LỜI GIỚI THIỆU
Máy vi tính ngày càng giữ một vai trò quan trọng trong các lĩnh vực khoa học kỹ
thuật và cuộc sống hàng ngày. Sự phát triển rất nhanh chóng của cả công nghệ phần cứng
và phần mềm đã tạo nên các thế hệ máy mới cho phép thu thập và xử lý dữ liệu ngày càng
mạnh hơn. Mục đích chủ yếu của giáo trình là giúp cho người học những hiểu biết về cấu
trúc phần cứng của máy tính, sự tương thích của các thiết bị, hướng dẫn chi tiết lắp ráp
hoàn chỉnh một máy vi tính. Cài đặt được hệ điều hành và các phần mềm ứng dụng, chẩn
đoán và khắc phục được sự cố máy tính. Cấu trúc giáo trình được chia thành 6 bài như
sau:
Bài 1: Các thành phần máy tính
Bài 2: Quy trình lắp ráp máy tính
Bài 3: Thiết lập thông số trong BIOS
Bài 4: Cài đặt hệ điều hành và trình điều khiển
Bài 5: Cài đặt các phần mềm ứng dụng
Bài 6: Sao lưu và phục hồi hệ thống
Trong quá trình biên soạn chúng tôi không thể nào tránh khỏi những sai sót. Chúng
tôi rất mong nhận được sự góp ý chân thành của các bạn đồng nghiệp cũng như các sinh
viên và những người quan tâm. Xin chân thành cảm ơn !
1
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: Lắp ráp và cài đặt máy tính
I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN
- Vị trí: Môn học được bố trí sau khi học xong các môn học chung;
- Tính chất: Là môn học chuyên ngành bắt buộc.
II. MỤC TIÊU CỦA MÔ ĐUN
Sau khi học xong mô đun này học sinh có khả năng
- Trình bày được các kiến thức cơ bản về cấu trúc, hệ thống máy tính;
- Tháo, lắp hoàn thiện một hệ thống máy tính;
- Phân vùng được ổ cứng theo yêu cầu của hệ thống;
- Cài đặt được hệ điều hành và các phần mềm ứng dụng hiện nay;
- Rèn luyện tính cẩn thận, khoa học.
III. NỘI DUNG MÔ ĐUN
1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:
Số
TT NỘI DUNG
Thời gian
Tổng
số
Lý
thuyết
Thực
hành
Kiểm
tra
1 Các thành phần cơ bản của máy tính 16 4 6 e
2 Quy trình lắp ráp máy tính 24 4 18 2
3 Thiết lập CMOS 4 2 2 e
4Cài đặt hệ điều hành và các trình điều
khiển 24 6 16 e
5 Cài đặt phần mềm ứng dụng 12 4 8 e
6 Bảo vệ, sao lưu và phục hồi hệ thống 10 2 6 2
Tổng cộng 90 22 56 4
2
Bài 1: Các thành phần cơ bản của máy tính
1. Giới thiệu
Máy vi tính đầu tiên ra đời vào 1981 do IBM đưa ra. Nó nhanh chóng chiếm được
thị trường. Máy vi tính bao gồm các phần sau:
- CPU
- Thiết bị vào
- Thiết bị ra
- Bộ nhớ trong và bộ nhớ ngoài.
2. Các thiết bị nội vi
2.1. Vỏ máy (case)
Là những chỉ dẫn mô tả một cách chính xác nhất và cơ bản về kích thước và hình
dạng của các thiết bị máy tính theo các tiêu chuẩn công nghiệp (tất nhiên chỉ nói về máy
tính, vì mỗi ngành lại có form factor riêng của mình). Đặc biệt áp dụng cho các loại
motherboard và các expansion card. Chính vì vậy các nhà sản khi đưa ra các sản phẩm
của mình đều tuân thủ một cách chặt chẽ và chính xác tuyệt đối các tiêu chuẩn mô tả này.
Vì vậy khi bạn độ case, modcase,… cũng nên dành chút ít thời gian tìm hiểu về vấn đề
này (đề phòng trường hợp làm xong không lắp được thiết bị nào thì mất công).
2.2. Bộ Nguồn
Nguồn cung cấp cho máy vi tính là hộp kim loại, đầu vào là điện 220V hoặc 110V.
Đầu ra là các nguồn khác nhau cung cấp cho MB và các ổ đĩa. Trong nguồn có lắp quạt
làm mát máy.
Nguồn máy PC hoạt động theo nguyên tắc switching nên gọn, nhẹ. Có hai loại
nguồn AT và ATX. Nguồn AT không điều khiển tắt được, không có điện +3.3V cung cấp
cho CPU. Nguồn ATX có thể tắt được bằng phần mềm và có nguồn +3.3V cung cấp trực
tiếp cho CPU. Nguồn ATX tiêu chuẩn có công suất 300W.
2.3. Bảng mạch chính (Mainboard)
Mainboard là bộ phận quan trọng nhất trong máy tính quyết định sự ổn định và
hiệu năng của hệ thống máy tính. Tất cả các thiết bị khác của máy tính được liên lạc với
nhau thông qua mainboard.
Trên mainboard có các khe cắm cho bộ xử lý, bộ nhớ RAM và các khe mở rộng
PCI, AGP, ISA.
Trên mainboard có chipset là các chip xử lý đặc biệt tích hợp rất nhiều chức năng
quan trọng của máy tính như bộ điều khiển bộ nhớ, bộ điều khiển các cổng vào ra, bộ điều
khiển giao tiếp với ổ cứng…
Một số chipset còn tích hợp cả các chức năng như bộ điều khiển đồ họa, bộ xử lý
âm thanh, bộ điều hợp mạng.v.v.
3
Hình 2.3- Bo mạch chính (Mainboard)
2.4. Bộ xử lý (CPU)
CPU viết tắt của chữ Central Processing Unit (tiếng Anh), tạm dịch là đơn vị xử lí
trung tâm. CPU có thể được xem như não bộ, một trong những phần tử cốt lõi nhất của
máy vi tính. Nhiệm vụ chính của CPU là xử lý các chương trình vi tính và dữ kiện. CPU
có nhiều kiểu dáng khác nhau. Ở hình thức đơn giản nhất, CPU là một con chip với vài
chục chân. Phức tạp hơn, CPU được ráp sẵn trong các bộ mạch với hàng trăm con chip
khác. CPU là một mạch xử lý dữ liệu theo chương trình được thiết lập trước. Nó là một
mạch tích hợp phức tạp gồm hàng triệu transitor trên một bảng mạch nhỏ. Bộ xử lý trung
tâm bao gồm Bộ điều khiển và Bộ làm tính.
2.5. Bộ nhớ (RAM, ROM)
2.5.1- Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên (RAM)
RAM (viết tắt từ Random Access Memory trong tiếng Anh) là một loại bộ nhớ
chính của máy tính. RAM được gọi là bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên vì nó có đặc tính: thời
gian thực hiện thao tác đọc hoặc ghi đối với mỗi ô nhớ là như nhau, cho dù đang ở bất kỳ
vị trí nào trong bộ nhớ. Mỗi ô nhớ của RAM đều có một địa chỉ. Thông thường, mỗi ô
nhớ là một byte (8 bit); tuy nhiên hệ thống lại có thể đọc ra hay ghi vào nhiều byte (2, 4, 8
byte).
4
2.5.2- Bộ nhớ trong (ROM)
Bộ nhớ chỉ đọc (tiếng Anh: Read-Only Memory - ROM) là một loại thiết bị lưu
trữ dùng trong máy tính và các thiết bị khác. Nó có tên như vậy vì không dễ để ghi thông
tin lên nó. Không giống như RAM, thông tin trên ROM vẫn được duy trì dù nguồn điện
cấp không còn.
ROM, theo đúng nghĩa, chỉ cho phép đọc dữ liệu từ chúng tuy nhiên tất cả các
loại ROM đều cho phép ghi dữ liệu ít nhất một lần, hoặc khi sản xuất lần đầu hoặc trong
bước lập trình. Một số loại ROM cho phép xóa và lập trình lại nhiều lần.
2.6. Bộ nhớ
2.6.1- Ổ cứng ( Hard dish drive (HDD))
Ổ đĩa cứng, hay còn gọi là ổ cứng (tiếng Anh: Hard Disk Drive, viết tắt: HDD) là
thiết bị dùng để lưu trữ dữ liệu trên bề mặt các tấm đĩa hình tròn phủ vật liệu từ tính.
2.8. Bo mạch mở rộng (VGA card, Sound card...)
2.8.1-VGA card
VGA card hay bộ điều khiển đồ họa là thiết bị điều khiển hoạt động hiển thị trên
màn hình của máy tính. Các bộ điều khiển đồ họa ngày trước thường ở dạng card mở rộng
cắm trên khe cắm PCI. Ngày nay các bộ điều khiển đồ họa thường cắm trên khe cắm tốc
độ cao AGP. Để giảm chi phí sản xuất máy tính, các bộ điều khiển đồ họa còn được tích
hợp vào hệ thống chipset trên mainboard.
Hình 2.8.1- Card VGA rời
2.8.2- Sound card
Sound card hay bộ điều khiển âm thanh là thiết bị điều khiển máy tính phát ra âm
thanh multemedia. Các bộ điều khiển âm thanh thường ở dạng card mở rộng cắm vào khe
cắm ISA hoặc PCI. Để giảm chi phí sản xuất máy tính, các bộ điều khiển âm thanh
thường được tích hợp sẵn trên mainboard.
3- Các thiết bi ngoại vi thông dụng
3.1. Màn hình (Monitor)
Màn hình máy tính là thiết bị điện tử gắn liền với máy tính với mục đích chính là
hiển thị và giao tiếp giữa người sử dụng với máy tính.
5