UBND TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
GIÁO TRÌNH
Mô đun: AN TOÀN LAO ĐỘNG
NGÀNH/NGHỀ: NUÔI TRỒNG THỦY SẢN NƯỚC MẶN, NƯỚC LỢ
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CDNN ngày ……tháng.... năm 202
của Trường CĐ Nông nghiệp Thanh Hóa
Thanh Hóa, năm 2022
1
LỜI GIỚI THIỆU
Trong xu thế Hội nhập nền kinh tế thế giới, đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt đến
vấn đề phòng ngừa tai nạn lao động (TNLĐ), bệnh nghề nghiệp (BNN). Cải thiện điều
kiện lao động, đảm bảo sức khoẻ cho người lao động, bảo vệ môi trường là nhiệm vụ
hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội trong nhiều thập kỷ tới của nước
ta. Do đó, an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) ra đời là cơ sở quan trọng không chỉ
giải quyết được những thách thức về công tác ATVSLĐ hiện nay cũng như thúc đẩy
sản xuất ở Việt Nam trong thời gian tới, mà còn có ý nghĩa xã hội và nhân văn to lớn.
Điều này đã được Nhà nước thể chế hoá đầy đủ trong Bộ luật lao động.
Giáo trình An toàn lao động được biên soạn cho đối tượng là học sinh, sinh
viên chuyên ngành Công nghệ thực phẩm, Chế biến và bảo quản thủy Nuôi trồng thủy
sản.
Nội dung của giáo trình được biên soạn với dung lượng 45 tiết, gồm:
Chương 1: Công tác bảo hộ lao động
Chương 2: Kỹ thuật vệ sinh lao động trong sản xuất
Chương 3: Kỹ thuật an toàn lao động
-Giáo trình An toàn lao động cung cấp các khái niệm, kiến thức cơ bản về
việc bảo hộ lao động; các điều kiện vệ sinh trong lao động như phòng, chống bụi,
tiếng ồn, chất phóng xạ; cũng như các kỹ thuật trong an toàn lao động như an toàn
điện, phòng chống cháy nổ, an toàn khi thiết kế, vận hành và sử dụng máy móc cơ
khí…
Mặc dù đã cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những sai sót. Rất
mong nhận được ý kiến đóng góp từ các đồng nghiệp và người sử dụng để giáo trình
càng được hoàn thiện hơn.
Thanh Hóa, ngày tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Nguyễn Thị Ánh- Chủ biên
2. Hoàng Thị Tâm
2
3
MỤC LỤC
L I GI I THIỆUỜ Ớ .........................................................................................................................................................1
GIÁO TR NH M N H CÌ Ô Ọ .............................................................................................................................................5
Chương 1. C NG TÁC BẢO H LAO Đ NGÔ Ộ Ộ ..............................................................................................................6
1.1. M T SỐ KHÁI NIỆM VỀ AN TO N V VỆ SINH LAO Đ NGỘ À À Ộ ...........................................................................7
1.1.1. Bảo hộ lao động......................................................................................................................................7
1.1.2. Điều kiện làm việc..................................................................................................................................7
1.1.3. Kỹ thuật an toàn lao động.......................................................................................................................8
1.1.4. Tai nạn lao động.....................................................................................................................................8
1.1.5. Bệnh nghề nghiệp...................................................................................................................................8
1.2. MỤC ĐÍCH - NGH A C A C NG TÁC BẢO H LAO Đ NGÝ Ĩ Ủ Ô Ộ Ộ ..........................................................................8
1.2.1. Vị trí của người lao động trong sản xuất................................................................................................8
1.2.2. Những yếu tố tác động ảnh hưởng đến sức khỏe và thân thể người lao động.......................................8
1.2.3. Mục đích của bảo hộ lao động..............................................................................................................10
1.2.4. Ý nghĩa của bảo hộ lao động................................................................................................................10
1.3. N I DUNG TÍNH CHẤT C A C NG TÁC BẢO H LAO Đ NG V NH NG BIỆN PHÁP CH Y,UỘ Ủ Ô Ộ Ộ À Ữ Ủ .................10
1.3.1. Nội dung của bảo hộ lao động..............................................................................................................10
1.3.2. Tính chất của bảo hộ lao động..............................................................................................................11
1.3.3. Những biện pháp chủ yếu.....................................................................................................................11
1.4. TRANG B PH NG H LAO Đ NGỊ Ò Ộ Ộ ...............................................................................................................12
1.4.1. Khái niệm về trang bị phòng hộ lao động............................................................................................12
1.4.2. Phân loại trang bị phòng hộ..................................................................................................................12
Chương 2. K THU T VỆ SINH LAO Đ NG TRONG SẢN XUẤTỸ Ậ Ộ ...............................................................................15
1. ĐỐI TƯỢNG V NHIỆM VỤ C A VỆ SINH LAO Đ NGÀ Ủ Ộ ....................................................................................15
1.1. Tác hại liên quan đến quá trình sản xuất................................................................................................. 16
1.2. Tác hại liên quan đến tổ chức lao động...................................................................................................16
1.3. Tác hại liên quan đến điều kiện vệ sinh và an toàn.................................................................................17
2. M I TRƯ NG SẢN XUẤT V NH NG ẢNH HƯỞNG ĐỐI V I CON NGƯ IÔ Ờ À Ữ Ớ Ờ ...................................................17
2.1. Điều kiện vi khí hậu của môi trường sản xuất.........................................................................................17
2.2. Tiếng ồn trong sản xuất...........................................................................................................................19
2.3. Rung động trong sản xuất........................................................................................................................22
2.4. Bức xạ ion hóa.........................................................................................................................................23
2.5. Chiếu sáng công nghiệp..........................................................................................................................24
2.6. Thông gió trong sản xuất.........................................................................................................................25
2.7. Bụi trong sản xuất....................................................................................................................................27
Chương 3. K THU T AN TO N LAO Đ NGỸ À Ộ ..........................................................................................................32
I. M T SỐ KHÁI NIỆM CHUNGỘ............................................................................................................................32
1. Định nghĩa về chấn thương........................................................................................................................32
2. Kỹ thuật an toàn.........................................................................................................................................32
3. Vùng nguy hiểm......................................................................................................................................... 32
4. CÁC Y,U TỐ NGUY HI M TRONG SẢN XUẤTỂ..................................................................................................33
4.1. Bộ phận truyền động...............................................................................................................................33
4.2. Bản thân máy chuyển động.....................................................................................................................33
4.3. Vật văng ra..............................................................................................................................................33
4
4.4. Các nguồn nhiệt.......................................................................................................................................33
4.5. Nguồn điện.............................................................................................................................................. 33
5. CÁC PHƯƠNG TIỆN V BIỆN PHÁP AN TO NÀ À .................................................................................................34
5.1. Thiết bị che chắn.....................................................................................................................................34
5.2. Thiết bị bảo hiểm hay thiết bị phòng ngừa..............................................................................................34
5.3. Tín hiệu - Báo hiệu..................................................................................................................................34
5.4. Khoảng cách an toàn...............................................................................................................................34
5.5. Trang bị và thiết bị bảo vệ cơ thể người lao động...................................................................................34
1. NH NG KHÁI NIỆM VỀ ĐIỆN V AN TO N ĐIỆNỮ À À ............................................................................................35
1.1. Hệ thống truyền tải điện năng.................................................................................................................35
1.2. Tác hại của dòng điện đối với cơ thể.......................................................................................................35
2. CÁC BIỆN PHÁP AN TO N KHI SỬ DỤNG ĐIỆNÀ...............................................................................................37
2.1. Điện áp an toàn........................................................................................................................................37
2.2. Che chắn..................................................................................................................................................37
2.3. Cách điện.................................................................................................................................................38
2.4. Bảo vệ bằng nối đất.................................................................................................................................38
3. CÁC NGUYÊN NH N TAI NẠN ĐIỆN THƯ NG G PÂ Ặ .......................................................................................38
3.1. Ở mạng điện hạ thế và cao thế................................................................................................................38
3.2. Tai nạn dùng sai qui cách kỹ thuật.......................................................................................................... 39
3.3. Các nguyên nhân do tổ chức- quản lí điện..............................................................................................39
3.4. CẤP CỨU KHI B TAI NẠN ĐIỆNỊ....................................................................................................................40
3.4.1. Tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện.......................................................................................................40
3.4.2. Làm hô hấp nhân tạo............................................................................................................................40
3.4.3. Xoa bóp tim lồng ngực.........................................................................................................................41
4. NH NG KI,N THỨC CƠ BẢN VỀ CHÁY NỮ Ổ.....................................................................................................41
4.1. Khái niệm về cháy nổ..............................................................................................................................41
4.2. Điều kiện cần thiết cho quá trình cháy.................................................................................................... 43
4.3. NH NG NGUYÊN NH N G Y CHÁY N TR C TI,PỮ Ổ Ự ....................................................................................43
5. CÁC BIỆN PHÁP, NGUYÊN L V PHƯƠNG PHÁP PH NG CHỐNG CHÁY NÝ À Ò Ổ................................................44
5.1. Các biện pháp quản lý phòng chống cháy nổ ở các cơ sở.......................................................................44
5.2. Nguyên lý phòng chống cháy nổ.............................................................................................................45
5.3. Các phương tiện chữa cháy.....................................................................................................................45
III. AN TO N LAO Đ NG TRONG NU I TR NG TH Y SẢNÀ Ộ Ô Ồ Ủ ................................................................................48
1. AN TO N SỬ DỤNG H A CHẤTÀ Ó ......................................................................................................................48
1.1. Vôi sống..................................................................................................................................................48
1.2. Thuốc tím................................................................................................................................................49
1.3. Chlorine...................................................................................................................................................49
2. AN TO N CƠ KHÍÀ............................................................................................................................................50
2.1. Hệ thống bơm..........................................................................................................................................50
2.2. Hệ thống sục khí......................................................................................................................................50
3. AN TO N KHI L M VIỆC TRÊN S NG NƯ CÀ À Ô Ớ ..................................................................................................51
3.1. Những nguyên nhân gây tai nạn..............................................................................................................51
3.2. Các biện pháp an toàn khi làm việc trên sông nước................................................................................52
3.3. Cấp cứu khi có tai nạn đuối nước............................................................................................................52