H th ng hóa ki n th c ch ng IIệ ố ế ứ ươ
Tính quy lu t c a hi n t ng di truy nậ ủ ệ ượ ề
(Sinh h c 12 nâng cao)ọ
GV: Tr n Đ i Nghĩaầ ạ
Trong ch ng trình sinh h c 12 nâng cao, “tính quy lu t c a hi n t ng diươ ọ ậ ủ ệ ượ
truy n” đ c xem là m t trong nh ng ph n h c khó. Khi h c ph n này, h c sinhề ượ ộ ữ ầ ọ ọ ầ ọ
th ng hay l n l n gi a các quy lu t v i nhau. Đ c bi t, v i m t bài toán m thì ườ ẫ ộ ữ ậ ớ ặ ệ ớ ộ ở ở
m t t l gi n đ n, ngay c nh ng h c sinh khá vi c hoàn t t cũng g p r t nhi u trộ ỷ ệ ả ơ ả ữ ọ ệ ấ ặ ấ ề ở
ng i. D i đây là b ng h th ng hóa ki n th c ph n h c đ c trình bày theo l i soạ ướ ả ệ ố ế ứ ầ ọ ượ ố
sánh đ i chi u t ng đ i rõ ràng và c th , hy v ng s giúp đ c các em ph n nàoố ế ươ ố ụ ể ọ ẽ ượ ầ
trong quá trình h c t p b môn.ọ ậ ộ
Tên quy
lu tậN i dungộC s t bàoơ ở ế Đi u ki nề ệ
nghi m đúngệ
Ý nghĩa
Phân ly Do s phân ly đ ngự ồ
đ u c a c p nhânề ủ ặ
t di truy n nênố ề
m i giao t chỗ ử ỉ
ch a m t nhân tứ ộ ố
c a c pủ ặ
Phân ly t h p c aổ ợ ủ
c p nhi m s c thặ ễ ắ ể
t ng đ ngươ ồ
M i nhi mỗ ễ
s c th chắ ể ỉ
ch a m t genứ ộ
quy đ nh m tị ộ
tính tr ng. Genạ
tr i át hoànộ
toàn gen l nặ
Xác đ nhị
tính tr iộ
Tr iộ
không
hoàn
toàn
F2 có
1 tr i: 2 trung gian :ộ
1 l nặ
Nh trênưGen tr i khôngộ
át hoàn toàn
gen l nặ
T o ki uạ ể
hình m iớ
(Trung
gian)
Di
truy nề
đ c l pộ ậ
Các c p nhân t diặ ố
truy n (c p alen)ề ặ
phân ly đ c l p v iộ ậ ớ
nhau trong phát sinh
giao t và t hử ổ ợ
ng u nhiên trongẫ
th tinhụ
Các c p nhi m s cặ ễ ắ
th t ng đ ng phânể ươ ồ
ly đ c l pộ ậ
M i gen trênỗ
m t nhi m s cộ ễ ắ
thể
T o bi nạ ế
d t h pị ổ ợ
T ngươ
tác gen
không
alen
Hai hay nhi u genề
không alen cùng tác
đ ng lên s bi uộ ự ể
hi n c a m t tínhệ ủ ộ
Các c p nhi m s cặ ễ ắ
th t ng đ ng phânể ươ ồ
ly đ c l pộ ậ
Các gen không
tác đ ng riêngộ
rẽ
T o bi nạ ế
d t h pị ổ ợ
tr ngạ
Tác
đ ngộ
c ngộ
g pộ
Các gen cùng có vai
trì nh nhauưCác c p nhi m s cặ ễ ắ
th t ng đ ng phânể ươ ồ
ly đ c l pộ ậ
Các gen không
tác đ ng riêngộ
rẽ
Tính
tr ng sạ ố
l ngượ
trong s nả
xu tấ
Tác
đ ng đaộ
hi uệ
M t gen chi ph iộ ố
nhi u tính tr ngề ạ Phân ly, t h p c aổ ợ ủ
c p nhi m s c thặ ễ ắ ể
t ng đ ngươ ồ
Bi n dế ị
t ngươ
quan
Liên k tế
hoàn
toàn
Các gen trên nhi mễ
s c th cùng phânắ ể
ly và t h p trongổ ợ
phát sinh giao t vàử
th tinhụ
Phân ly, t h p c aổ ợ ủ
c p nhi m s c thặ ễ ắ ể
t ng đ ngươ ồ
Các gen liên
k t hoàn toànếCh n l cọ ọ
đ c cácượ
nhóm gen
quý
Hoán vị
gen
Hoán v các genị
alen, t o s tái tạ ự ổ
h p các gen khôngợ
alen
Trao đ i nh ng đo nổ ữ ạ
t ng ng c a c pươ ứ ủ ặ
Nhi m s c th t ngễ ắ ể ươ
đ ngồ
Các gen liên
k t khôngế
hoàn toàn
Tăng
ngu nồ
bi n d tế ị ổ
h pợ
Di
truy nề
gi iớ
tính
các loài giaoở
ph i, t l đ c:cáiố ỷ ệ ự
x p xĩ 1:1ấ
Nhân đôi, phân ly, tổ
h p c a c p nhi mợ ủ ặ ễ
s c th t ng đ ngắ ể ươ ồ
T l 1:1ỷ ệ
nghi m đúngệ
trên s l ngố ượ
l n cá thớ ể
Di
truy nề
liên k tế
v i gi iớ ớ
tính
Tính tr ng do genạ
trên X quy đ nh diị
truy n chéo, còn doề
gen trên Y quy đ nhị
di truy n tr c ti pề ự ế
Nhân đôi, phân ly, tổ
h p c a c p nhi mợ ủ ặ ễ
s c th t ng đ ngắ ể ươ ồ
Gen n m trênằ
đo n khôngạ
t ng đ ngươ ồ
Đi uề
khi n tể ỷ
l đ ccáiệ ự
Chúc các em h c t t!ọ ố
Tài li u tham kh o:ệ ả
1. Vũ Văn V (t ng ch biên), Nguy n Nh Hi n, Vũ Đ c L u, Tr nh Đìnhụ ổ ủ ễ ư ề ứ ư ị
Đ t, Chu Văn M n, Vũ Trung T ng, Sinh h c 12 nâng cao, NXB GD 2008ạ ẫ ạ ọ
2. Ngô Văn H ng (Ch biên), D ng Th Thanh, Nguy n T t Th ng, Chu n bư ủ ươ ị ễ ấ ắ ẩ ị
ki n th c ôn thi t t nghi p trung h c ph thông và tuy n sinh đ i h c, caoế ứ ố ệ ọ ổ ể ạ ọ
đ ng môn sinh h c, NXB GD 2008ẳ ọ
3. PGS.TS. Lê Đình Trung, TS. Tr nh Nguyên Giao, ThS. Tr n Văn Kiên, Sinhị ầ
H c - Chuyên đ luy n thi đ i h c sinh thái và di truy n, NXB GD 2003ọ ề ệ ạ ọ ề