BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG THỦY SẢN VÀ CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: THU HOẠCH VÀ BẢO QUẢN
NGHỀ: NUÔI CUA BIỂN TUẦN HOÀN SINH HỌC
TRÌNH ĐỘ: SƠ CẤP I
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng….năm .........
…………........... của Hiệu trưởng ……………………………….
Hải Phòng, năm 2025
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo tham
khảo.
Nghiêm cấm mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục
đích kinh doanh thiếu lành mạnh.
LỜI GIỚI THIỆU
Thu hoạch bảo quản đun được thực hiện cuối cùng trong quá
trình nuôi cua sinh học tuần hoàn, nhằm hướng dẫn người học các thuật thu
hoạch hiệu quả, cách chọn thời gian thu hoạch tối ưu các phương pháp bảo
quản cua thương phẩm để giữ chất lượng tươi ngon và giảm thiểu thiệt hại tối đa
trong quá trình thu hoạch và bảo quản. Nội dung mô đun gồm 4 bài:
Bài 1. Xác định thời điểm thu hoạch
Bài 2. Thu hoạch
Bài 3. Xác định các yếu tố ảnh hưởng tới cua sau thu hoạch
Bài 4. Bảo quản và vận chuyển
Chúng tôi biên soạn giáo trình này trên sở tham khảo các tài liệu, giáo
trình về thu hoạch bảo quản trong nuôi cua tuần hoàn sinh học đã được xuất
bản của các tác giả trong và ngoài nước.
Trong quá trình biên soạn tài liệu cNn nhiều thiếu sót, nhóm tác giả chúng
tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tìnhnhững đóng góp quý báu của
các đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
Hải PhNng, ngày…..........tháng…........... năm……
Tham gia biên soạn
1.Ths. Lê Quang Liệu- Chủ biên
2. Nguyễn Thúy Hằng- Thành viên
3. Ths. Hoàng Thị Linh- Thành viên
MỤC LỤC
Contents
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN........................................................................................................1
LỜI GIỚI THIỆU.......................................................................................................................3
DANH MỤC CÁC BẢNG.........................................................................................................8
DANH MỤC CÁC HÌNH...........................................................................................................8
BÀI 1: XÁC ĐỊNH THỜI ĐIỂM THU HOẠCH.....................................................................10
A. Giới thiệu.............................................................................................................................10
B. Mục tiêu................................................................................................................................10
C. Nội dung của bài..................................................................................................................10
I. Kiến thức lý thuyết................................................................................................................10
1. Xác định tiêu chuẩn thu hoạch..............................................................................................10
1.1. Kích cỡ và trọng lượng......................................................................................................10
1.2. Hình dáng, màu sắc............................................................................................................11
2. Xác định nhu cầu thị trường.................................................................................................14
2.1. Theo giai đoạn phát triển của cua......................................................................................14
2.2. Theo mùa vụ tự nhiên........................................................................................................17
2.3. Theo nhu cầu thị trường.....................................................................................................17
II. Thực hành.............................................................................................................................18
BÀI THỰC HÀNH SỐ 1. XÁC ĐỊNH KÍCH CỠ VÀ KHỐI LƯỢNG CUA ĐỂ THU
HOẠCH....................................................................................................................................18
1.1. Điều kiện thực hành...........................................................................................................18
1.2. Trình tự thực hiện..............................................................................................................19
1.3. Các lỗi thường gặp, nguyên nhân và cách phNng tránh.....................................................19
1.4. Kiểm tra, đánh giá..............................................................................................................20
BÀI THỰC HÀNH SỐ 2. XÁC ĐỊNH MÀU SẮC VÀ NGOẠI HÌNH CUA ĐỂ THU
HOẠCH....................................................................................................................................20
1.1. Điều kiện thực hành...........................................................................................................20
1.2. Trình tự thực hiện..............................................................................................................20
1.3. Các lỗi thường gặp, nguyên nhân và cách phNng tránh.....................................................21
1.4. Kiểm tra, đánh giá..............................................................................................................21
BÀI 2. THU HOẠCH...............................................................................................................23
A. Giới thiệu.............................................................................................................................23
B. Mục tiêu................................................................................................................................23
C. Nội dung của bài..................................................................................................................23
I. Kiến thức lý thuyết................................................................................................................23
1. Chuẩn bị................................................................................................................................23
1.1. Chuẩn bị dụng cụ...............................................................................................................23
1.2. Chuẩn bị sức khỏe..............................................................................................................24
2. Thu hoạch..............................................................................................................................25
2.1. Phương pháp thu hoạch một phần......................................................................................25
2.2. Phương pháp thu hoạch toàn bộ.........................................................................................28
II. Thực hành.............................................................................................................................29
BÀI THỰC HÀNH SỐ 1. THU HOẠCH CUA THEO PHƯƠNG PHÁP THU HOẠCH MỘT
PHẦN........................................................................................................................................29
1.1. Điều kiện thực hành...........................................................................................................29
1.2. Trình tự thực hiện..............................................................................................................29
1.3. Các lỗi thường gặp, nguyên nhân và cách phNng tránh.....................................................30
1.4. Kiểm tra, đánh giá..............................................................................................................30
BÀI THỰC HÀNH SỐ 2. THU HOẠCH CUA THEO PHƯƠNG PHÁP THU HOẠCH
TOÀN PHẦN............................................................................................................................31
1.1. Điều kiện thực hành...........................................................................................................31
1.2. Trình tự thực hiện..............................................................................................................31
1.3. Các lỗi thường gặp, nguyên nhân và cách phNng tránh.....................................................32
1.4. Kiểm tra, đánh giá..............................................................................................................32
BÀI 3. XÁC ĐỊNH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI CUA SAU THU HOẠCH...............33
A. Giới thiệu.............................................................................................................................33
B. Mục tiêu................................................................................................................................33
C. Nội dung của bài..................................................................................................................33
I. Kiến thức lý thuyết................................................................................................................33
1. Điều kiện môi trường............................................................................................................33
1.1. Nhiệt độ..............................................................................................................................33
1.2. Oxy hNa tan........................................................................................................................35
1.3. Độ mặn...............................................................................................................................36
1.4. Độ ẩm môi trường..............................................................................................................38
2. Tác động của vi sinh vật.......................................................................................................40
2.1. Nguyên nhân......................................................................................................................40
2.2. Hậu quả..............................................................................................................................40
2.3. Biện pháp khắc phục..........................................................................................................41
II. Thực hành.............................................................................................................................43
BÀI THỰC HÀNH SỐ 1. TẠO ĐỘ ẨM CHO CUA BẰNG BIỆN PHÁP PHUN SƯƠNG
NHẸ..........................................................................................................................................43
1.1. Điều kiện thực hành...........................................................................................................43
1.2. Trình tự thực hiện..............................................................................................................43
1.3. Các lỗi thường gặp, nguyên nhân và các phNng tránh.......................................................44
1.4. Kiểm tra, đánh giá..............................................................................................................44
BÀI THỰC HÀNH SỐ 2. XÁC ĐỊNH NHIỆT ĐỘ CUA BẢO QUẢN TRONG THÙNG
XỐP...........................................................................................................................................44