HIỆU QUẢ CỦA PROGESTERONE ĐẶT ÂM ĐẠO TRONG DỰ
PHÒNG SINH NON
TÓM TẮT
Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả của Progesterone đặt âm đạo trong dự phòng sinh
non ở các thai phụ có tiền căn sinh non tại Bệnh viện Từ Dũ trong thời gian từ
tháng 8/2007 đến tháng 5/2008.
Phương pháp nghiên cứu: Trong thời gian từ tháng 8/2007 đến tháng 5/2008,
chúng tôi tiến hành nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng không nhóm chứng trên
134 thai phụ có tiền căn sinh non đến khám thai tại bệnh viện Từ Dũ; ở tuổi
thai từ 16-20 tuần được dùng 100mg Utrogestan đặt âm đạo mỗi ngày cho đến
khi thai đủ 37 tuần hoặc khi có dấu chuyển dạ sinh.
Kết quả: Tỉ lệ sinh non <37 tuần: 12,7% trong đó tỉ lệ sinh từ 28 tuần đến < 34
tuần: 3,7%, không có trường hợp nào sinh trước 28 tuần. Hiệu quả càng cao
nếu thời điểm dùngUtrogestan sớm từ 16-17 tuần, tỉ lệsinh non thấp và tuổi thai
trung bình khi sinh tăng lên, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p<0,001. Một
số tác dụng ngoại ý khi dùng thuốc đặt âm đạo: 6,0% than phiền chất nhờn
nhiều, chỉ có 1 trường hợp ngứa (0,8%), 1 trường hợp cảm giác khó chịu ở âm
hộ (0,8%). Tuy nhiên, không có thai phụ nào bỏ nhóm nghiên cứu vì những tác
dụng phụ trên.
Kết luận: Hiệu quả dự phòng sinh non của Progesterone đặt âm đạo trên các
thai phụ có tiền căn sinh non không rõ nguyên nhân cần được nghiên cứu thêm
bằng thử nghiệm lâm sàng có nhóm chứng.
ABSTRACT
THE EFFICACY OF VAGINAL PROGESTERONE IN THE PREVENTION
OF PRETERM BIRTH
Bui Thanh Van, Le Hong Cam * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 13 –
Supplement of No 1 - 2009: 56 - 61
Objective: To evaluate the efficacy of vaginal progesterone in preterm birth
prevention among pregnant women having history of preterm birth labor at Tu
Du hospital from 08/2007 to 05/2008
Methods: From 08/2007 to 05/2008, we carried out a non- controlled clinical
trial which enrolled 134 pregnant women having previous preterm labor. These
women had their prenatal care at Tu Du hospital. Between 16 and 20 weeks of
gestation, patients received 100mg Utrogestan vaginally daily until 37 weeks’
gestation or delivery.
Results: The preterm birth rate was 12.7%. The rate of women giving birth
from 28 to 34 weeks was 3.7% and none delivered before 28 weeks. The study
showed benefit to early start of Utrogestan administration as 16 to 17 weeks.
The preterm birth rate was lower and there was an increasing week of gestation
at birth (p<0.001). The patients could encounter some side effects of vaginal
progesterone: unpleasant vaginal discharge (6%), itchy (1 case, 0.8%), vaginal
bulging (1case, 0.8%). However, no one quit because of these side effects.
Conclusion: A randomized controlled trial should investigate the effect of
vaginal progesterone in preterm birth prevention among pregnant women
having previous unknown preterm labor.
ĐẶT VẤN ĐỀ
Sinh non là khi trẻ sinh ra ở tuổi thai từ 22 đến dưới 37 tuần vô kinh(12). Tại
Mỹ, chiếm khoảng 12% tất cả các trường hợp sinh, sinh non là nguyên nhân
chính của 75%-95% bệnh suất và tử suất chu sinh. Tại các nước đang phát triển
tỉ lệ này còn cao hơn: đặc biệt cao ở thai phụ Châu Mỹ, Brazil tỉ lệ 22,5%,
Châu Phi (17,8%) và Châu Á-Thái Bình Dương (10,5%)(6). Tại Việt Nam, tỉ lệ
sinh non dao động từ 6,8% đến 13,8%, mỗi năm tại bệnh viện Từ Dũ có trên
5000 trường hợp sinh trước 37 tuần, chiếm tỉ lệ 12,5%(Error! Reference source not found.).
Những nghiên cứu hiện nay đang phát triển với khuynh hướng dự phòng nguy
cơ sinh non (điều trị viêm âm đạo, đo chiều dài cổ tử cung qua siêu âm, khâu
dự phòng hở eo tử cung…), kết quả cũng chưa hoàn toàn thuyết phục, trong đó
việc dùng Progesterone trong lần mang thai này cho những thai phụ có tiền căn
sinh non lần trước cũng là một trong các nghiên cứu để dự phòng sanh non ở
các thai phụ có nguy cơ. Xuất phát từ những kết quả nghiên cứu trên và những
yêu cầu thực tế của quá trình chăm sóc thai kỳ cho những thai phụ có tiền căn
sinh non, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Hiệu quả của Progesterone
đặt âm đạo trong dự phòng sinh non”.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trong thời gian từ tháng 8/2007 đến tháng 5/2008, chúng tôi thực hiện nghiên
cứu thử nghiệm lâm sàng không nhóm chứng trên 143 thai phụ có tuổi thai từ
16-20 tuần, tiền căn sinh non không rõ nguyên nhân đến khám thai và sinh tại
BVTD. Tiêu chuẩn loại trừ: tiền căn sinh non tháng có lý do (bệnh lý của mẹ
hoặc bất thường của thai buộc phải chấm dứt thai kỳ), hoặc tiền căn sinh non
nhưng thai kỳ ngay sau đó sinh đủ tháng. Thai kỳ lần này có bệnh lý mẹ: nhiễm
trùng tiểu, viêm âm đạo chưa được điều trị ở thời điểm tiến hành nghiên cứu,
hoặc cao huyết áp, bệnh tim, đái tháo đường cần phải chấm dứt thai kỳ sớm,
hoặc hở eo tử cung, tử cung dị dạng. Thai: dị tật bẩm sinh nặng phải chấm dứt
thai kỳ, đa thai, đa ối, ối vỡ non, ối vỡ sớm, nhau tiền đạo, nhau bong non. Có
chống chỉ định dùng Progesterone hay bị dị ứng Progesterone. Thai phụ bỏ dở
nghiên cứu hoặc nhập viện điều trị dọa sinh non.
Thai phụ sẽ được hướng dẫn đặt âm đạo Utrogestan 100mg (1 viên) mỗi tối
trước khi đi ngủ cho đến khi thai được 36 tuần 6 ngày hoặc khi nhập viện
chuyển dạ sinh non. Trường hợp nhập viện vì dọa sinh non, thai phụ vẫn tiếp
tục dùng Utrogestan đến khi sinh non hoặc tuổi thai đủ 36 tuần 6 ngày.
Tiêu chuẩn thành công: khi tuân thủ điều trị và chuyển dạ sinh khi tuổi thai >37
tuần vô kinh, không có triệu chứng dọa sinh non phải nhập viện. Tiêu chuẩn
thất bại: có triệu chứng dọa sinh non phải nhập viện và điều trị thêm các thuốc
giảm co khác như béta-mimetic nên không đánh giá được hiệu quả của