1
UBND TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
kinh nghiÖm
híng dÉn häc sinh líp 5 luyÖn tËp lµm ®¬n
th«ng qua ph©n m«n tËp lµm v¨n
m«n: tiÕng viÖt
líp: 5
NH ẬN X ÉT CHUNG:
ĐIỂM THỐNG NHẤT
Bằng số: ………………………………………………………………………………………………………
Bằng chữ: …………………………………………………………………………………………………….
Giám khảo số 1: ……………………………………………………………………………………………………
Giám khảo số 2: ……………………………………………………………………………………………………
N ĂM H ỌC 2010 – 2011
2
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI DƯƠNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC HIỆP HOÀ
kinh nghiÖm
híng dÉn häc sinh líp 5 luyÖn tËp lµm ®¬n
th«ng qua ph©n m«n TËp lµm v¨n
m«n: tiÕng viÖt
T¸c gi¶: Nguyễn Thị Hằng
XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG
( kí, đóng dấu)
SỐ PHÁCH
3
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI DƯƠNG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KINH MÔN
kinh nghiÖm
híng dÉn häc sinh líp 5 luyÖn tËp lµm ®¬n
th«ng qua ph©n m«n TËp lµm v¨n
m«n: tiÕng viÖt
KHỐI LỚP 5
ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG CẤP HUYỆN
( Nhận xét, xếp loại, kí, đóng dấu)
Tên tác giả:
Đơn vị công tác:
( Do Hội đồng cấp huyện ghi sau khi đã tổ chức chấm và xét duyệt)
SỐ PHÁCH
Hội đồng cấp tỉnh ghi
4
HƯỚNG DẪN HỌC SINH LỚP 5 LUYỆN TẬP LÀM ĐƠN
THÔNG QUA PHÂN MÔN TẬP LÀM VĂN
A. TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Ở Tiểu học, môn Tiếng Việt có nhiệm vụ hoàn thành năng lực hoạt động
ngôn ngữ cho học sinh. Năng lực hoạt động ngôn ngữ được thể hiện ở bốn dạng
hoạt động, tương ứng với 4 kĩ năng: nghe, đọc, nói, viết. Từ đó, các em có thể
học tập và giao tiếp trong môi trường hoạt động lứa tuổi, giúp các em có cơ sở
để tiếp thu kiến thức ở lớp trên.
Trong các phân môn trong môn Tiếng Việt thì Tập làm văn mang tính tổng
hợp, thực hành các kĩ năng học tiếng Việt của học sinh. Viết văn, hành văn là cái
đích cuối cùng. Các em phải biết nói đúng, viết đúng, diễn đạt mạch lạc, phù
hợp với phong cách ngôn ngữ, với từng trường hợp cụ thể.
Nhằm giúp học sinh tiểu học có kĩ năng giao tiếp xã hội, một trong những nội
dung cần dạy cho các em là viết đơn. Đây là dạng văn bản đơn giản nhất trong
các văn bản thuộc phong cách hành chính- công vụ. Trong các tiết dạy, hầu hết
giáo viên trong trường đã dạy học đảm bảo mục tiêu chương trình đề ra. Các em
đã biết viết đơn theo đúng mẫu, đúng quy cách. Tuy nhiên, trong quá trình ứng
dụng, đa số giáo viên chưa quan tâm đến kết quả cuối cùng là việc các em ứng
dụng viết đơn trong thực tế như thế nào. Từ đó, dần các em quên một số mục
cần thiết của đơn từ.
Người nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong
giờ dạy và việc giáo viên cần làm sau giờ dạy trên lớp để rèn kĩ năng viết đơn
cho học sinh.
Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương: hai lớp 5 trong nhà
trường mà tôi đang giảng dạy. Lớp 5D là thực nghiệm, lớp 5A là đối chứng. Lớp
thực nghiệm được dạy bằng các giải pháp thay thế trong các tiết 11, 20, 31- giờ
Tập làm văn và trong quá trình học tập của năm học. Kết quả cho thấy tác động
đã ảnh hưởng tốt đến kết quả học tập và vận dụng của học sinh. Lớp thực
nghiệm có kết quả cao hơn lớp đối chứng. Điểm bài kiểm tra kết quả nghiên cứu
của lớp thực nghiệm có giá trị trung bình là 7.95; lớp đối chứng là 6.94. Kết quả
cho thấy chênh lệch điểm trung bình giữa hai nhóm là 1.01- thể hiện rõ sự khác
biệt giữa điểm trung bình của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng. Học sinh lớp
thực nghiệm có sự tiến bộ lớn. Như vậy, giáo viên giảng dạy có trách nhiệm,
quan tâm đến chất lượng thực hành vận dụng của học sinh đã giúp học sinh lớp
5
5 thuộc trường tôi đang công tác luôn luôn ghi nhớ và viết đơn đúng mẫu, đúng
quy cách.
B. GIỚI THIỆU
I. HIỆN TRẠNG
Chương trình dạy học Tập làm văn ở Tiểu học cung cấp kiến thức về các thể
loại như kể chuyện, miêu tả, các loại văn bản khác như viết thư, trao đổi ý kiến,
điền vào giấy tờ in sẵn, viết đơn,…. Trong đó, chương trình Tập làm văn ở Tiểu
học chỉ dành 6 tiết (3 tiết ở lớp 3, 3 tiết ở lớp 5) dạy học sinh viết đơn ở mức độ
đơn giản. Lên bậc THCS, các em được cung cấp kiến thức về viết đơn một cách
hệ thống hơn. Điều đáng quan tâm là kĩ năng viết đơn chỉ được rèn cho học sinh
trong phạm vi mấy tiết học trên lớp. Vì đơn từ mang tính ứng dụng cao trong
cuộc sống, nếu khắc phục được tình trạng như hiện nay- nhà giáo dục chưa để
tâm xem xét kết quả giáo dục trẻ ra sao- thì trẻ sẽ vận dụng tốt kĩ năng viết đơn
đã hình thành trên lớp vào thực tế.
Dù các em đã được học và rèn kĩ năng viết đơn trong nhà trường phổ thông
nhưng thực tế những lá đơn đó thường mắc nhiều lỗi cả về hình thức và nội
dung một cách khá phổ biến. Dường như đơn từ chỉ là thủ tục cho hợp lý. Thậm
chí, hiện nay ở trường phổ thông, người ta đã bỏ qua thủ tục viết đơn xin vào
Đội. Còn việc kết nạp Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, các em chỉ cần chép y hệt
nhau và chỉ việc thay tên tuổi cho phù hợp. Học sinh được học viết đơn nhưng ít
được luyện tập và cũng ít ai xét đơn đó đã được viết đúng quy cách, phù hợp về
nội dung hay chưa để giải quyết. Việc “dễ dãi” này khiến khi bước vào cuộc
sống, người ta thường ‘quên’ mất cách thức viết đơn. Thậm chí, theo tôi được
biết, có em học sinh THCS khi mất chiếc xe đạp, đã viết đơn để trình báo gửi
Ban bảo vệ nhà xe với tên đơn Đơn xin mất xe đạp! Tôi tin rằng không phải em
đó không hiểu mình viết gì mà đó chi là sự cẩu thả, vô trách nhiệm. Chỉ có một
điều khó hiểu là người nhận đơn chỉ cười xoà rồi vẫn giải quyết việc tìm kiếm
và bồi thường chiếc xe cho em đó. Theo tôi, trong một xã hội, mọi người đều
biết viết đơn đúng quy cách thể hiện trình độ dân trí, thái độ nghiêm túc của
người viết. Đó không chỉ là thủ tục trong công việc. Đó còn là văn hoá.
Ngay ở bậc Tiểu học, mục tiêu dạy viết đơn cho học sinh cụ thể cần đạt
được ở từng lớp như sau: