UBND TỈNH BÌNH PHƯỚC
TRƯỜNG CAO ĐẲNG BÌNH PHƯỚC
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: THIẾT KẾ MẠCH BẰNG MÁY TÍNH
NGÀNH: ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ : CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐBP ngày tháng năm 2023 của
Hiệu trưởng trường Cao đẳng Bình Phước
Bình Phước, năm 2023
(Lưu hành nội bộ)
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI GIỚI THIỆU
Để thực hiện biên soạn giáo trình đào tạo nghề Điện tử công nghiệp ở trình độ
Cao Đẳng Nghề, giáo trình Thiết kế mạch bằng máy tính là một trong những giáo
trình môn học đào tạo chuyên ngành được biên soạn theo nội dung chương trình
khung của trường cao đẳng Bình Phước được Bộ Lao động Thương binh Xã hội và
Tổng cục Dạy Nghề phê duyệt. Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp kiến
thức và kỹ năng chặt chẽ với nhau, logíc.
Khi biên soạn, tác giả đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên quan
đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý
thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất đồng
thời có tính thực tiển cao. Nội dung giáo trình được biên soạn với dung lượng thời
gian đào tạo 60 giờ gồm có:
Bài 1: Cài đặt phần mềm trên máy tính
Bài 2: Vẽ sơ đồ nguyên lý
Bài 3: Thiết kế mạch in trên máy tính
Bài 4: Mô phỏng mạch điện
Bài 5: Bài tập ứng dụng
Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng như khoa học và
công nghệ phát triển có thể điều chỉnh thời gian và bổ sung những kiên thức mới
cho phù hợp. Trong giáo trình, chúng tôi có đề ra nội dung thực tập của từng bài để
người học cũng cố và áp dụng kiến thức phù hợp với kỹ năng.
Tuy nhiên, tùy theo điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị, các Giảng viên
có thề sử dụng cho phù hợp. Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được
mục tiêu đào tạo nhưng không tránh được những khiếm khuyết. Rất mong nhận
được đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo, bạn đọc để chúng tôi hiệu chỉnh hoàn
thiện hơn. Các ý kiến đóng góp xin gửi về Trường Cao đẳng Bình Phước, P. Tân
Bình, TP. Đồng Xoài, Bình Phước.
3
MỤC LỤC
TRANG
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN..............................................................................2
LỜI GIỚI THIỆU..............................................................................................3
Bài 1: CÀI ĐẶT PHẦN MỀM TRÊN MÁY TÍNH......................................9
1 Khái quát chương trình...................................................................................9
1.1. Giới thiệu phần mềm thiết kế mạch...........................................................9
1.2 Yêu cầu hệ thống.......................................................................................10
2. Hướng dẫn cài đặt phần mềm thiết kế mạch..............................................10
2.1. Các bước cài đặt phần mềm.....................................................................10
2.2. Thực hành cài đặt phần mềm thiết kế mạch.............................................17
3. Khởi động chương trình:.............................................................................19
4. Cài đặt các thông số ban đầu.......................................................................20
5. Update các linh kiện mới:...........................................................................24
5.1. Update linh kiện trong thư viện Orcad Capture.......................................24
5.2. Tạo một linh kiện mới..............................................................................25
Bài 2: VẼ SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ..................................................................38
1. Tạo file thiết kế mới....................................................................................38
2. Cửa sổ thiết kế.............................................................................................40
2.1. Các thanh công cụ....................................................................................40
2.2 Các lệnh vẽ cơ bản....................................................................................44
3. Vẽ sơ đồ nguyên lý......................................................................................48
3.1 Chọn linh kiện...........................................................................................49
3.2 Đặt tên và thông số linh kiện....................................................................55
3.3 Nối dây linh kiện.......................................................................................56
3.4 Tạo điểm nối và kiểm tra thông mạch.......................................................56
Bài 3: THIẾT KẾ MẠCH IN TRÊN MÁY TÍNH .....................................62
1. Tạo một board thiết kế mới.........................................................................62
1.1 Khởi động chương trình Orcad Layout....................................................62
1.2 Tạo File thiết kế mới.................................................................................63
1.3 Liên kết Footprint......................................................................................65
2. Cửa sổ Layout.............................................................................................71
2.1 Các thanh công cụ.....................................................................................71
2.2 Các lệnh vẽ cơ bản....................................................................................73
3. Thiết kế mạch in trên máy tính....................................................................85
3. 1 Thiết kế sơ đồ bố trí linh kiện ...................................................................85
3. 2 Chọn lớp và vẽ các đường mạch in ...........................................................88
3.3 Thay đổi kích thước đường mạch..............................................................94
3.4 Vẽ đường biên và đặt tên...........................................................................94
Bài 4: MÔ PHaNG MẠCH ĐIỆN ...............................................................99
1. Vẽ sơ đồ nguyên lý mạch điện....................................................................99
1.1 Tạo một project mới..................................................................................99
4
1.2 Lấy linh kiện, đặt tên và thông số kỹ thuật............................................100
1.3 Nối dây linh kiện.....................................................................................104
2. Mô phỏng mạch điện.................................................................................105
2.1. Lựa chọn các thông số mô phỏng cho mạch điện..................................105
2.2.Đặt các điểm quan sát điện áp, dòng điện trong mạch............................116
2.3. Chạy mô phỏng và phân tích dạng sóng...............................................118
Bài 5: BÀI TbP cNG DỤNG.....................................................................123
1. Mạch chỉnh lưu cầu một pha.....................................................................123
2. Mạch khuếch đại công suất......................................................................131
3. Mạch dao động..........................................................................................136
4. Mạch ứng dụng IC tương tự và IC số........................................................141
TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………………………………...…148
5