
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TRÀ VINH
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC:HÌNH THỨC ÂM NHẠC
NGÀNH, NGHỀ: ORGAN
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số:/QĐ-CĐN ngày tháng năm
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Trà Vinh
Trà Vinh, năm 2020
(Lưu hành nội bộ)

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng
nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành
mạnh sẽ bị nghiêm cấm...
2

LỜI GIỚI THIỆU
Âm nhạc “là nghệ thuật dùng âm thanh để diễn tả tư tưởng và tình cảm”. Những âm
thanh ấy khi kết hợp với ngôn ngữ - lời ca sẽ trở thành các tác phẩm thanh nhạc, khi tồn tại
độc lập sẽ trở thành các tác phẩm khí nhạc (âm nhạc không lời). Đối với các tác phẩm thanh
nhạc, phần lời ca giúp cho người nghe hiểu nội dung tác phẩm một cách dễ dàng hơn. Còn
đối với các tác phẩm âm nhạc không lời, chỉ thuần tuý là sự vang lên của các âm thanh, nên
để có thể hiểu được nội dung và những xúc cảm âm nhạc của những tác phẩm ấy một cách
sâu sắc, đòi hỏi người nghe phải có một sự chuẩn bị về kiến thức cơ bản nhất định. Một
trong những kiến thức ấy chính là việc hiểu biết về cách tiến hành xây dựng một tác phẩm
âm nhạc, bao gồm một hệ thống cơ cấu và các phương tiện để diễn đạt nội dung của tác
phẩm âm nhạc, hay nói khác là phải nắm được kiến thức về hình thức âm nhạc. Đối với
những người học âm nhạc chuyên nghiệp thì yêu cầu này lại càng trở nên cấp thiết, bởi có
hiểu về hình thức âm nhạc thì mới có khả năng nắm bắt được ý đồ trong các tác phẩm, mới
có thể diễn tả được nội dung của các tác phẩm âm nhạc.
Phần thứ nhất, giới thiệu những cơ sở lý luận của môn học, gồm các khái niệm, đặc
điểm của sự phân chia trong âm nhạc, các nhân tố chính trong việc xây dựng và hình thành
một tác phẩm âm nhạc, các nguyên tắc phát triển và các phương pháp biến đổi giai điệu chủ
đề trong âm nhạc.
Phần thứ hai, trình bày các hình thức âm nhạc chủ điệu. Phần này cung cấp những kiến
thức cơ bản nhằm giúp người học nắm được đặc điểm của đoạn nhạc và các thành phần của
đoạn nhạc (câu nhạc, tiết nhạc, motif âm nhạc), giúp người học có thể phân biệt được các
loại đoạn nhạc khác nhau dựa trên các yếu tố giai điệu chủ đề, cấu trúc và hoà âm. Vì rằng
có hiểu được các đặc điểm trong cấu trúc của đoạn nhạc, người học mới có thể tiếp thu được
những kiến thức trong phần tiếp theo của các hình thức lớn, phức tạp hơn.
Tham gia biên soạn:
1.Chủ biên: Trần Ngọc Thắm
2.Tác giả: Trần Ngọc Thắm
Thành viên: Nguyễn Hải Thi
Thành viên: Nguyễn Hoàng Khánh
3

MỤC LỤC
Trang
Lời giới thiệu……………………………………………………………………
Chương I: Ý nghĩa môn học- Thể loại và hình thức âm nhạc………………..
Chương II: Những phương tiện biểu hiện chủ yếu của âm nhạc........................
Chương III: Sự cấu thành tác phẩm âm nhạc.......................................................
Chương IV: Kết cấu tác phẩm âm nhạc...............................................................
Chương V:Những hình thức đơn giản thường dùng trong tác phẩm âm nhạc...
Bài 1: Hình thức một đoạn đơn
Bài 2: Hình thức hai đoạn đơn
Bài 3: Hình thức ba đoạn đơn
Chương VI: Sơ lược về hình thức ba đoạn phức………………………………..
Chương VII: Sơ lược về hình thức sonate………………………………………
Chương VIII: Sơ lược về hình thức Rondo……………………………………
Chương IX: Sơ lược về hình thức Rondo-sonate.................................................
Chương X: Sơ lược về hình thức Tổ khúc...........................................................
Chương XI: Khái quát về vũ kịch…………………………………………….
Chương XII: Những hình thức âm nhạc hỗn hợp có qui mô lớn: Oratorio, Cantata,
Requiem, Opera, Ballet……………………………………………..
Chương XIII: Giao hưởng....................................................................................
Chương XIV: Concerto.......................................................................................
Tài liệu kham khảo……………………………………………………………
2
6
8
11
13
19
29
31
33
36
37
40
43
45
49
52
4

GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: HÌNH THỨC ÂM NHẠC 1
Mã môn học: MHLH 13
Thời gian thực hiện môn học: 60 giờ; (Lý thuyết 40: giờ, thực hành, thảo luận: 16 giờ,
kiểm tra: 4 giờ).
I. Vị trí, tính chất của môn học:
- Vị trí: Hình thức âm nhạc 1 là môn cơ sở người học phải hoàn thành trong học
kỳ II.
- Tính chất: Môn học kết hợp giữa lý thuyết và thực hành trong chương trình đào tạo
Trung cấp organ.
II. Mục tiêu môn học
- Kiến thức: Sau khi học xong học phần nầy, người học biết được hình thức âm nhạc
là gì, biết motif, tiết nhạc, câu nhạc…
- Kỹ năng: phân tích được một tác phẩm âm nhạc nhỏ.
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: nhận biết được tác phẩm thuộc hình thức mấy
đoạn đơn.
III. Nội dung môn học:
1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian:
TT Tên chương, mục
Thời gian
Tổng
số
Lý
thuyết
Thực
hành,
TN, TL,
Bài tập
Kiểm
tra
1
Chương I: Ý nghĩa môn học- Thể loại và hình
thức âm nhạc
1. Ý nghĩa của môn học hình thức âm nhạc
2. Thể loại và hình thức âm nhạc.
4 4 0 0
2 Chương II: Những phương tiện biểu hiện chủ
yếu của âm nhạc
1. Giai điệu
2. Tiết tấu, Tiết nhịp
3. Nhịp độ
4. Hòa âm
5. Hòa âm chủ điệu, Hòa âm phức điệu
6. Phối khí
7. Âm khu, Âm sắc
8. Cường độ
9. Sự diễn đạt của âm thanh, Cấu tạo âm hình
4 4 0
0
5

