1
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG THUỶ SẢN VÀ CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN 12: SỬ DỤNG THUỐC VÀ CHẾ PHẨM SINH HỌC AN TOÀN
NGHỀ NUÔI CUA BIỂN TUẦN HOÀN SINH HỌC
TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP III
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ ......... ngày......tháng........ năm........
của Hiệu Trưởng........
HẢI PHÒNG, 2025
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo
tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích
kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI GIỚI THIỆU
Nghề Nuôi trồng thuỷ sản nước mặn, lợ của Việt Nam trong những
năm qua đang ngày càng phát triển, tr thành nghề kinh tế mũi nhọn của
quốc gia, không chỉ mang lại nhiều kinh tế cho dất nước còn góp phần
đáng kể vào sự thành công trong công tác xoá đói, giảm nghèo, làm thay đổi
đời sống dân cư các vùng ven biển.
Tuy nhiên, dịch bệnh trong thủy sản vẫn một thách thức lớn, ảnh
hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng sản phẩm môi trường nuôi.
Việc sử dụng thuốcchế phẩm sinh học đúng cách, an toànhiệu quả
yếu tố then chốt để đảm bảo phát triển bền vững ngành nuôi trồng thủy sản.
Do vậy, các kiến thức về lĩnh vực thuốc chế phẩm sinh học dùng
trong nuôi trồng thuỷ sản là các mảng kiến thức và tay nghề không thể thiếu
của các kỹ thuật viên tham gia vào sản xuất.
Trong chương trình đào tạo nghề nuôi cua biển tuần hoàn sinh học
nhằm đáp ứng kịp thời các yêu cầu của thực tiễn sản xuất thì đun Sử
dụng thuốc chế phẩm sinh học an toàn một trong những đun
chuyên ngành rất quan trọng, mục tiêu cung cấp cho các học viên các
kiến thức bản về lĩnh vực: Lựa chọn được loại thuốc, chế phẩm sinh học
đáp ứng với yêu cầu; Phân biệt được các loại thuốc, chế phẩm sinh học;
Tính toán xác định được cách dùng thuốc, chế phẩm trong những điều
kiện đặc biệt khi nuôi cua biển.
Trong thời gian xây dựng và hoàn thiện giáo trình tôi đã nhận được sự
giúp đỡ quý báu của các bạn đồng nghiệp. Tuy nhiên đã rất cố gắng,
song đây là lĩnh vực khoa học rộng, lại đòi hỏi chuyên môn cao, do vậy chắc
chắn giáo trình sẽ còn nhiều thiếu sót. vậy, tôi rất mong nhận được sự
đóng góp của các đồng nghiệp và của các học viên.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hải Phòng, ngày tháng năm 2025
Tham gia biên soạn
1. Ths. Lê Quang Liệu – Chủ biên
2. Ths. Nguyễn Thuý Hằng - Thành viên
3. Ths. Hoàng Thị Linh – Thành viên
3
MỤC LỤC
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN........................................................................................8
SỬ DỤNG THUỐC VÀ CHẾ PHẨM SINH HỌC AN TOÀN.............................8
I. Vị trí, tính chất của mô đun:................................................................................8
II. Mục tiêu mô đun................................................................................................8
1. Kiến thức...............................................................................................................................8
2. Kỹ năng..................................................................................................................................8
3. Mức độ tự chủ và trách nhiệm:........................................................................................9
Nội dung của mô đun:.............................................................................................9
BÀI 1: NGUYÊN TẮC SỬ DỤNG THUỐC, HÓA CHẤT TRONG NUÔI CUA
BIỂN.......................................................................................................................9
A. Giới thiệu...........................................................................................................9
B. Mục tiêu..............................................................................................................9
C. Nội dung của bài..............................................................................................10
I. Lý thuyết............................................................................................................10
1. Nguyên tắc sử dụng thuốc kháng sinh.........................................................................10
1.1. Nguyên tắc sử dụng.......................................................................................10
1.2. Cách sử dụng thuốc kháng sinh.....................................................................11
2. Nguyên tắc sử dụng hóa chất.........................................................................................18
2.1. Nguyên tắc sử dụng.......................................................................................18
2.2. Cách sử dụng hóa chất sát khuẩn...................................................................19
3. Các loại thuốc và hóa chất cấm, hạn chế sử dụng trong nuôi cua........................20
3.1. Thuốc kháng sinh...........................................................................................20
3.2. Hóa chất, chế phẩm sinh học cấm sử dụng....................................................24
II. Thực hành.........................................................................................................26
BÀI THỰC HÀNH SỐ 1: SỬ DỤNG HÓA CHẤT CHLORIN SÁT KHUẨN
NƯỚC...................................................................................................................26
1.1. Điều kiện thực hành.......................................................................................26
1.2. Trình tự thực hiện..........................................................................................26
1.3. Các lỗi thường gặp và cách phòng tránh........................................................27
1.4. Kiểm tra đánh giá...........................................................................................28
BÀI 2: CÁC LOẠI THUỐC VÀ HÓA CHẤT THƯỜNG DÙNG......................29
A. Giới thiệu.........................................................................................................29
B. Mục tiêu............................................................................................................29
C. Nội dung bài.....................................................................................................29
4
I. Lý thuyết............................................................................................................29
1. Các loại hóa chất thường dùng......................................................................................29
1.1. Vôi..................................................................................................................29
1.2. Chlorin và các hợp chất Clo...........................................................................33
1.3. Thuốc tím.......................................................................................................36
1.4. Iodin...............................................................................................................37
1.5. Oxy già (Peroxide).........................................................................................37
2. Các loại thuốc kháng sinh...............................................................................................39
2.1. Oxytetracycline (OTC)..................................................................................39
2.2. Florfenicol......................................................................................................40
2.3. Sulfonamide + Trimethoprim (hoặc Sulfadiazine + Trimethoprim).............42
2.4. Erythromycine................................................................................................43
3. Thuốc tăng sức đề kháng.................................................................................................44
3.1. Vitamin..........................................................................................................44
3.2. Khoáng và vi lượng........................................................................................47
II. Thực hành:........................................................................................................48
BÀI THỰC HÀNH SỐ 1: SỬ DỤNG THUỐC TÍM SÁT TRÙNG NGUỒN
NƯỚC CẤP..........................................................................................................48
1.1. Điều kiện thực hành.......................................................................................48
1.2. Trình tự thực hiện..........................................................................................49
1.3. Các lỗi thường gặp và cách phòng tránh........................................................50
1.4. Kiểm tra đánh giá...........................................................................................50
BÀI THỰC HÀNH SỐ 2: SỬ DỤNG THUỐC KHÁNG SINH TRỊ BỆNH CHO
CUA......................................................................................................................51
1.1. Điều kiện thực hành.......................................................................................51
1.2. Trình tự thực hiện..........................................................................................51
1.3. Các lỗi thường gặp và cách phòng tránh........................................................53
1.4. Kiểm tra đánh giá...........................................................................................53
BÀI THỰC HÀNH SỐ 3: SỬ DỤNG VITAMIN C TĂNG SỨC ĐỀ KHÁNG
CHO CUA BIỂN..................................................................................................53
1.1. Điều kiện thực hành.......................................................................................53
1.2. Trình tự thực hiện..........................................................................................54
1.3. Các lỗi thường gặp và cách phòng tránh........................................................55
1.4. Kiểm tra đánh giá...........................................................................................55
BÀI 3: CÁC LOẠI CHẾ PHẨM SINH HỌC THƯỜNG DÙNG........................57
A. Giới thiệu.........................................................................................................57
B. Mục tiêu............................................................................................................57
5