UBND TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG NƯỚC TRONG NUÔI
THỦY SẢN
NGÀNH/NGHỀ: NUÔI TRỒNG THỦY SẢN NƯỚC MẶN, NƯỚC LỢ
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ- CĐNN ngày … tháng.... năm 20
của Trường CĐ Nông Nghiệp Thanh Hóa
Thanh Hóa, năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
1
LỜI GIỚI THIỆU
Trong nuôi trồng thủy sản quản lý chất lượng nước là khâu quyết định đến sự
sinh trưởng và phát triển của các loài động, thực vật thủy sản. Giúp duy trì các yếu
tố môi duy trì trong khoảng thích hợp, tạo điều kiện cho động vật thủy sản phát
triển tốt nhất, nhằm mang lại lợi nhuận cao nhất cho người nuôi.
Giáo trình "Quản lý chất lượng nước trong nuôi thủy sản" được biên soạn
nhằm cung cấp cho sinh viên những kiến thức về đặc tính của các hệ sinh thái thủy
vực, ý nghĩa sinh học của các yếu tố chất lượng nước và những yêu cầu cơ bản cho
việc quản lý chất lượng nước cho đời sống của thủy sinh vật. Giáo trình này bao
gồm những nội dung cần thiết cho sinh viên có liên quan đến chuyên môn về quản
lý tài nguyên thủy sinh vật và kỹ thuật nuôi thủy sản.
Với vai trò trên giáo trình được biên soạn với nội dung ngắn gọn, rõ ràng, sát
với thực tế và điều chỉnh theo đúng quy định nhà trường.
Trong suốt quá trình xây dựng giáo trình “Quản lý chất lượng nước trong
nuôi thủy sản” tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của Bộ môn Nuôi trồng thủy
sản. Bên cạnh đó tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến Ban Giám hiệu, Khoa
Công nghệ thủy và các phòng ban đã hỗ trợ tôi trong thời gian qua.
Chân thành cảm ơn!
Thanh Hóa, ngày tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Nguyễn Thị Ánh - Chủ biên
2. Hoàng Thị Tâm
1
MỤC LỤC
Trang
L I GI I THIỆUỜ Ớ ................................................................................................................................................1
CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA H C PH N TÍCH NƯ CỌ Â Ớ ..........................................................................................8
1. Dung dịch................................................................................................................................................8
2. Nồng độ dung dịch................................................................................................................................12
3. Pha chế dung dịch.................................................................................................................................14
CHƯƠNG 2: M T SỐ PHƯƠNG PHÁP PH N TÍCH NƯ CỘ Â Ớ ............................................................................18
1. Phương pháp phân tích định lượng......................................................................................................19
1.1. Khái niệm:......................................................................................................................................19
1.2. Phân loại các phương pháp phân tích định lượng:.......................................................................19
2. Phương pháp phân tích thể tích:..........................................................................................................21
2.1. Khái niệm:......................................................................................................................................21
2.2. Điểm tương đương:.......................................................................................................................22
2.3. Các phương pháp phân tích thể tích:............................................................................................23
2.4. Các cách chuẩn độ:........................................................................................................................24
3. Phương pháp so màu:...........................................................................................................................25
3.1. So màu bằng mắt thường:.............................................................................................................25
3.2. So màu bằng máy:..........................................................................................................................25
4. Câu hỏi:.................................................................................................................................................26
CHƯƠNG 3: NƯ C T NHIÊN, SỬ DỤNG NGU N NƯ C V VẤN ĐỀ VỀ NHI M NƯ CỚ Ự Ồ Ớ À Ô Ễ Ớ ........................27
1. Khái niệm về nước tự nhiên.................................................................................................................28
1.1. Sử dụng nguồn nước tự nhiên:......................................................................................................28
1.2. Sử dụng nước trong thủy sản........................................................................................................29
2. Phân loại nước tự nhiên và các đặc tính từng loại:..............................................................................30
2.1 Phân loại..........................................................................................................................................30
2.2. Đặc tính nước mặt và nước ngầm.................................................................................................30
3. Mô tả thành phần nước tự nhiên:........................................................................................................33
3.1. Thành phần các khí tan:.................................................................................................................33
2
3.2. Các muối khoáng tan:....................................................................................................................34
3.3. Các chất hữu cơ tan:......................................................................................................................34
4. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng nước..........................................................................34
4.1. Các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp:....................................................................................................34
4.2. Các yếu tố ảnh hưởng gián tiếp:....................................................................................................37
5. Phân tích sự ô nhiễm nguồn nước tự nhiên:........................................................................................38
5.1. Khái niệm sự ô nhiễm nước:..........................................................................................................38
5.2. Các nhóm tác nhân dễ gây ô nhiễm nước:....................................................................................38
6. Câu hỏi ôn tập:......................................................................................................................................42
CHƯƠNG 4: M T SỐ PHƯƠNG PHÁP XỬ L NƯ CỘ Ý Ớ .....................................................................................43
1. Mô tả phương pháp lọc cơ học:...........................................................................................................44
2. Mô tả phương pháp hoá học:...............................................................................................................51
3. Mô tả phương pháp sinh học:..............................................................................................................53
4. Mô tả phương pháp kết hợp:...............................................................................................................56
5. Thực hành.............................................................................................................................................58
6. Câu hỏi ôn tập:......................................................................................................................................58
CHƯƠNG 5: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU QUẢN L CHẤT LƯỢNG NƯ C TRONG NU I THU SẢNÝ Ớ Ô Ỷ ........59
1. Tìm hiểu về tiêu chuẩn nước nuôi thuỷ sản:........................................................................................59
2. Mô tả cách thu, ghi chép và bảo quản mẫu nước:...............................................................................62
3. Phân tích mô hình nuôi:........................................................................................................................65
4. Phân tích qui trình làm sạch đáy và nước ao trước khi nuôi:...............................................................69
5. Câu hỏi ôn tập:......................................................................................................................................71
CHƯƠNG 6: QUẢN L NGU N NƯ C TRƯ C KHI NU IÝ Ồ Ớ Ớ Ô .............................................................................72
1. Mô tả tiêu chuẩn nước nuôi thuỷ sản:.................................................................................................72
2. Kiểm tra các yếu tố thuỷ lý và cảnh quan môi trường quanh ao:........................................................72
3. Kiểm tra các yếu tố thuỷ hoá:...............................................................................................................74
4. Đánh giá chất lượng nước trước khi nuôi:...........................................................................................76
5. Thực hành:............................................................................................................................................76
CHƯƠNG 7: QUẢN L CÁC YẾU TỐ THU LÝ Ỷ Ý.................................................................................................77
1. Mô tả, phân tích, quản lý nhiệt độ nước:.............................................................................................77
2. Mô tả, phân tích, quản lý màu nước:...................................................................................................80
3. Mô tả, phân tích, quản lý độ đục của nước:.........................................................................................85