng đ c dùng đ b o v máy bi n áp, máy phát đi n,ả ệ ườ ượ ể ả ệ ế ệ
đ ng c công su t l n, ít dùng đ b o v đ ng dây.ộ ơ ấ ớ ể ả ệ ườ
HV – S đ nguyên lýơ ồ
+ Vùng b o v là máy bi n áp.ả ệ ế
+ BI đ c đ t 2 đ u c a BA. ph n ánh dòng đi n ch y trong b o v .ượ ặ ở ầ ủ ả ệ ạ ả ệ
+ Các cu n dây c a BI đ c n i sao cho dòng đi n trong r le b ng hi uộ ủ ượ ố ệ ơ ằ ệ
dòng đi n ch y trong máy bi n dòng.ệ ạ ế
.
...
2
1
RIII +=
Trong tr ng h p bình th ng ho c ng n m ch ngoài vùng b oườ ợ ườ ặ ắ ạ ả
v (HV-1). Ta có Iệ1 = I2 và cùng pha nên hi u c a chúng b ng không ệ ủ ằ
→
IR =
0. R le không tác đ ng.ơ ộ
Khi x y ra ngm, trong vùng b o v (HV-2) do dòng đi n trong 2ẩ ả ệ ệ
bi n dòng ng c chi u nhau nên dòng đi n ch y trong r le - Iế ượ ề ệ ạ ơ R = I1 + I2 > 0
(khi 2 phía BA đ u có ngu n). Ho c Iề ồ ặ R = I1 >0 (khi BA ch có 1 ngu n). Lúcỉ ồ
này r le tác đ ng đ MC c t BA ra kh i ngu n.ơ ộ ể ắ ỏ ồ
Tr ng thái làm vi c bình th ng ho c khi ngm, x y ra ngoàiạ ệ ườ ặ ẩ ở
vùng b o v ả ệ
→
yêu c u b o v không làm vi c. Có nghĩa là ph i đ m b oầ ả ệ ệ ả ả ả
dòng th c p c a các máy bi n dòng Iứ ấ ủ ế 1 = I2 c v giá tr và góc pha. Cácả ề ị
dòng s c p ơ ấ I1 và I2 khác nhau v c ng đ (do t s bi n đ i c a BA gâyề ườ ộ ỉ ố ế ổ ủ
ra). V y đ có Iậ ể 1 = I2 đ Iể R = 0
→
Ph i ch n máy bi n dòng phù h p v i tả ọ ế ợ ớ ổ
đ u dây c a BA. Vi c cân b ng dòng đi n th c p c a máy bi n dòng nhấ ủ ệ ằ ệ ứ ấ ủ ế ư
trên th ng g p nhi u khó khăn do các máy BI th ng đ c ch t o s nườ ậ ề ườ ượ ế ạ ẵ
theo tiêu chu n nh t đ nh. Nên r t khó khăn đ m b o đ c I ẩ ấ ị ấ ả ả ượ R = 0. Trong
nhi u tr ng h p ng i ta ph i dùng thêm các BA t ng u ho c BI bàoề ườ ợ ườ ả ự ẫ ặ
hoà m c vào phía tr c r le dòng đi n ắ ướ ơ ệ
→
làm s đ ph c t p.ơ ồ ứ ạ
So v i b o v c t nhanh. b o v so l ch có u đi m là không đớ ả ệ ắ ả ệ ệ ư ể ể
l i vùng ch t nh ng s đ ph c t p, t n nhi u thi t b nên ch đ c dùngạ ế ư ơ ồ ứ ạ ố ề ế ị ỉ ượ
n i quan tr ng.ở ơ ọ
Đ i v i nh ng đ ng dây đi n áp cao làm vi c song song, ho cố ớ ữ ườ ệ ệ ặ
BA và đ ng c có công su t l n (quan tr ng), ng i ta còn dùng ộ ơ ấ ớ ọ ườ b o v soả ệ
l ch ngangệ d a trên c s so sánh dòng đi n gi a các đ ng dây làm vi cự ơ ở ệ ữ ườ ệ
song song v i nhau.ớ
11.3 B o v các ph n t c b n c a h th ng CCĐ:ả ệ ầ ử ơ ả ủ ệ ố
1) B o v đ ng dây:ả ệ ườ
+ M ng U < 1000 V + C u chì đ b o v ng n m chạ ầ ể ả ệ ắ ạ
+ Aptômát đ b o v ngm và quá t i.ể ả ệ ả
Chú ý: B o v c t nahnh ả ệ ắ
không làm vi c khi s c x y ệ ự ố ẩ
ra ngoài vùng b o v c a ả ệ ủ
nó. Vì th công th c tính ế ứ
dòng ch nh đ nh không c n ỉ ị ầ
xét t i h s tr v c a ớ ệ ố ở ề ủ
R le.ơ
l
INKdtINmax
N
INmax
~
vùng ch tế
+
--RG 3
RTh
4
BT
CC
+
RI
BI
MC
I1
I2
N
MC
MC
BA
HV-1
I
1
I
2
HV-2
N
I1
I2
I
2
I
1

