UBND TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: NUÔI CÁ LỒNG TRÊN BIỂN
NGÀNH/NGHỀ: NUÔI TRỒNG THỦY SẢN NƯỚC MẶN, NƯỚC LỢ
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐNN... ngày …tháng.... năm 2025
của Trường CĐ Nông nghiệp Thanh Hóa
Thanh Hóa, năm 2025
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
1
LỜI GIỚI THIỆU
Trong thời gian qua, nghề nuôi thương phẩm cá biển đã đạt được một số
kết quả quan trọng, tuy nhiên, rất nhiều loài cá thương phẩm vẫn còn lệ thuộc
vào nguồn đánh bắt tự nhiên. Điều này gây trở ngại là khả năng cung cấp nguồn
cá thịt không đầy đủ và thiếu chủ động. Hơn nữa, nếu khai thác quá mức sẽ gây
trở ngại về nguồn lợi cá tự nhiên. Chính vì thế, nghề nuôi thương phẩm cá biển
ngày càng đóng vai trò quan trọng, trong đó tiêu chuẩn lựa chọn đối tượng cá
nuôi thích hợp cần phải dựa vào nhiều yếu tố như nhu cầu, giá trị kinh tế của
loài, kỹ thuật nuôi, đặc điểm sinh học cá, điều kiện môi trường nơi nuôi... Kỹ
thuật nuôi ngày càng được phát triển, nhưng cần phải chọn lựa giải pháp kỹ
thuật sao cho vừa đạt hiệu quả kinh tế cao, vừa đảm bảo thân thiện môi trường.
Chính vì thế, nuôi kết hợp ở vùng ven nội địa và nuôi thâm canh trong lồng biển
khơi là phương án chọn lựa quan trọng trong thời gian tới.
Để giúp người đọc hiểu và tiếp cận gần hơn với nghề nuôi thương phẩm
cá biển. Chúng tôi đã biên soạn giáo trình “Nuôi cá lồng trên biển” với nhiều
nội dung thiết thực, với các đối tượng cá nuôi có giá trị kinh tế cao.
Trong suốt quá trình xây dựng giáo trình “Nuôi cá lồng trên biển” chúng
tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của Bộ môn Nuôi trồng thủy sản. Bên cạnh
đó tôi xin bày tỏ long biết ơn chân thành đến Ban Giám hiệu, Khoa Công nghệ
thủy sản và các phòng ban đã hỗ trợ tôi trong thời gian qua.
Chân thành cảm ơn!
Thanh Hóa ngày tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
Hoàng Thị Tâm – Chủ biên
Nguyễn Thị Ánh
2
MỤC LỤC
Trang
B I 1: NH N BIẾT Đ C ĐI M SINH H C CƠ BẢN C A M T SỐ ĐỐI TƯỢNG CÁ BI N C GIÁ TR KINH À Ậ Ặ Ể Ọ Ủ Ộ Ể Ó Ị
TẾ ĐƯỢC NU I PH BIẾNÔ Ổ .......................................................................................................................10
1. Đặc điểm phân bố:..............................................................................................................................10
1.1. Phân bố địa lý:.................................................................................................................................10
1.2. Phân bố sinh thái:............................................................................................................................11
2. Đặc điểm hình thái, cấu tạo:...............................................................................................................11
3. Đặc điểm sinh trưởng:........................................................................................................................15
4. Đặc điểm dinh dưỡng:........................................................................................................................15
5. Thực hành:..........................................................................................................................................16
6. Câu hỏi ôn tập:....................................................................................................................................16
B I 2: XÁC Đ NH V TRÍ THẢ L NGÀ Ị Ị Ồ ..........................................................................................................17
1. Xác định vị trí thả lồng:.......................................................................................................................17
2. Thực hành:..........................................................................................................................................18
3. Kiểm tra:..............................................................................................................................................18
B I 3: XÁC Đ NH YÊU CẦU K THU T L NG NU IÀ Ị Ỹ Ậ Ồ Ô ..................................................................................19
1. Xác định yêu cầu kỹ thuật loại lồng bè đơn giản:...............................................................................19
1.1. Khung lồng:......................................................................................................................................19
1.1.1 Chọn kích thước lồng nuôi cá trên biển:.......................................................................................19
1.1.2. Chọn số lượng ô lồng nuôi:...........................................................................................................20
1.1.3. Chọn khung lồng:..........................................................................................................................20
1.2. Phao:................................................................................................................................................21
1.3. Lồng lưới:.........................................................................................................................................22
1.4. Neo cụm lồng bè:.............................................................................................................................24
2. Xác định yêu cầu kỹ thuật lồng bè kiểu Nauy:....................................................................................24
2.1. Khung lồng:......................................................................................................................................24
2.2. Lồng lưới:.........................................................................................................................................25
3. Thực hành:..........................................................................................................................................25
4. Kiểm tra:..............................................................................................................................................25
B I 4: THẢ CÁ GIỐNGÀ.............................................................................................................................26
1. Mùa vụ thả giống:...............................................................................................................................26
1.1. Xác định mùa vụ dựa vào điều kiện tự nhiên, thời tiết, khí hậu:....................................................26
3
1.2. Xác định mùa vụ dựa vào đặc điểm sinh học của cá:......................................................................26
1.3. Xác định dựa vào kinh nghiệm:.......................................................................................................26
2. Chọn cá giống:.....................................................................................................................................26
2.1. Chọn cá giống dựa vào cảm quan:...................................................................................................26
2.2. Chọn cá giống theo tiêu chuẩn ngành:............................................................................................27
2.3. Kiểm tra cá giống bằng test nhanh:.................................................................................................27
3. Thả cá giống:.......................................................................................................................................27
3.1. Xử lý phòng bệnh cá (tắm cá):.........................................................................................................27
3.2. Chuẩn bị thuốc và hóa chất.............................................................................................................28
3.2. Mật độ thả:.....................................................................................................................................28
3.3. Kỹ thuật thả:....................................................................................................................................28
4. Đánh giá kết quả thả giống:................................................................................................................29
4.1. Đánh giá bằng cảm quan.................................................................................................................29
4.2. Ghi chép, thống kê số liệu và đánh giá kết quả thả giống...............................................................29
5. Thực hành:..........................................................................................................................................29
6. Kiểm tra:..............................................................................................................................................29
B I 5: CH M S C V QUẢN L CÁÀ Ă Ó À Ý ..........................................................................................................30
1. Xác định loại thức ăn:.........................................................................................................................30
1.1. Cá tạp tươi:......................................................................................................................................30
1.2. Thức ăn tự chế biến:........................................................................................................................30
1.3. Thức ăn công nghiệp:.......................................................................................................................31
2. Tính khẩu phần ăn:.............................................................................................................................32
2.1. Xác định khối lượng cá có lồng:.......................................................................................................32
2.2. Tính toán lượng thức ăn theo nhu cầu của cá:................................................................................33
3. Cho cá ăn:............................................................................................................................................34
3.1. Chuẩn bị thức ăn và dụng cụ cho ăn:...............................................................................................34
3.1.1. Cân thức ăn:..................................................................................................................................34
3.1.2. Xử lý thức ăn:................................................................................................................................34
3.2. Kỹ thuật cho ăn:...............................................................................................................................34
4. Đánh giá hiệu quả sử dụng thức ăn:...................................................................................................35
4.1. Tính toán tốc độ tăng trưởng:.........................................................................................................35
4.2. Xác định hệ số thức ăn tiêu tốn:......................................................................................................35
4.3. Tính toán chi phí thức ăn:................................................................................................................36
5. Thực hành:..........................................................................................................................................36
6. Kiểm tra:..............................................................................................................................................36