UBND TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: SẢN XUẤT GIỐNG CÁ BIỂN
NGÀNH/NGHỀ: NUÔI TRỒNG THỦY SẢN NƯỚC MẶN, NƯỚC LỢ
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-.CĐNN ngày …tháng.... năm 2025
của Trường CĐ Nông nghiệp Thanh Hóa
Thanh Hóa, năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
1
LỜI GIỚI THIỆU
Hiện nay, nghề nuôi và sản xuất giống cá biển tuy đạt được một số thành tựu
quan trọng trong sản xuất giống nhân tạo cho ương nuôi, nhưng rất nhiều loài
vẫn còn lệ thuộc vào nguồn giống đánh bắt tự nhiên. Điều này gây trở ngại khả
năng cung cấp giống không đầy đủ, thiếu chủ động chất lượng giống cũng khó
đảm bảo. Hơn nữa, nếu khai thác quá mức sẽ gây trở ngại về nguồn lợitự nhiên.
Trong khi đó, giống cá nhân tạo vừa thiếu, vừa có thể gặp trở ngại về chất lượng do
bệnh tật, thoái hoá giống do thiếu cá bố mẹ. Chính thế, tiêu chuẩn lựa chọn đối
tượng nuôi thích hợp cần phải dựa vào nhiều yếu tố như nhu cầu, giá trị kinh tế
của loài, kỹ thuật nuôi, đặc điểm sinh học cá, điều kiện môi trường nơi nuôi... Kỹ
thuật nuôi ngày càng được phát triển, nhưng cần phải chọn lựa giải pháp kỹ thuật
sao cho vừa đạt hiệu quả kinh tế cao, vừa đảm bảo thân thiện môi trường.
Để giúp người đọc hiểu tiếp cận gần hơn với sản xuất giống biển.
Chúng tôi đã biên soạn giáo trình” Sản xuất giống biển với nhiều nội dung
thiết thực các đối tượng nuôi sản xuất giống phù hợp với nhu cầu địa phương.
Trong suốt quá trình xây dựng giáo trình Sản xuất giống biển chúng
tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của Bộ môn Nuôi trồng thủy sản. Bên cạnh đó
tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến Ban Giám hiệu, Khoa Công nghệ thủy
sản và các phòng ban đã hỗ trợ tôi trong thời gian qua.
Chân thành cảm ơn!
Thanh Hóa ngày tháng năm 2022
Người biên soạn
Hoàng Thị Tâm – Chủ biên
Nguyễn Thị Ánh
2
MỤC LỤC
Trang
L I GI I THIỆU ................................................................................................................................................1
B I 1: NH N BIẾT Đ C ĐI M SINH H C CƠ BẢN C A M T SỐ ĐỐI TƯỢNG CÁ BI N C GIÁ TR KINH TẾ À Ó
ĐƯỢC NU I PH BIẾNÔ ..................................................................................................................................10
1. Đặc điểm phân bố:................................................................................................................................10
1.1. Phân bố địa lý.................................................................................................................................10
1.2. Phân bố sinh thái...........................................................................................................................11
2. Đặc điểm hình thái, cấu tạo:.................................................................................................................11
2.1. Hình thái ngoài...............................................................................................................................11
2.2. Đặc điểm cấu tạo...........................................................................................................................11
3. Đặc điểm sinh trưởng:..........................................................................................................................14
4. Đặc điểm dinh dưỡng:..........................................................................................................................14
4.2. Dinh dưỡng giai đoạn cá bột đến cá hương..................................................................................15
4.3. Dinh dưỡng giai đoạn cá trưởng thành.........................................................................................15
5. Đặc điểm sinh sản:................................................................................................................................15
5.1. Mùa vụ sinh sản.............................................................................................................................15
5.2. Tuổi, kích thước cá thành thục......................................................................................................15
5.3.Tập tính sinh sản.............................................................................................................................16
6. Thực hành:............................................................................................................................................17
7. Câu hỏi ôn tập.......................................................................................................................................17
B I 2: NU I V CÁ BỐ M TRONG L NG TRÊN BI NÀ Ô ...................................................................................18
1. Lựa chọn địa điểm thả lồng:.................................................................................................................18
1.1. Ít ảnh hưởng sóng gió....................................................................................................................19
1.2. Dòng chảy......................................................................................................................................19
1.3. Độ trong.........................................................................................................................................19
1.4. Độ sâu............................................................................................................................................19
1.5. Biên độ thủy triều..........................................................................................................................19
1.6. Các yếu tố môi trường...................................................................................................................19
2. Chuẩn bị lồng:.......................................................................................................................................19
2.1. Khung lồng.....................................................................................................................................19
2.2. Lồng lưới........................................................................................................................................20
2.3. Cố định lồng lưới............................................................................................................................20
3
3. Tuyển chọn cá bố mẹ:...........................................................................................................................20
4. Thả cá bố mẹ:........................................................................................................................................21
5. Cho cá ăn:..............................................................................................................................................22
5.1. Thời gian nuôi vỗ............................................................................................................................22
5.2. Loại thức ăn, khẩu phần ăn............................................................................................................22
5.3. Kỹ thuật cho cá ăn..........................................................................................................................22
6. Quản lý lồng nuôi:.................................................................................................................................22
6.1. Quản lý đàn cá nuôi.......................................................................................................................23
6.2. Vệ sinh lồng lưới............................................................................................................................23
7. Quản lý dịch bệnh:................................................................................................................................23
8. Đánh giá kết quả nuôi vỗ:.....................................................................................................................24
9. Thực hành:............................................................................................................................................25
10. Câu hỏi ôn tập.....................................................................................................................................25
B I 3: NU I V CÁ BỐ M TRONG BÀ Ô ..........................................................................................................26
1. Chuẩn bị bể, môi trường nuôi vỗ:.........................................................................................................26
2. Tuyển chọn cá bố mẹ:...........................................................................................................................27
2.1. Chất lượng cá bố mẹ......................................................................................................................27
2.2. Ngoại hình......................................................................................................................................27
2.3. Tuổi cá và khối lượng cá thể..........................................................................................................27
3. Thả cá bố mẹ:........................................................................................................................................28
4. Cho cá ăn:.............................................................................................................................................28
5. Quản lý bể nuôi:....................................................................................................................................28
5.1. Quản lý đàn cá nuôi.......................................................................................................................28
5.2. Thay nước, vệ sinh bể:...................................................................................................................28
6. Quản lý bệnh:........................................................................................................................................28
7. Đánh giá kết quả nuôi vỗ:.....................................................................................................................29
7.1.Thời điểm thành thục.....................................................................................................................29
7.2. Tỷ lệ thành thục.............................................................................................................................29
7.3. Hệ số thành thục............................................................................................................................30
8. Thực hành:............................................................................................................................................30
9. Câu hỏi ôn tập.......................................................................................................................................30
B I 4: NU I V CÁ BỐ M TRONG AO ĐẤTÀ Ô ..................................................................................................31
1. Chuẩn bị ao, môi trường nuôi vỗ:.........................................................................................................31