
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH AN GIANG
TRƢỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ AN GIANG
GIÁO TRÌNH
HÓA DƢỢC
NGÀNH: DƢỢC
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành theo Quyết định số 159.1/QĐ – CĐYT ngày 02 tháng 8 năm
2022 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Y tế An Giang)
NĂM 2022

1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có
thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo
và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích
kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm./.

2
LỜI GIỚI THIỆU
Hóa dƣợc là một môn khoa học dựa trên các định luật chung về hóa học
để nghiên cứu các phƣơng pháp điều chế, cấu tạo hóa học, các tính chất lý hóa
của các hợp chất dùng làm thuốc; mối liên quan giữa cấu trúc hóa học và tác
dụng của thuốc trong cơ thể, các phƣơng pháp kiểm tra chất lƣợng thuốc và
những biến đổi xảy ra trong quá trình bảo quản thuốc.
Các phƣơng pháp cơ bản nghiên cứu các hợp chất dùng làm thuốc trong
hóa dƣợc là phân tích và tổng hợp thuốc – hai quá trình liên quan chặt chẽ đến
nhau.
Là một môn khoa học ứng dụng, hóa dƣợc dựa trên lý thuyết và các định
luật của các môn khoa học khác nhƣ hóa vô cơ, hóa hữu cơ, hóa phân tích, hóa
lý…để nghiên cứu tổng hợp các chất thuốc cũng nhƣ kiểm tra chất lƣợng của
chúng. Để khởi thảo các phƣơng pháp kiểm tra chất lƣợng thuốc (nguyên liệu và
thành phẩm), hóa dƣợc dựa vào các phƣơng pháp hóa phân tích, hóa lý, vật lý.
Tuy nhiên, phƣơng pháp phân tích thuốc có đặc thù riêng, bao gồm ba vấn đề:
định tính, thử tinh khiết và định lƣợng.
Trong ngành dƣợc, hóa dƣợc chiếm vị trí trung tâm trong các môn khoa
học khác nhƣ dƣợc liệu, bào chế, dƣợc lý, tổ chức kinh tế dƣợc…và là mắt xích
gắn các môn đó với nhau. Hóa dƣợc còn là vị trí trung gian giữa y sinh học và
hóa học vì rằng đối tƣợng sử dụng thuốc là cơ thể bệnh nhân. Nội dung của giáo
trình bao gồm các chƣơng/bài sau:
Lý thuyết:
Bài 1. Hóa dƣợc đại cƣơng
Bài 2. Thuốc gây mê và thuốc gây tê
Bài 3. Thuốc an thần và gây ngủ
Bài 4. Thuốc kích thích thần kinh trung ƣơng
Bài 5. Thuốc giảm đau gây ngủ
Bài 6. Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID)
Bài 7. Thuốc kháng histamin H1
Bài 8. Thuốc điều trị ho – hen phế quản
Bài 9. Thuốc ảnh hƣởng đến chức năng dạ dày - ruột
Bài 10. Hormon và các chất tƣơng tự
Bài 11. Vitamin

3
Bài 12. Đại cƣơng kháng sinh
Bài 13. Các sulfamid kháng khuẩn
Bài 14. Kháng sinh kháng khuẩn
Bài 15. Các thuốc kháng lao và phong
Bài 16. Thuốc tim mạch
Thực hành
Bài 1. Kiểm định Acid Benzoic
Bài 2. Định tính Vitamin B1, B6
Bài 3. Kiểm định Acid Salixylic
Bài 4. Tổng hợp Acid acetyl salicylic
Bài 5. Kiểm định Acid acetyl salicylic
Bài 6. Điều chế Natri clorid dƣợc dụng
Bài 7. Kiểm định Natri clorid dƣợc dụng
Bài 8. Kiểm định Vitamin C
Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã tham khảo và trích dẫn từ nhiều
tài liệu đƣợc liệt kê tại mục Danh mục tài liệu tham khảo. Chúng tôi chân
thành cảm ơn các tác giả của các tài liệu mà chúng tôi đã tham khảo.
Việc biên soạn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi mong nhận
đƣợc đóng góp ý kiến và chỉ dẫn của các độc giả, các thầy cô giáo, các bạn đồng
nghiệp và các bạn sinh viên để giáo trình ngày càng hoàn thiện vào những lần tái
bản sau.
An Giang, ngày tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: DS. Lê Thiện Tâm
2. Thành viên: DS. Trịnh Huyền Trang

4
MỤC LỤC
LÝ THUYẾT
CHƢƠNG 1: HÓA DƢỢC ĐẠI CƢƠNG ........................................................ 13
Bài 1 ĐẠI CƢƠNG ......................................................................................... 13
CHƢƠNG 2 THUỐC TÁC ĐỘNG LÊN HỆ THẦN KINH TRUNG ƢƠNG .. 17
Bài 2 THUỐC GÂY MÊ VÀ THUỐC GÂY TÊ ........................................... 17
Bài 3 THUỐC AN THẦN VÀ GÂY NGỦ .................................................... 26
Bài 4 THUỐC KÍCH THÍCH THẦN KINH TRUNG ƢƠNG ...................... 32
Bài 5 THUỐC GIẢM ĐAU GÂY NGỦ ......................................................... 37
CHƢƠNG 3 THUỐC TÁC ĐỘNG LÊN HỆ MIỄN DỊCH ............................... 43
Bài 6 THUỐC KHÁNG VIÊM KHÔNG STEROID (NSAID) ..................... 43
Bài 7 THUỐC KHÁNG HISTAMIN H1 ........................................................ 53
CHƢƠNG 4 THUỐC TÁC ĐỘNG LÊN HỆ HÔ HẤP ..................................... 59
Bài 8 THUỐC ĐIỀU TRỊ HO – HEN PHẾ QUẢN ....................................... 59
CHƢƠNG 5 THUỐC TÁC ĐỘNG LÊN HỆ TIÊU HOÁ ................................. 68
Bài 9 THUỐC ẢNH HƢỞNG ĐẾN CHỨC NĂNG DẠ DÀY - RUỘT ....... 68
CHƢƠNG 6 HORMON VÀ CÁC THUỐC ĐIỀU CHỈNH RỐI LOẠN
HORMON ........................................................................................................... 78
Bài 10 HORMON VÀ CÁC CHẤT TƢƠNG TỰ .......................................... 78
CHƢƠNG 7 VITAMIN VÀ KHOÁNG CHẤT ................................................. 93
Bài 11 VITAMIN ............................................................................................ 93
CHƢƠNG 8 KHÁNG SINH ............................................................................. 106
Bài 12 ĐẠI CƢƠNG KHÁNG SINH ........................................................... 106
BÀI 13 CÁC SULFAMID KHÁNG KHUẨN ............................................. 108
BÀI 14 KHÁNG SINH KHÁNG KHUẨN .................................................. 110
Bài 15 CÁC THUỐC KHÁNG LAO VÀ PHONG ...................................... 146
CHƢƠNG 9 TIM MACH ................................................................................. 152
BÀI 16 THUỐC TIM MẠCH ....................................................................... 152

