Hinh anh
cua Tư Hai
qua đoan trich Chi Khi Anh Hung
1. M bài :ở
- T H i là m t gi c m c a Nguy n Du - gi c m anh hùng , t do và công lý. Vì th , ta th y đc ừ ả ộ ấ ơ ủ ễ ấ ơ ự ế ấ ượ
T H i là m t ng i chí khí , b n lĩnh siêu phàm. Con ng i y đn nh m t gi c m và l i nh ừ ả ộ ườ ả ườ ấ ế ư ộ ấ ơ ở ạ ư
m t huy n tho i. Hi n di n trong “Truy n Ki u” nh m t nhân cách s thi,T H i đã làm nên nh ng ộ ề ạ ệ ệ ệ ề ư ộ ử ừ ả ữ
trang th sôi đng,hào s ng nh t trong cái th gi i bu n đau d ng d c c a “Đo n Tr ng Tân ơ ộ ả ấ ế ớ ồ ằ ặ ủ ạ ườ
Thanh”. Đo n trích “Chí Khí Anh Hùng” là m t đo n trích tiêu bi u kh c h a rõ nét chí khí anh hùng ạ ộ ạ ể ắ ọ
c a T H i.ủ ừ ả
- Ngòi bút Nguy n Du đã tài tình khi đã kh c h a nh ng nhân v t trong Truy n Ki u luôn chân th t, ễ ắ ọ ữ ậ ệ ề ậ
s ng đng và gây n t ng sâu s c cho ng i đc. T t c nhân v t v a có nh ng nét chung, l i v a ố ộ ấ ượ ắ ườ ọ ấ ả ậ ừ ữ ạ ừ
có nh ng nét riêng n i b t . Đc bi t là v tâm lí, tính cách. Ch c n m t l i th cô đng, tác gi đã ữ ổ ậ ặ ệ ề ỉ ầ ộ ờ ơ ọ ả
làm l ngay th n thái c a nhân v t. Đo n trích “ Chí khí anh hùng “ - miêu t c nh T H i ra đi l p sộ ầ ủ ậ ạ ả ả ừ ả ậ ự
nghi p, giã t Thúy Ki u - đã th hi n s c nét ngh thu t miêu t nhân v t T H i vô cùng tài tình ệ ừ ề ể ệ ắ ệ ậ ả ậ ừ ả
c a Nguy n Du.ủ ễ
2. Thân bài :
a. Tac gia, tac phâm
- Tac gia : Nguyên Du
+ Nhìn l i b u tr i văn ch ng th i trung đi , Nguy n Du là ng i n i ti ng h n c trong b n tr đạ ầ ờ ươ ờ ạ ễ ườ ổ ế ơ ả ố ụ ỡ
s ng s ng : Nguy n Trãi , Nguy n B nh Khiêm , Nguy n Du và Nguy n Đình Chi uừ ữ ễ ễ ỉ ễ ễ ể
+ xuât thân t mô ư t gia đinh quy tôc co truyên thô ng văn hoc
+ sông trong th i đai đây biên đông d dôi, ông bi nem t lâ ơ ư ư u son cac tia ra thăng bao tap cuôc đi ơ
+ đi nhiêu, tiêp xu c nhiêu nên ông thâu hiêu sô phâ n cua nh ưng con ng i thâp cô be hong trong xa hôi ươ
phong kiên, đăc biêt la ng i phu n ươ ư
- Tac phâm : Chi khi anh hung
+ la môt đoan trich thuôc tac phâm Truyên Kiêu, môt tuyêt tac văn hoc cua Nguyên Du v ơi nhiêu nghê
thuât đat đên đinh cao cua văn hoc trung đai
+ Kê vê cuôc đôi thoai gi a Kiêu va T tr c luc T Hai đi xa, sau đoan miêu ta cuôc sông hanh phuc ư ư ươ ư
cua hai ng i ươ
+ Thê hiên chi khi anh hung, dang đng ngang tang cua T Hai qua nghê thuât miêu ta ư ư nhân vât va cam
h ng sang tao cu ư a Nguyên Du
b. Lân xuât hiên đâu tiên cua T Hai trong Truyên Kiêu ư
- T khi T H i xu t hi n trong tác ph m l n đu tiên ,Nguy n Du đã kh c h a nên m t ng i anh ừ ừ ả ấ ệ ẩ ầ ầ ễ ắ ọ ộ ườ
hùng có v đp phi th ng , bãn lĩnh cao c ng cùng v i lai l ch l y l ng .ẻ ẹ ườ ườ ớ ị ẫ ừ
- Là m t ng i anh hùng v i cái th “Đu đi tr i - chân đp đt “ .ộ ườ ớ ế ầ ộ ờ ạ ấ
“ H T tên H i v n ng i Vi t đôngọ ừ ả ố ườ ệ
Giang h quen thói v y vùngồ ẫ
G m đàn n a gánh non sông m t chèoươ ử ộ
…
Râu hùm hàm én mày ngài
Vai năm t c r ng thân m i th c caoấ ộ ườ ướ
…
Đng đng m t đng anh hào ,ườ ườ ộ ấ
Côn quy n h n s c l c thao g m tài .”ề ơ ứ ượ ồ
=> T H i là nhân v t lí t ng, Nguy n Du đã d ng chân dung T H i v i c m h ng ng i ca b i t ừ ả ậ ưở ễ ự ừ ả ớ ả ứ ợ ở ừ
chính là gi c m công lí c a Nguy n Du. Vì v y miêu t theo bút pháp hi n th c s không làm n i b tấ ơ ủ ễ ậ ả ệ ự ẽ ổ ậ
đc đi u đó mà ph i miêu t theo bút pháp lí t ng hóa.ượ ề ả ả ưở
c. Hinh anh cua T Hai trong đoan trich “Chi khi anh hung” ư
“N a năm h ng l a đng n ngử ươ ử ươ ồ
Tr ng phu tho t đã đng lòng b n ph ngượ ắ ộ ố ươ
Trông v i tr i b mênh mangờ ờ ể
Thanh g m yên ng a lên đng th ng rong.”ươ ự ườ ẳ
- “H ng l a đng n ngươ ử ươ ồ ” nghĩa là tình yêu sâu đm, h nh phúc tràn tr . Cùng v i t “ậ ạ ề ớ ừ n a nămử” đã
th hi n kho ng th i gian quý giá gi Thúy Ki u và T H i. ể ệ ả ờ ữ ề ừ ả
=> Khi ta yêu, ta c m th y r t h nh phúc, vui v . Ai cũng mu n t n h ng tình yêu, đm mình vào nó.ả ấ ấ ạ ẻ ố ậ ưở ắ
Tuy nhiên, Nguy n Du làm rõ thêm t “ễ ừ n a nămử” đ nh n m nh r ng khi chìm đm trong tình yêu y ể ấ ạ ằ ắ ấ
v i Thúy Ki u, T H i v n nuôi d ng c m c a mình, v n mong mu n theo đu i s nghi p và ớ ề ừ ả ẫ ưỡ ướ ơ ủ ẫ ố ổ ự ệ
khi th i c đn, chàng s n sàng s b h nh phúc, theo đu i c m t i cùng. ờ ơ ế ẵ ừ ỏ ạ ổ ướ ơ ớ
=> Đó là m t con ng i đáng quý, m t con ng i dám t b h nh phúc cá nhân đ làm nên s nghi pộ ườ ộ ườ ừ ỏ ạ ể ự ệ
- “Tr ng phu”ượ là t duy nh t đc s d ng trong c bài th ch m t l n:ừ ấ ượ ử ụ ả ơ ỉ ộ ầ
“Tr ng phu tho t đã đng lòng b n ph ng”ượ ắ ộ ố ươ
+ “Tr ng phu”ượ nghĩa là con ng i vĩ đi, to l n (t Hán Vi t) Nguy n Du đã u ái s d ng đ g i ườ ạ ớ ừ ệ ễ ư ử ụ ể ọ
ng i anh hùng T H i và th hi n s tôn tr ng c a ông đi v i nhân v t này. ườ ừ ả ể ệ ự ọ ủ ố ớ ậ
+ N u t ế ừ “H ng l a đng n ng”ươ ử ươ ồ g i cho ta c m giác bình yên, nh nhàng, êm đm thì t “tho t” ợ ả ẹ ề ừ ắ
th hi n s t tin, d t khoát, quy t đnh đ thay đi, nói lên chí khí anh hùng. ể ệ ự ự ứ ế ị ể ổ
=> Nguy n Du đã khéo léo miêu t T H i là m t con ng i luôn nuôi d ng ý chí c a mình và khi ễ ả ừ ả ộ ườ ưỡ ủ
th i c đn s tung hoành ngang d c.ờ ơ ế ẽ ọ
+ “Lòng b n ph ng”ố ươ có nghĩa là chí tan b ng (ồt p t c ngày x a c a nh ng nhà có con trai, s b n ậ ụ ư ủ ữ ẽ ắ
cung đi b n ph ng tám h ng, mong r ng sau này con mình đi kh p chân tr i đt b đ l p nên c ố ươ ướ ằ ắ ờ ấ ể ể ậ ơ
nghi pệ), còn có nghĩa khác là n công danh. ợ
+ Nh ng đi v i m t “tr ng phu”, t “lòng b n ph ng” th hi n t m vóc c a m t tr ng phu. ư ố ớ ộ ượ ừ ố ươ ể ệ ầ ủ ộ ượ
Tr ng phu là m t con ng i vĩ đi, nên ph i đo b ng t m vóc c a vũ tr . Ngoài ra, “lòng b n ượ ộ ườ ạ ả ằ ầ ủ ụ ố
ph ng” còn th hi n ý chí c a m t anh hùng, m t ng i đàn ông.ươ ể ệ ủ ộ ộ ườ
“Trông v i tr i b mênh mang”ờ ờ ể
- Câu th ch ra vi c nhìn ra xa th y tr i và bi n, ám ch r ng hãy nói v t m vóc c a m t ng i b ngơ ỉ ệ ấ ờ ể ỉ ằ ề ầ ủ ộ ườ ằ
cái nhìn c a h v tr i và đt. Và T H i là m t con ng i có t m nhìn tr i b . ủ ọ ề ờ ấ ừ ả ộ ườ ầ ờ ể
=> Nh n m nh thêm s to l n c a chàng.ấ ạ ự ớ ủ
“Thanh g m yên ng a lên đng th ng rong”ươ ự ườ ẳ
- Trong câu th này, c m t “ơ ụ ừ thanh g m yên ng aươ ự ” g i lên hình nh c a m t tráng sĩ, mà hình nh ợ ả ủ ộ ả
ng i tráng sĩ trong văn h c trung đi r t đp. t hình nh c a m t chinh phu khi ra tr n, đn T H i ườ ọ ạ ấ ẹ ừ ả ủ ộ ậ ế ừ ả
tr c khi lên đng đu mang dáng d p c a m t v tráng sĩ đi vào đi b ng ý chí l n lao c a mình ướ ườ ề ấ ủ ộ ị ờ ằ ớ ủ
m t cách m nh m , t tin, d t khoát. ộ ạ ẽ ự ứ
- Ng i ta nói trong cu c s ng, s thành b i ph thu c vào khí phách c a m t con ng i, m t ng i ườ ộ ố ự ạ ụ ộ ủ ộ ườ ộ ườ
b n lĩnh, t tin, m nh m thì v n đ h đi di n trong cu c s ng cũng s suôn s h n. Tác gi s ả ự ạ ẽ ấ ề ọ ố ệ ộ ố ẽ ẽ ơ ả ử
d ng hình nh thanh g m và yên ng a đ làm đp thêm hình nh nhân v t T H i c a mình v i v ụ ả ươ ự ể ẹ ả ậ ừ ả ủ ớ ẻ
hùng dũng
=> Qua 4 câu th đu, tác gi Nguy n Du đã dùng nh ng n t ng c a mình v ngo i hình c a T ơ ầ ả ễ ữ ấ ượ ủ ề ạ ủ ừ
H i, qua đó mang đn hình nh m t ng i anh hùng áo v i, mang t m vóc c a vũ tr , dám theo đu i ả ế ả ộ ườ ả ầ ủ ụ ổ
c m , khát v ng. ướ ơ ọ
“Nàng r ng: “Ph n gái ch tòng,ằ ậ ữ
Chàng đi thi p cũng m t lòng xin đi”.”ế ộ
- Thúy Ki u có nói v vi c :” T i gia thì tòng ph , xu t giá thì tòng phu”. Cho nên khi T H i đi thì ề ề ệ ạ ụ ấ ừ ả
Ki u cũng theo h u h , ti p s c, đó m i là đo lí. Thúy Ki u nh t quy t theo T H i ra tr n đ h u ề ầ ạ ế ứ ớ ạ ề ấ ế ừ ả ậ ể ầ
h chàng. Nh ng T H i l i đáp:ạ ư ừ ả ạ
“T r ng: “Tâm phúc t ng tri,ừ ằ ươ
Sao ch a thoát kh i n nhi th ng tình ?ư ỏ ữ ườ
Bao gi m i v n tinh binhờ ườ ạ
Ti ng chiêng d y đt bóng tinh r p đngế ậ ấ ợ ườ
Làm cho rõ m t phi th ng,ặ ườ
B y gi ta s r c nàng nghi gia.ấ ờ ẽ ướ
B ng này b n b không nhà,ằ ố ể
Theo càng thêm b n bi t là đi đâu ?ậ ế
Đành lòng ch đó ít lâu,ờ
Ch y chăng là m t năm sau v i gì!ầ ộ ộ
Quy t l i d t áo ra điế ờ ứ
Gió mây b ng đã đn kì d m kh i”ằ ế ặ ơ
- “Tâm phúc t ng triươ ” là t Hán Vi t, nghĩa là hi u rõ nhau. “ừ ệ ể n nhi th ng tìnhữ ườ ” nghĩa là b n tính ả
y u đu i c a ng i ph n . S d ng t Hán Vi t đ th hi n s tôn tr ng c a T H i đi v i Thúy ế ố ủ ườ ụ ữ ử ụ ừ ệ ể ể ệ ự ọ ủ ừ ả ố ớ
Ki u, t đó kh c t Thúy Ki u t nh , khéo léo, ch không ph i vì Thúy Ki u ch là m t k đi theo ề ừ ướ ừ ề ế ị ứ ả ề ỉ ộ ẻ
làm v ng b n, h ng vi c. ướ ậ ỏ ệ
=> Qua đó hi n lên hình nh m t con ng i v a s ng ệ ả ộ ườ ừ ố đo líạ, luôn ý th c đc chí tan b ng, công danhứ ượ ồ
c a mình, v a là m t con ng i ủ ừ ộ ườ tâm lí, bi t trân tr ng, yêu th ng, quan tâm đn ng i ph n c a ế ọ ươ ế ườ ụ ữ ủ
đi mình. ờ
- Chàng d t khoát t ch i Thúy Ki u đ th c hi n c m c a mình b i n u chàng quy n luy n, b n ứ ừ ố ề ể ự ệ ướ ơ ủ ở ế ế ế ị
r n thì chàng đã đng ý cho Ki u đi theo, và khó có th th a chí tan b ng, l p nên công danh, s ị ồ ề ể ỏ ồ ậ ự
nghi p. ệ
=> Qua đó ta càng th y rõ T H i là m t con ng i đt s nghi p lên trên tình c m, đó là m t con ấ ừ ả ộ ườ ặ ự ệ ả ộ
ng i hi m có.ườ ế
“Bao gi m i v n tinh binhờ ườ ạ
Ti ng chiêng d y đt bóng tinh r p đng”ế ậ ấ ợ ườ
- Nguy n Du đã s d ng ngh thu t nói quá đ tô h ng lên nh ng c m đp c a T H i v ngày ễ ử ụ ệ ậ ể ồ ữ ướ ơ ẹ ủ ừ ả ề
chi n th ng, và cũng là cách đ Nguy n Du th hi n ni m tin vào nhân v t c a mình: r i đây T H i ế ắ ể ễ ể ệ ề ậ ủ ồ ừ ả
s l p đc nghi p l n, thông qua các câu th trên. ẽ ậ ượ ệ ớ ơ
- Và cũng chính trong 2 câu th này, T H i đã b c l quan ni m v chi n th ng: chàng có t n m i ơ ừ ả ộ ộ ệ ề ế ắ ậ ườ
v n tinh binh theo h u h và h chàng đi đn đâu, ti ng chiêng, ti ng tr ng đi đn đy, m i th nh ạ ầ ạ ễ ế ế ế ố ế ấ ọ ứ ư
ph i đ g c tr c s hùng dũng và chi n th ng l ng l y c a chàng. ả ổ ụ ướ ự ế ắ ừ ẫ ủ
- Khi th c hi n xong c m y, T H i s r c Thúy Ki u v , b ng không thì m i th cũng ch là ự ệ ướ ơ ấ ừ ả ẽ ướ ề ề ằ ọ ứ ỉ
vô nghĩa đi v i m t con ng i có khát v ng l n nh v y. N u không th c hi n đc c m c a ố ớ ộ ườ ọ ớ ư ậ ế ự ệ ượ ướ ơ ủ
mình, cu c đi T H i s “b n b không nhà” đi v i m t con ng i mu n đc tung hoành b n ộ ờ ừ ả ẽ ố ể ố ớ ộ ườ ố ượ ố
ph ng nh chàng.ươ ư
- Cu i cùng, tr c khi ra đi, b ng gi ng ch c n ch, T H i nói v i Thúy Ki u:ố ướ ằ ọ ắ ị ừ ả ớ ề
“Đành lòng ch đó ít lâu,ờ
Ch y chăng là m t năm sau v i gì!”ầ ộ ộ
- T H i t tin r ng m t năm sau, chàng s quay v v i nh ng chi n công hi n hách, vinh hoa phú ừ ả ự ằ ộ ẽ ề ớ ữ ế ể
quý đ “ểr c nàng nghi giaướ ”, mong nàng hãy đi. T H i có m t cách chia tay mang đm d u n riêngợ ừ ả ộ ậ ấ ấ
c a mình. L i chia tay mà cũng là l i h a c a T H i ch c nh đinh đóng c t, th hi n ni m tin s t ủ ờ ờ ứ ủ ừ ả ắ ư ộ ể ệ ề ắ
đá c a chàng vào m t chi n th ng r t g n. ủ ộ ế ắ ấ ầ
- Ni m tin và ý chí c a T H i càng đc th hi n rõ qua:ề ủ ừ ả ượ ể ệ
“Quy t l i d t áo ra điế ờ ứ
Gió mây b ng đã đn kì d m kh i”ằ ế ặ ơ
- Nguy n Du đ c p t i hình nh chim b ng (chim đi bàng), th ng t ng tr ng cho nh ng ng i ễ ề ậ ớ ả ằ ạ ườ ượ ư ữ ườ
có b n lĩnh anh hùng và khát v ng l n lao nh cánh chim đi bàng s i cánh trên b u tr i, đ ch ng i ả ọ ớ ư ạ ả ầ ờ ể ỉ ườ
anh hùng T H i : Cu c ra đi đt ng t, thái đ d t khoát lúc chia tay, ni m tin vào th ng l i,… t t c ừ ả ộ ộ ộ ộ ứ ề ắ ợ ấ ả
đu b c l chí khí anh hùng c a chàng. Đã đn lúc chàng s i đôi cánh c a mình tr c sóng gió c a ề ộ ộ ủ ế ả ủ ướ ủ
cu c đi đ gây d ng s nghi p, hoàn thành c m c a mình.ộ ờ ể ự ự ệ ướ ơ ủ
d. T t ng anh hung cua T Hai ư ươ ư
- Nguy n Du đã thành công trong vi c l a ch n t ng , hình nh và th pháp miêu t có tính ch t c ễ ệ ự ọ ừ ữ ả ủ ả ấ ướ
l t ng tr ng đ lý t ng hóa, bi n T H i thành m t nhân v t phi th ng. Hình t ng ng i anh ệ ượ ư ể ưở ế ừ ả ộ ậ ườ ượ ườ
hùng T H i là m t sáng t o ngh thu t đc s c c a Nguy n Du. ừ ả ộ ạ ệ ậ ặ ắ ủ ễ
- T H i là hình nh th hi n m nh m cái c m công lý v n âm ch y trong lòng dân chúng gi a ừ ả ả ể ệ ạ ẽ ướ ơ ẫ ỉ ả ữ
c nh đi tù túng c a xã h i phong ki n đng th i. T H i ra đi đ v y vùng cho ph s c, ph chí, ả ờ ủ ộ ế ươ ờ ừ ả ể ẫ ỉ ứ ỉ
nh ng n u hi u k thì chúng ta s th y còn thêm m t lý do n a là vì chàng b t bình tr c nh ng oan ư ế ể ỹ ẽ ấ ộ ữ ấ ướ ữ
kh c a con ng i b chà đp nh Thúy Ki u. Đi u ch c ch n là khao khát c a T H i mu n đc ổ ủ ườ ị ạ ư ề ề ắ ắ ủ ừ ả ố ượ
tung hoành trong b n b đ th c hi n c m công lý ch không bao gi nh m m c đích thi t l p ố ể ể ự ệ ướ ơ ứ ờ ằ ụ ế ậ
ngai vàng quy n l c t m th ng. Đo n trích tuy ng n nh ng ý nghĩa l i r t l n, góp ph n tô đm tínhề ự ầ ườ ạ ắ ư ạ ấ ớ ầ ậ