Chủ đề 6 : GÓC LỆCH CỰC TIỂU TẠO BỞI LĂNG KÍNH. CÔNG THỨC
ĐỘ TỤ CỦA THẤU KÍNH
BÀI TOÁN QUANG HỆ ĐỒNG TRỤC (4 tiết)
Tiết 18. GÓC LỆCH CỰC TIỂU CỦA TIA SÁNG TẠO BỞI LĂNG KÍNH
Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Viết các công thức của lăng kính.
Hoạt động 2 (10 phút) : Tìm hiểu sự phụ thuộc của góc lệch vào góc tới.
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Trình bày thí nghiệm
hình 6.1.
Yêu cầu học sinh
nhận xét kết quả.
Theo giỏi thí nghiệm.
Nhận xét kết quả.
1. Sự phụ thuộc của góc lệch
vào góc tới
Giữ tia tới cố định, xoay lăng
kính để thau đổi góc tới i1 ta
thấy góc lệch thay đổi theo góc
tới i1.
Góc lệch D có một giá trị cực
tiểu Dmin ứng với một giá trị xác
định của i1.
Hoạt động 3 (8 phút) : Tìm hiểu đường truyền của tia sáng khi có góc lệch cực
tiểu.
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Vẽ hình 6.3.
Nêu điều kiện để có
góc lệch cực tiểu.
Hướng dẫn học sinh
biến đổi để đưa ra
công thức tính góc
lệch cực tiểu.
Vẽ hình.
Ghi nhận điều kiện
để có góc lệch cực
tiểu.
Biến đổi để đưa ra
công thức tính góc
lệch cực tiểu.
2. Đường truyền của tia sáng
khi có góc lệch cực tiểu
Khi tia sáng có góc lệch cực
tiểu Dmin thì đường truyền của
nó đối xứng qua mặt phẵng phân
giác của góc chiết quang A.
Trong điều kiện đó ta có:
r1 = r2 = r =
2
A; i1 = i2 = i
Do đó: Dmin = 2i – A.
Hoạt động 4 (7 phút) : Tìm hiểu cách đo chiết suất của chất rắn trong suốt nhờ
góc lệch cực tiểu.
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
3. Đo chiết suất của chất rắn
Hướng dẫn học sinh
thực hiện những biến
đổi để đưa ra công
thức tính chiết suất
của chất làm lăng
kính.
Giới thiệu cách đo
chiết suất.
Thực hiện những
biến đổi để đưa ra
công thức tính chiết
suất của chất làm lăng
kính.
Ghi nhận cách đo
chiết suất.
trong suốt nhờ góc lệch cực tiểu
Ta có Dmin = 2i – A. ; r =
2
A;
sini = nsinr
n =
2
sin
2
sin min
A
AD
Đo Dmin và A ta tính được n.
Hoạt động 5 (10 phút) : Giải bài tập ví dụ
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Yêu cầu học sinh
4. Bài tập ví dụ
a) Góc lệch
Ta có: sini2 = nsinr2 => r2 =
tính r
2
.
Yêu cầu học sinh
tính r1, i1.
Yêu cầu học sinh
tính D.
Yêu cầu học sinh
nhận xét về góc lệch
và sự biến tiên của
góc lệch khi thay đổi
i1.
Tính r
2
.
Tính r1, i1.
Tính D.
Nhận xét về góc lệch
và sự biến tiên của góc
lệch khi thay đổi i1.
30
.
r1 = A - r2 = 600 - 300 = 300 = r1
=> i1 = i2 = 450
D = Dmin = 2i – A = 2.450 –
600 = 300.
b) Biến thiên của góc lẹch: Góc
lệch đang có giá trị cực tiểu nên
mọi biến thiên của góc tới i1 đều
làm tăng góc lệch D.
Hoạt động 6 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Cho học sinh tóm tắt những kiến thức
đã hoc.
Y/c h/s về nhà giải các câu hỏi và bài
tập trang 69, 70
Tóm tắt những kiến thức đã học trong
bài.
Ghi các câu hỏi và bài tập về nhà.
RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY