Hướng dẫn ôn tập và giải nhanh bài tập hợp chất hữu cơ chứa Nito thi THPT quốc gia (SKKN)

Ụ

Ạ

S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O NAM Đ NH

ƯỜ

ƯƠ

Ị Ế NG TH VINH

NG THPT L

Ở TR

BÁO CÁO SÁNG KI N Ế

ƯỚ

Ọ

Ẫ

Ậ

Ả

H

NG D N H C SINH ÔN T P VÀ GI I NHANH

Ữ Ơ

Ợ

Ứ

Ậ

Ầ

Ấ

BÀI T P PH N H P CH T H U C CÓ CH A NITO

Ố

TRONG KÌ THI THPT QU C GIA

ả

ươ

Tác gi

: Kh

ị ng Th Tám

ử

ộ

ọ Trình đ chuyên môn: C nhân khoa h c

ứ ụ ổ ưở

ổ

Ch c v : T tr

ng t

chuyên môn

ơ

ườ

ươ

N i công tác: Tr

ng THPT L

ế ng Th Vinh

ị

Nam Đ nh, ngày 28 tháng 5 năm 2016

1. Tên sáng ki n: ế

ƯỚ Ọ Ẫ Ậ Ả Ợ Ậ Ầ H NG D N H C SINH ÔN T P VÀ GI Ấ I NHANH BÀI T P PH N H P CH T

Ữ Ơ Ố Ứ H U C CÓ CH A NITO TRONG KÌ THI THPT QU C GIA

ự ụ ế 2. Lĩnh v c áp d ng sáng ki n:

ệ ọ ố ọ ọ H c sinh THPT ôn luy n thi THPT Qu c gia và thi ch n H c sinh gi ỏ . i

3. Th i gian áp d ng sáng ki n: Năm h c 2014 2015 và 20152016

ụ ờ ọ ế

4. Tác gi : ả

ọ ươ H và tên: Kh ị ng Th Tám

Năm sinh: 09/12/1974

ườ ụ ả ị ấ ỉ ị ơ N i th ệ ng trú: Th tr n Gôi, huy n V B n, T nh Nam Đ nh

ử ộ ọ Trình đ chuyên môn: C nhân khoa h c

ứ ụ ổ ưở ổ Ch c v công tác: T tr ng t chuyên môn

ệ ơ ườ ọ ổ ươ ế ị N i làm vi c: Tr ng Trung h c ph thông L ụ ả ng Th Vinh, V B n , Nam Đ nh.

ệ ạ Đi n tho i: 0904689291

ỉ ệ ế T l đóng góp sáng ki n: 100%

ơ ị ế ụ 5. Đ n v áp d ng sáng ki n:

ườ ọ ổ ươ ơ ị Tên đ n v : Tr ng trung h c ph thông L ế ng Th Vinh.

ườ ị ỉ ươ ụ ả ị ấ ế ị Đ a ch : Đ ng L ng Th Vinh, Th tr n Gôi, V B n, Nam Đ nh.

ệ ạ Đi n tho i: 0350820576

BÁO CÁO SÁNG KI NẾ

Ầ Ả Ạ Ế Ề Ệ PH N I: ĐI U KI N HOÀN C NH T O RA SÁNG KI N

ươ ệ ầ ọ ổ Trong ch ợ ng trình Hóa h c ph thông và sách giáo khoa hi n hành ph n h p

ấ ữ ứ ế ơ ộ ươ ch t h u c có ch a Nito x p thành m t ch ọ ớ ng trong sách giáo khoa Hóa h c l p

ờ ượ ế ế ế ệ ậ ớ 12, v i th i l ng 6 ti t (trong đó có 5 ti ế t lí thuy t và 1 ti ầ t luy n t p). Đây là ph n

ứ ế ượ ượ ấ ủ ơ ở ư ự ki n th c đ c đ c xây d ng d a trên c s tính ch t c a amoniac và axit

ươ ờ ượ ớ ộ cacboxylic (trong ch ọ ớ ng trình Hóa h c l p 11). V i th i l ế ng ít, n i dung ki n

ứ ề ặ ệ ố ượ ữ ầ ề ả ỏ th c nhi u và đ c bi t là nh ng năm g n đây s l ng câu h i trong đ thi Kh o sát

ấ ượ ủ ề ở ọ ọ ỏ ề ọ ổ ố ch t l ng c a S , đ thi ch n H c sinh gi i, Đ thi Trung h c ph thông Qu c gia

ượ ề ậ ề ạ ặ ơ ỏ ơ ệ ứ ộ đ c đ c p nhi u h n, d ng câu h i phong phú h n và đ c bi ỏ t là m c đ câu h i

ế ệ ụ ủ ệ ề ọ ọ ầ ậ v n d ng cao ngày càng tăng. Vì th vi c h c và ôn luy n c a h c sinh v ph n

ứ ế ể ậ ấ ả ậ ki n th c này r t khó khăn. Đ giúp các em ôn t p và gi ầ i nhanh các bài t p ph n

ấ ữ ơ ạ ư ộ ộ ứ ệ ạ ộ ợ h p ch t h u c có ch a Nito, tôi đã m nh d n đ a ra m t n i dung ôn luy n và m t

ươ ả ư ứ ậ ầ ợ ơ ố s ph ng pháp gi ẫ ấ ữ i nhanh bài t p ph n h p ch t h u c có ch a Nito nh ng v n

ứ ể ủ ế ậ ố ả ấ ộ ả đ m b o đúng, đ ki n th c đ các em ôn t p t ậ t nh t, làm bài t p m t cách nhanh

ệ ấ ả ợ ớ ươ ể ặ ổ ớ ệ ấ nh t, hi u qu nh t phù h p v i ph ng pháp đ i m i ki m tra đánh giá, đ c bi t là

ả ọ ổ ố ạ ế đ t k t qu cao trong kì thi Trung h c ph thông Qu c gia.

Ả Ả Ầ PH N II: MÔ T GI I PHÁP

ướ ế ạ A. Mô t ả ả gi i pháp tr c khi t o ra sáng ki n:

ạ ọ ộ ươ Khi d y h c n i dung ch ng: Amin, Amino axit và Protein, giáo viên th ườ ng

ạ ộ ạ ọ ổ ứ t ch c các ho t đ ng d y và h c sau:

I. Amin:

ệ ạ I.1. Khái ni m và phân lo i amin:

ệ ề ọ ượ ự ệ ề + Khái ni m v amin: h c sinh nêu đ c khái ni m v amin d a trên thành

3).

ầ ủ ử ớ ử ph n c a phân t amin (so sánh v i phân t NH

ủ ầ ồ ọ ế ứ ấ ạ + Đ ng phân c a amin: yêu c u h c sinh vi t công th c c u t o.

ậ ủ ự ả ạ ấ ủ ố + Phân lo i amin: d a vào b n ch t c a g c hidrocacbon, và b c c a amin.

ủ ấ ậ I.2. Tính ch t v t lí c a amin:

ọ ượ ấ ậ ủ ự H c sinh nêu đ c tính ch t v t lí c a amin d a vào SGK.

ọ ủ ấ ạ ấ I.3. C u t o và tính ch t hóa h c c a amin:

ấ ạ ả ử ươ ự ấ ạ i thích c u t o phân t amin t ng t amoniac. I.3.1. C u t o amin: GV gi

ọ ừ ấ ạ ử ấ c u t o phân t amin  amin có tính ch t hóa h c ọ ấ I.3.2. Tính ch t hóa h c: GV: t

ự ươ t ng t NH

ủ ụ ớ ớ ọ ế + Tính bazo c a amin: v i quì tím; tác d ng v i dd axit (h c sinh vi t ph ươ ng

ả ứ trình ph n ng).

ả ứ ủ ế ọ ế ươ + Ph n ng th vào vòng benzen c a anilin (h c sinh vi t ph ả ng trình ph n

ứ ư ng nh phenol).

II. Amino axit:

II.1. Khái ni m:ệ

ấ ụ ộ ố GV l y ví d m t s amino axit

ự ủ ọ ệ ề H c sinh d a trên CTT c a amino axit  nêu khái ni m v amino axit.

ớ ệ ầ ọ ọ ớ GV gi ọ ủ i thi u cách g i tên, yêu c u h c sinh ghi nh CTCT và tên g i c a

ườ ặ m t ộ ố s amino axit th ng g p (theo 3 cách)

ứ ổ ư ủ GV đ a ra công th c t ng quát c a amino axit.

ử ọ ấ và tính ch t hóa h c: ấ ạ II.2. C u t o phân t

ử ứ ấ ạ ủ : GV phân tích công th c c u t o c a amino axit ấ ạ II.2.1. C u t o phân t

ấ ạ ữ ợ ưỡ ố ộ ự ử Là nh ng h p ch t có c u t o ion l ấ ng c c, hay mu i n i phân t .

ấ ọ II.2.2. Tính ch t hóa h c:

2 nên

ưỡ  Có tính l ng tính (do nhóm COOH nên có tính axit và có nhóm NH

có tính bazo).

ọ ế ộ ố ọ H c sinh vi ả ứ t m t s ph n ng minh h a.

ả ứ ờ ở ả ả ồ  Ph n ng trùng ng ng (x y ra đ ng th i ư c nhóm COOH và nhóm

NH2).

ơ ế ế ươ ộ ố ấ ả ứ ể GV: Phân tích c ch , và vi t ph ng trình ph n ng m t s ch t đi n hình.

III. Peptit và protein:

III.1. Peptit:

III.1.1. Khái ni m:ệ

ụ ả ứ ủ ấ GV: l y ví d ph n ng trùng ng ng c a 2 phân t ử a amino axit; và 1 phân

ư ử a amino axit và 1 phân tử b amino axit t

ế ọ ề H c sinh : Nhân v liên k t CO NH

ệ ề ế ấ ạ ợ ọ GV: nêu khái ni m v liên k t peptit, h p ch t peptit, phân lo i, cách g i tên

ộ ố ả ơ m t s peptit đ n gi n.

ấ ọ III.1.2.Tính ch t hóa h c:

ủ ể ế ấ ặ ọ ả ứ GV phân tích đ c đi m c a liên k t peptit, nêu tính ch t hóa h c: Ph n ng

ủ ườ ườ ả ứ th y phân trong môi tr ng axit và môi tr ng bazo; ph n ng màu Biure

III.2. Protein:

ệ ề ạ ọ ự ứ nghiên c u trong sách giáo III.2.1.Khái ni m v protein, phân lo i: GV cho h c sinh t

ậ ụ ạ ề ứ ế ệ ể khoa và v n d ng k t th c liên môn đ nêu khái ni m và phân lo i v protein.

ấ ậ ấ ủ ự ụ ấ ọ III.2.2.Tính ch t c a protein: tính ch t v t lí (tính tan và s đông t ), tính ch t hóa h c

ả ứ ả ứ ủ (ph n ng th y phân, ph n ng màu biure).

ả ấ ữ ơ ủ ọ ầ ợ ư ế ậ Các cách gi i bài t p ph n h p ch t h u c c a h c sinh khi ch a có sáng ki n

ế ậ ầ ọ ườ ượ Vì th khi làm bài t p ph n này, h c sinh th ỉ ng ch làm đ ạ c các d ng bài

ấ ấ ấ ấ ư ề ậ ả ơ ờ ậ t p đ n gi n nh ng trình bày m t r t dài dòng m t r t nhi u th i gian, th m trí có

ả ỏ ữ ữ ế ọ ọ ả nh ng bài h c sinh làm không ra k t qu , có nh ng bài h c sinh ph i b qua. Ví d ụ

nh : ư

ạ ồ ố ị 1. Xác đ nh s CTCT và phân lo i đ ng phân amin:

4H11N.

ế ố ồ ủ ợ ấ t s đ ng phân amin c a h p ch t có CTPT C Bài 1: : Hãy cho bi

A. 7. C. 4. D. 5. B. 8.

ẽ ế ọ H c sinh s vi t CTCT

CH3CH2CH2CH2NH2; CH3CH(NH2)CH2CH3

CH3CH(CH3)CH2NH2; CH3C(CH3)(NH2)CH3;

CH3CH2CH2NHCH3; CH3CH2NHCH2CH3.

CH3CH(CH3)NHCH3; CH3N(CH3)CH2CH3.

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 2 phút)

5H13N?

ế ố ồ ứ ớ ậ t s đ ng phân amin b c III ng v i CTPT: C Bài 2: Hãy cho bi

A. 2. C. 4. D. 5. B. 3.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i A năm 2014)

ọ ế H c sinh vi t CTCT:

CH3N(C2H5)CH2CH3; CH3N(CH3)CH2 CH2CH3

CH3N(CH3)CH(CH3)2

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 1,5 phút).

7H9N.

ế ố ồ ơ ứ ớ t s đ ng phân amin th m ng v i CTPT C Bài 3: Cho bi

A. 2. B. 3. C. 4. D. 5.

CH3

NH2

NHCH3

NH2

ọ ế H c sinh vi t CTCT:

ờ ả ).  Đáp án:C. (Th i gian kho ng 2 phút

ụ ớ ề 2. Bài toán v amin tác d ng v i dd axit.

ả ứ ư ứ ộ ơ ớ Bài 1: Cho 10 gam m t amin đ n ch c X ph n ng hoàn toàn v i dd HCl d thu

ượ ấ ạ ủ ố ồ ố đ c 15 gam mu i. S đ ng phân c u t o c a X là:

A. 4. B. 5. C. 7. D. 8.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i A 2009).

ươ ả ứ ả ử ậ Ph ng trình ph n ng: (gi s đó là amin b c I)

RNH2 + HCl  RNH3Cl

Mol x  x  x

ố ượ Kh i l ng (g) 10 36,5x 15.

10 73

 10 + 36,5x = 15 x = .

Mamin = 73 = MR + 16 MR = 57 R là C4H9  CTPT: C4H11N

CH3CH2CH2CH2NH2; CH3CH(NH2)CH2CH3

CH3CH(CH3)CH2NH2; CH3C(CH3)(NH2)CH3;

CH3CH2CH2NHCH3; CH3CH2NHCH2CH3.

CH3CH(CH3)NHCH3; CH3N(CH3)CH2CH3.

ả ).  Đáp án : D. (Th i gian kho ng 4 phút ờ

ậ ề ụ ớ ề 3. Bài t p v amino axit tác d ng v i dd axit và dd ki m.

ụ ớ ứ ứ ộ ặ 3. 1. M t amino axit tác d ng v i dd ch a 1 axit ho c dd ch a 1 bazo:

2 và 1 nhóm –COOH. Cho 26,7

ử ứ có ch a 1 nhóm –NH Bài 1: Amino axit X trong phân t

ớ ượ ư ượ ứ ố ả ứ gam X ph n ng v i l ng d dd HCl thu đ ủ c dd có ch a 37,65 gam mu i. CT c a

X là

A. NH2CH2COOH. B. NH2[CH2]4COOH.

D. NH2[CH2]3COOH. C. NH2[CH2]2COOH.

ề (Đ thi THPTQG năm 2015)

ươ ả ứ Ph ng trình ph n ng:

R(COOH)(NH2) + HCl  R(COOH)(NH3Cl)

Mol x  x  x

ố ượ Kh i l ng (g): 26,7 36,5x 37,65.

 26,7 + 36,5x = 37,65.

 x = 0,3.

MX = 89 = MR + 45 + 16  MR = 28  R là: C2H4.

ờ ả  Đáp án : C. (Th i gian kho ng 2,5 phút).

ủ ớ ụ ừ ộ ồ Bài 2: Cho 100 ml dd amino axit X n ng đ 0,4M tác d ng v a đ v i 80 ml dd

ượ ứ ủ ứ NaOH 0,5M thu đ ố c dd ch a 5 gam mu i. Công th c c a X là

A. NH2C3H5(COOH)2. B. (NH2)C4H7COOH.

D. NH2C2H4COOH. C. NH2C3H6COOH.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i A năm 2013)

ươ ả ứ Ph ng trình ph n ng :

R(COOH)a(NH2)b + a NaOH  R (COONa)a(NH2)b + a H2O

Mol 0,04 0,04  0,04

X 0,04. 40  5  0,04. 18

ố ượ Kh i l ng (g) : m

 mX + 0,04. 40 = 5 +0,04. 18

 mX = 4,12 (gam).

= 103 = MR + 45a + 16b

4,12 0, 04

MX =

và nNaOH = 0,04.a = 0,04  a = 1  MR + 16b = 58

 b= 1, MR = 42R là C3H6

ả ).

ủ ớ ứ ụ ừ  Đáp án : C. (Th i gian kho ng 4 phút ờ Bài 3: Cho 0,02 mol (cid:0) aminoaxit X tác d ng v a đ v i dd có ch a 0,04 mol

ừ ủ ớ ụ ứ ặ NaOH. M t khác 0,02 mol X tác d ng v a đ v i dd có ch a 0,02 mol HCl thu đ ươ c

ủ ố 3,67 gam mu i . CT c a X là

A. HOOCCH2CH(NH2)COOH. B. CH3CH(NH2)COOH.

D. NH2CH2CH(NH2)COOH. C. HOOCCH2CH2CH(NH2)COOH.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i A năm 2014)

ươ ả ứ Ph ng trình ph n ng:

R(COOH)a(NH2)b + a NaOH  R (COONa)a(NH2)b + a H2O

Mol: 0,02  0,02a

 0,02a = 0,04  a= 2.

ụ ớ Khi tác d ng v i dd HCl:

R(COOH)2(NH2)b + b HCl  R(COOH)2(NH3Cl)b

Mol 0,02  0,02b  0,02

 0,02b= 0,02  b= 1.

 mX = mmu i ố mHCl = 3,67 – 0,02. 36,5= 2,94.

 MX = 2,94 : 0,02 = 147 = MR + 45 . 2 + 16  MR = 41 R là: C3H5.

ả ).  Đáp án : C. (Th i gian kho ng 4 phút ờ

ụ ồ ợ ỗ ỗ ợ Bài 4: H n h p X g m alanin và axit glutamic. Cho m gam h n h p X tác d ng hoàn

ư ấ ớ ượ ứ ặ ố toàn v i dd NaOH l y d thu đ c dd Y có ch a (m+ 30,8) gam mu i. M t khác cho

ụ ư ợ ỗ ớ ượ ứ m gam h n h p X tác d ng hoàn toàn v i dd HCl d thu đ c dd Z có ch a (m

ị ủ ố +36,5) gam mu i. Giá tr c a m là

B. 165,6. C. 123,8. D. 171. A. 112,2.

ề ạ ọ ố (Đ Đ i h c kh i B năm 2013):

ấ ự ệ ậ ố ỗ ươ ả ứ ủ L p h theo s mol c a m i ch t d a vào ph ng trình ph n ng:

CH3CH(NH2)COOH

Hh X gôm

C3H5(COOH)2(NH2) : y mol

: x mol

 m = 89 x +147 y (I)

ả ứ ả ứ ớ ặ Khi ph n ng v i dd NaOH có ph n ng: Đ t

CH3 CH (NH2)COOH + NaOH  CH3 CH(NH2)COONa + H2O

Mol x  x

C3H5(NH2)(COOH)2+ 2NaOH  C3H5(NH2)(COONa)2+ 2H2O

Mol y  y

 111x + 191 y = m + 30,8 (II)

ả ứ ả ứ ớ Khi ph n ng v i dd HCl có ph n ng:

CH3 CH(NH2)COOH + HCl  CH3 CH(NH3Cl)COOH

Mol x  x

C3H5(NH2)(COOH)2+ HCl  C3H5(NH3Cl)(COOH)2

Mol y  y

 125,5 x + 183,5 y = m + 36,5. (III).

ả ệ Gi i h : (I,II,III) tìm m = 112,2

ả ).  Đáp án: A. (Th i gian kho ng 6 phút ờ

ớ ượ ụ ớ ề ụ 3.2. Amino axit tác d ng v i dd axit, dd thu đ ặ c tác d ng v i dd ki m; ho c

ụ ề ượ ụ ớ ớ amino axit tác d ng v i dd ki m, dd thu đ c tác d ng v i dd axit.

ượ c dd X. Cho Bài 1: Cho 0,15 mol NH2C3H5 (COOH)2 vào 175 ml dd HCl 2M thu đ

ả ứ ư ố ả dd NaOH d vào X sau khi ph n ng x y ra hoàn toàn thì s mol NaOH tham gia

ả ứ ph n ng là

A. 0,7. B. 0,5. D. 0,55. C. 0,65.

ề ạ ọ ố (Đ Đ i h c kh i A năm 2010)

ươ ả ứ Ph ng trình ph n ng:

NH2C3H5 (COOH)2 + HCl  C3H5 (COOH)2(NH3Cl)

HCl du: 0,2 mol

Dd X gôm:

: 0,15 mol

C3H5(COOH)2(NH3Cl)

Mol : 0,15  0,15  0,15

ụ ớ ươ ả ứ Cho dd X tác d ng v i dd NaOH có ph ng trình ph n ng:

C3H5 (COOH)2(NH3Cl) + 3 NaOH  C3H5 (COONa)2(NH2) + NaCl + H2O

Mol: 0,15  0,45

HCl + NaOH  NaCl + H2O

Mol: 0,2  0,2.

 nNaOH = 0,65.

ả ).  Đáp án: C. ( Th i gian kho ng 4 phút ờ

ượ c dd Y. Cho Bài 2: Cho 0,15 mol NH2C3H5 (COOH)2 vào 400 ml dd NaOH 2M thu đ

ả ứ ư ả ố ả dd HCl d vào Y sau khi ph n ng x y ra hoàn toàn thì s mol HCl tham gia ph n

ứ ng là

A. 0,7. C. 0,65. D. 0,55. B. 0,95.

ươ ả ứ Ph ng trình ph n ng:

NH2C3H5 (COOH)2 + 2 NaOH  C3H5 (COONa)2(NH2)

NaOH du: 0,5 mol

Dd Y gôm

: 0,15 mol

C3H5(COONa)2(NH2)

Mol : 0,15 0,3 0,15

ụ ớ ươ ả ứ Cho dd Y tác d ng v i dd HCl có ph ng trình ph n ng:

C3H5 (COONa)2(NH2) + 3 HCl  C3H5 (COOH)2(NH3Cl) + 2NaCl

Mol: 0,15  0,45

NaOH + HCl  NaCl + H2O

Mol: 0,5  0,5.

 nHCl = 0,95.

ả ).  Đáp án: B. ( Th i gian kho ng 4 phút ờ

2 CxHy(COOH)2. Cho 0,1 mol X vào 0,2 lít dd

ứ Bài 3: Amino axit X có công th c NH

ượ ừ ủ ớ ồ H2SO4 0,5M thu đ c dd Y. Cho Y pu v a đ v i dd g m NaOH 1M và KOH 3M thu

ượ ố ượ ứ ề ố ủ đ c dd ch a 36,7 gam mu i. % v kh i l ng c a N trong X là

A. 11,966%. C. 9,524%. D. 10,687%. B. 10,526%.

ề ạ ọ ố (Đ Đ i h c kh i B năm 2013)

ươ ả ứ Ph ng trình ph n ng:

2NH2CxHy (COOH)2 + H2SO4  [CxHy (COOH)2(NH3)]2SO4

Dd X gôm

H2SO4 du: 0,05 mol [CxHy(COOH)2(NH3)]2SO4 : 0,05 mol

KOH: 3a mol

Cho dd Xtd dd

NaOH: a mol

Mol : 0,1  0,05  0,05

 CT chung: MOH : 4a mol

ươ ả ứ có ph ng trình ph n ng:

[CxHy (COOH)2(NH3)]2SO4 + 6MOH 2 CxHy (COOM)2(NH2) + M2SO4 + 6H2O

Mol: 0,05  0,3  0,3

H2SO4 + 2 MOH  M2SO4 + 2H2O

Mol: 0,05  0,1  0,1

 nMOH = 0,4 = 4a a = 0,1.

ố

ậ ả ố ượ ụ ị Áp d ng đ nh lu t b o toàn kh i l ng ta có:

ượ + mH2O sinh ra

ố

mA + mH2SO4 d ư + mNaOH + mKOH = mhh mu i thu đ

ượ + mH2O sinh ra

 mX = 36,7 + 0,4 . 18 – 0,1.40 – 3.0,1.56 0,1.98= 13,3.

Hay mX + mH2SO4 + mNaOH + mKOH = mhh mu i thu đ

14.1,0 3,13

 nN (trong X) = 0,1 mol % N (trong X)= = 10,526%

ả ).  Đáp án: B. ( Th i gian kho ng 7 phút ờ

ậ ề ả ứ ủ 4. Bài t p v ph n ng th y phân peptit.

ủ ườ 4.1. Th y phân hoàn toàn peptit trong môi tr ng axit:

(cid:0)

ủ ạ ở ượ ạ ừ c t o t hai VD : Th y phân hoàn toàn 4,34 gam tripeptit m ch h X ( đ

2CxHyCOOH ) b ng dd NaOH d thu đ

ứ ạ ư ằ ượ aminoaxit có công th c d ng: NH c 6,38 gam

ủ ư ằ ặ ố ượ mu i . M t khác th y phân hoàn toàn 4,34 gam X b ng dd HCl d thu đ c m gam

ị ủ ố mu i. Giá tr c a m là

A. 6,53. C. 8,25. D. 5,06. B. 7,25.

ề ạ ọ ố (Đ Đ i h c kh i A năm 2014)

ố ượ ủ ọ ị ố H c sinh tìm CT c a amino axit, xác đ nh kh i l ng mu i.

ậ ơ ồ ọ H c sinh l p s đ :

2C x H y CONHC x H y CONHC x H y COOH : a mol

ủ ặ Đ t CT c a tripepti là: NH

y ) . a= 4,34. (I).

MX = (147+ 3MC x H

(cid:0) NaOH

ụ ớ Khi tác d ng v i dd NaOH có:

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) NH2C x H y CONHC x H y CONHC x H y COOH 3 NH2C x H y COONa.

Mol a  3a

y ). 3a = 6,38 (II).

 (83 + MC x H

C x H

y =

70 3

ừ ượ T (I) và (II): tìm đ c: a = 0,02; M

(cid:0) HCl

ụ ớ Khi tác d ng v i dd HCl có:

(COOH)(NH3Cl)

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) NH2C x H y CO NHC x H y CO NHC x H y COOH 3 C x H y

Mol a  3a

70 3

ố ượ ượ Kh i l ố ng mu i thu đ c m = 3. 0,02 .( + 97,5) = 7,25

ờ ả ).  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 7 phút

ủ ườ 4.1. Th y phân hoàn toàn peptit trong môi tr ề ng ki m:

ỗ ợ ồ ạ ở VD: Đun nóng m gam h n h p g m a mol tetrapeptit m ch h X và 2a mol tripeptit

ả ứ ế ạ ở ớ ạ ừ ủ m ch h Y v i 600 ml dd NaOH 1M v a đ . Sau khi k t thúc các ph n ng cô c n

ượ ủ ề ố dd thu đ c 72,48 gam mu i khan c a các amino axit đ u có 1 nhóm –COOH và 1

ử nhóm –NH2 trong phân t ị ủ . Giá tr c a m là

A. 54,3. B. 66,0. D. 44,48. C. 51,72.

ề ạ ọ ố (Đ Đ i h c kh i B năm 2012)

ứ ủ ặ ọ ế ươ ả ứ H c sinh đ t công th c chung c a các amino axit, vi t ph ng trình ph n ng,

ượ ệ ậ l p h tìm đ c m.

2C x H y COOH.

ứ ủ ạ ặ Đ t công th c chung c a các amino axit có d ng: NH

ả ứ ơ ồ Có s đ ph n ng:

(cid:0) NaOH

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) NH2C x H y CONHC x H y CONHC x H y CONHCxHyCOOH 4NH2C x H y COONa.

(cid:0) NaOH

Mol: a  4 a.

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) NH2C x H y CO NHC x H y CO NHC x H y COOH 3 NH2C x H y COONa.

Mol: 2a  6a

 nNa+ = 10a = 0,6  a = 0,06.

y ). 10a = 72,48.

 m mu i ố = (83 + MC x H

y ) = 37,8.

 MC x H

y ). a + ( 147 + 3 MC x H

y ) .2a = 51,72.

 m = (190 + 4 MC x H

ả ).  Đáp án: C. ( M t kho ng 6 phút ấ

ạ ầ ố ố ế ậ ạ Còn l i h u h t các bài t p d ng: đ t cháy peptit, đ t cháy amino axit,

ố ế ị ử ợ ấ ữ ơ ứ xác đ nh s liên k t peptit trong phân t ụ , h p ch t h u c có ch a N tác d ng

ượ ẩ ạ ớ v i dd NaOH thu đ ỏ ậ c khí làm xanh quì tím m, … (đây là d ng câu h i v n

ạ ừ ể ở ề ụ ộ ấ d ng c p đ cao giúp các em đ t t ạ ọ đi m 8,0 tr lên trong các đ thi đ i h c

ướ ố ọ ề ượ tr c đây và đ thi THPT Qu c gia năm 2015) là h c sinh không làm đ c.

ướ ự ế ộ ố ả ư ạ ạ ọ Tr c th c t đó, tôi m nh d n đ a ra m t s gi i pháp giúp h c sinh

ấ ữ ơ ế ề ứ ọ ợ ộ ệ ậ ầ h c ôn t p lí thuy t v ph n h p ch t h u c có ch a Nito m t cách hi u qu ả

ơ ơ ơ ợ ớ ờ ế ậ ứ h n, làm bài t p nhanh h n, chính xác h n phù h p v i th i gian, ki n th c

ọ ọ ề ề ấ ỏ ố trong c u trúc đ thi THPT Qu c gia và đ thi ch n H c sinh gi i.

Ả Ả Ế B. MÔ T GI I PHÁP SAU KHI CÓ SÁNG KI N

ạ ươ ườ ướ ẫ ọ Khi d y h c sinh ch ng này tôi th ng h ọ ng d n h c sinh cách

ứ ư ọ nghiên c u bài h c nh sau:

I. Amin:

ệ ạ I.1. Khái ni m, phân lo i và danh pháp:

ệ ạ I.1.1. Khái ni m và phân lo i:

* Khái ni m:ệ

ầ ọ ế ử Yêu c u h c sinh vi ủ t CTCT c a phân t amoniac.

3 b ng g c

ướ ế ẫ ọ ử ử ằ ố GV: H ng d n h c sinh thay th nguyên t H trong phân t NH

ặ ơ hidrocabon (no, không no, ho c th m): đó là amin.

ự ế ề  H c sinh t ọ ậ rút ra k t lu n v amin.

* Phân lo i: ạ

ạ GV: Thông báo cách phân lo i amin:

ố Theo g c hidrocacbon:

ử ử + Amin no: Nguyên t ế ự ế ớ N liên k t tr c ti p v i nguyên t Cacbon no.

ử ử ơ + Amin th m: Nguyên t ế ự ế ớ N liên k t tr c ti p v i nguyên t Cacbon trong

vòng benzen.

ậ Theo b c amin:

3 b ng 1 g c hidrocacbon, có

ế ậ ử ằ ố + Amin b c I: thay th 1 nguyên t H trong NH

ạ d ng: RNH

3 b ng 2 g c hidrocacbon, có

ế ậ ử ằ ố + Amin b c II: thay th 2 nguyên t H trong NH

ạ d ng : RNHR’.

3 b ng 3 g c

’

ế ậ ử ằ ố ậ + Amin b c III: Amin b c I: thay th 3 nguyên t H trong NH

ạ hidrocacbon, có d ng: RN(R’’) R

ử ứ ề ể (Có th phân t amin có nhi u nhóm ch c amin).

nH2n + 2 2a+ kNk (n

(cid:0) (cid:0) (cid:0) ủ  CT chung c a amin: C , nguyên)

Amin no, h : Cở nH2n + 3N (n (cid:0) 1, nguyên)

ồ * Đ ng phân amin:

ậ ậ ậ ậ Theo b c amin: amin b c I, amin b c II và amin b c III.

ạ ạ ố Theo g c hidrocacbon (m ch không nhánh, m ch có nhánh, ....)

3 có 1 CTCT; C2H5 có 1

ố ố ư ủ ố ( L u ý: s CTCT c a 1 s g c hidrocacbon: CH

CTCT; C3H7 có 2 CTCT; C4H9 có 4 CTCT, C5H11 có 8 CTCT).

I.1.2. Danh pháp:

ụ ấ ọ ự ọ GV: L y ví d 1 amin, phân tích, h c sinh t rút ra cách g i tên.

ọ ớ ử ố ủ ả ố ơ H c sinh nh phân t kh i c a 1 s amin đ n gi n.

ấ ậ I.2. Tính ch t v t lí:

ự ế ứ ấ ọ ố Cho h c sinh nghiên c u SGK, và các ch t có trong th c t ( trong cây thu c lá, cây

ố ớ ứ ấ ậ ạ ủ ộ ố ỏ cacao, …) rút ra tính ch t v t lí và tác h i c a m t s amin đ i v i s c kh e con

ế ậ ầ ọ ng i.ườ GV: Yêu c u h c sinh rút ra k t lu n:

ề ườ ề ộ ệ th ng, đ c, có mùi khai, tan nhi u trong ấ Có 4 amin là ch t khí đi u ki n

3).

ướ n ố c (gi ng NH

ấ ậ ủ Tính ch t v t lí riêng c a anilin.

ử ọ ấ ạ I.3. C u t o phân t ấ và tính ch t hóa h c:

ử ấ ạ I.3.1. C u t o phân t :

3 và các amin tính ch t ấ

ủ ể ề ọ ố H c sinh so sánh đi m gi ng nhau v CT electron c a NH

ấ ủ ế ọ ố hóa h c gi ng nhau: có tính ch t c a bazo y u.

ấ ủ ố ấ ủ GV: Tính ch t c a amin là tính bazo và tính ch t c a g c hidrocacbon.

ọ ấ I.3.2. Tính ch t hóa h c:

I.3.2.1. Tính bazo:

ớ ấ ỉ ị * V i ch t ch th màu:

ớ ả ủ ề + GV: thông báo tính bazo c a các amin, so v i c dd ki m.

ậ ậ ậ ầ ơ ơ ơ Tính bazo tăng d n: Amin th m b c III < Amin th m b c II< Amin th m b c I<

ề ậ ậ NH3< amin béo b c I< amin béo b c II< ki m.

ậ ậ ậ ầ ơ ơ ơ Tính bazo tăng d n: Amin th m b c III< Amin th m b c II< Amin th m b c I<

ề ậ ậ NH3< amin béo b c I< amin béo b c II< ki m.

ậ ổ ủ ớ ề ế ậ  Không k t lu n t ng quát v tính bazo c a amin béo b c II v i amin

ử ớ ố ậ ậ béo b c III. V i các amin béo cùng b c, khi s nguyên t C tăng thì tính bazo tăng.

ướ  Các amin béo khi tan trong n ể c làm quì tím chuy n sang màu xanh,

ừ ồ phenolphtalein t ể không màu chuy n sang màu h ng.

2SO4 loãng): t o thành

ụ ớ ạ ạ * Tác d ng v i dd axit (không có tính oxi hóa m nh: HCl, H

ả ẩ ố ướ mu i amoni (s n ph m không có n c):

ế ươ ả ứ ậ ổ ớ Vi t ph ng trình ph n ng t ng quát v i amin b c I:

R(NH2)b + k HCl  R(NH3Cl)b

ọ ự ậ GV: Phân tích và cho h c sinh t ế rút ra k t lu n:

ả ứ

+ mMu i thu đ ố

ượ = mamin + m axit ph n ng.

 maxit ph n ng

ả ứ = mmu i ố – mamin.

ỉ ệ ố ử ử ố

ả ứ

H+ ph n ng

+ T l : n N trong phân t = s nhóm : namin= b = s nguyên t

ch c ứ amin.

+ nH+

ả ứ = nN trong phân t

ph n ng

.ử

ấ ả ố ủ ố ề ướ + T t c các mu i c a amin là mu i amoni, đ u tan trong n ụ c, tác d ng

2O + amin.

ượ ớ đ c v i dd ki m ề  mu i + Hố

ố ủ ụ ớ ạ * Tác d ng v i dd mu i c a kim lo i có hidroxit không tan.

ấ ủ ố ả ứ ế I.3.2.2. Tính ch t c a g c hidrocacbon, VD: ph n ng th trong vòng benzen

c a ủ anilin

ầ ọ ế ươ ả ứ ươ ự ư GV: Yêu c u h c sinh vi t ph ng trình ph n ng t ng t nh phenol ở ạ d ng

ể ắ ả ẩ ệ ớ ấ ế ủ và CTPT (s n ph m là ch t k t t a tr ng, dùng đ phân bi t anilin v i các CTCT

amin khác).

ả ứ I.3.2.3. Ph n ng cháy  CO2 + H2O + N2.

ư ọ GV: l u ý cho h c sinh:

ừ

N2 thu đ

amin

cượ = nN2 (không khí) + nN2 t

ế ố ằ N u đ t cháy b ng không khí: thì n .

N u dùng tia l a đi n thì s n ph m là NO ho c NO

2 (n u oxi d ).

ử ế ệ ả ẩ ặ ư ế

II. Amino axit:

II.1. Khái ni m:ệ

ề ấ GV: L y VD v amino axit.

ệ ọ H c sinh rút ra khái ni m.

 CT chung: R (COOH)a(NH2)b.

2: CnH2n(COOH)(NH2)

(cid:0)

ở CT amino axit no, h , 1 nhóm –COOH và 1 nhóm –NH

2 so v i nhóm –COOH (

ủ ạ ị ớ Phân lo i amino axit theo v trí c a nhóm NH ,…

ọ ủ ộ ố ọ ớ ầ GV: Yêu c u h c sinh nh : CTCT, M và tên g i c a m t s amino axit th ườ ng

ặ g p theo 3 cách.

ử ọ ấ ạ II.2. C u t o phân t ấ và tính ch t hóa h c:

ấ ạ II.2.1. C u t o phân t ử :

2 có tính ch tấ

ướ ậ ẫ ọ ử ng d n h c sinh nh n bi ế ượ t đ c: trong phân t có nhóm –NH GV: h

ấ ủ ể ả ặ ủ c a 1 bazo, và có nhóm –COOH nên có tính ch t c a 1 axit. Ho c có th gi

i thích 17

và có tính axit

ứ ự ọ ố cho h c sinh d a vào công th c mu i: có tính bazo do có nhóm COO

do nhóm NH3

ấ ủ ấ ủ ừ ừ ộ ậ GV: V y amino axit v a có tính ch t c a m t axit, v a có tính ch t c a 1 bazo,

ả ứ ố ế nên có ph n ng ngay trong phân t ử  mu i. Vì th amino axit là mu i n i ố ộ

ử ưỡ ấ ắ ế ố ướ phân t , hay ion l ng c c ự  là ch t r n k t tinh, tan t t trong n c, nhi ệ ộ t đ

ủ ả nóng ch y cao, phân h y khi đun nóng.

ọ ấ II.2.2. Tính ch t hóa h c:

ấ ưỡ ợ II.2.2.1. Là h p ch t l ng tính:

ớ ộ ố ổ ả M t s dd amino axit có kh năng làm quì tím đ i màu: * V i quì tím:

ườ ể ỏ ng axit, làm quì tím chuy n sang màu đ . VD: axit glutamic: dd có môi tr

ườ ể ng bazo, làm quì tím chuy n sang màu xanh. VD: Lysin: dd có môi tr

ổ VD: Glyxin, Alanin, Valin, Phenylalalanin: dd không làm quì tím đ i màu

2): Tác d ng v i dd axit (không có tính oxi hóa

ả ở ụ ớ * Tính bazo (x y ra nhóm –NH

2SO4 loãng) mu i amoni c a amino axit.

ạ ủ ố m nh: HCl, H

R(COOH)a(NH2)b + b HCl  R(COOH)a(NH3Cl)b.

ầ ư ọ GV: C n l u ý cho h c sinh:

ẩ ả ỉ ượ ố S n ph m ch thu đ c mu i, không có H

ả ứ = m mu iố .

 mamino axit + maxit ph n ng

ả ứ : nam ax= s nhóm NH

2= s nguyên t

.ử

ố ố ử ử ỉ ệ H+ ph n ng T l n N trong phân t .

ả ứ = nN trong phân t

nH+ ph n ng

ả ở *Tính axit (x y ra nhóm COOH):

ụ ớ ủ ố Tác d ng v i dd bazo  mu i cacboxylat c a amino axit + H

R(COOH)a(NH2)b + a NaOH  R(COONa)a(NH2)b + a H2O

.ử

ầ ư ọ  GV: c n l u ý cho h c sinh:

ả ứ = nCOOH trong phân t

nH2O sinh ra = nOH ph n ng

T l ỉ ệ OH ph n ng ố ả ứ : nam ax= s nhóm –COOH n

HClkhí

ụ ớ ủ Tác d ng v i ancol/ HCl bão hòa  este c a amino axit.

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) R(COOH)a(NH2)b + aROH R(COOR)a(NH2)b + a H2O

Do este có nhóm –NH2 sinh ra trong dd có HCl R(COOR)a(NH3Cl)b.

ầ ư ọ  GV c n l u ý cho h c sinh:

ụ ủ ủ ố ớ + Mu i amoni c a amino c a amino axit tác d ng v i dd NaOH có 2

ả ứ trung tâm ph n ng:

R(COOH)a(NH3Cl)b + (a+b)NaOH  R(COONa)a(NH2)b + bNaCl + (a+b)H2O

ụ ả ố ớ + Mu i caboxylat c u amino axit tác d ng v i dd axit có 2 trung tâm

ả ứ ph n ng:

R(COONa)a(NH2)b + (a+b) HCl  R(COOH)a(NH3Cl)b + a NaCl

ậ ề ụ ớ ượ + Khi làm bài t p v amino axit tác d ng v i dd axit, dd thu đ ụ c tác d ng

ợ ồ ụ ỗ ớ ề ề ớ v i dd ki m, ta coi h n h p g m amino axit và axit tác d ng v i dd ki m, và

ợ ồ ụ ỗ ớ ề ượ ng ượ ạ c l i: h n h p g m amino axit tác d ng v i dd ki m, dd thu đ c tác

ỗ ợ ồ ụ ụ ớ ớ ề d ng v i dd axit, ta coi h n h p g m amin axit và ki m tác d ng v i dd axit.

ấ ữ ơ ợ + H p ch t h u c có C, H, N và O:

ụ ớ ể Tác d ng v i dd axit và dd bazo có th là

 amino axit.

3 v i aaxit h u c

ữ ơ ố ủ ủ ố ớ  mu i amoni c a axit h u c ( mu i c a NH ữ ơ

2CO3)).

ữ ơ ặ ặ ủ ớ ơ ho c c a các amin v i ax h u c ho c axit vô c (ax H

ủ  este c a amino axit.

ấ ưỡ ợ Là h p ch t l ng tính:

 amino axit.

3 v i aaxit h u c

ữ ơ ố ủ ủ ố ớ  mu i amoni c a axit h u c ( mu i c a NH ữ ơ

2CO3)).

ữ ơ ặ ặ ủ ớ ơ ho c c a các amin v i ax h u c ho c axit vô c (ax H

ả ứ ư II.2.2.2. Ph n ng trùng ng ng:

ạ ấ ợ Hử 2O và t o ra h p ch t

ừ ặ ấ ấ GV: Thông báo: Khi đun nóng các amino axit tách ra phân t (cid:0) amino axit) ho c amit (t các amino axit có ít nh t 1 ch t không các

ph i ả ừ peptit ( t là (cid:0) amino axit).

ọ ế ươ ộ ố ấ ề ứ ả ứ ụ ư H c sinh : Vi t ph ng trình ph n ng trùng ng ng m t s ch t có nhi u ng d ng

ự ế ạ ơ trong th c t ( t o t poliamit).

2 + H2O + N2 (ho c NO, NO

2 tùy

ả ứ ồ ả ặ II.2.2.3. Ph n ng cháy  S n ph m g m CO ẩ

ả ứ ộ ệ ề thu c vào đi u ki n ph n ng)

Ứ ự ủ ể ọ ụ H c sinh t ộ ố tìm hi u vai trò c a m t s amino axit đ i v i c th ố ớ ơ ể II.2.3. ng d ng:

ờ ố ự ứ ữ ế ọ s ng ố ọ ớ (d a vào ki n th c liên môn gi a hóa h c v i sinh h c) và trong đ i s ng hàng ngày

ơ ữ ệ ố ( mì chính, t , thu c ch a b nh,…).

III. Peptit và protein:

III.1.Peptit:

ạ ệ III.1.1. Khái ni m và phân lo i:

* Khái ni m: ệ

ư ệ ề ấ ợ ệ ớ ế GV: Đ a ra khái ni m v liên k t peptit, h p ch t peptit (phân bi ế t v i liên k t amit và

2 và cu i là nhóm –COOH.

ấ ầ ử ố ợ h p ch t amit). Đ u phân t peptit là NH

* Phân lo i:ạ

2ừ  9 liên k t peptit, hay có t ế ừ  10 g c ố (cid:0) amino axit. 2 Oligopeptit: Có t

ế

ế VD: Đipeptit (có 2 g c ố (cid:0) amino axit, hay có 1 liên k t peptit –CONH). Tripeptit (có 3 g c ố (cid:0) amino axit, hay có 2 liên k t peptit –CONH). Tetrapeptit (có 4 g c ố (cid:0) amino axit, hay có 3 liên k t peptit –CONH).

10ừ  49 liên k t peptit, hay có t ế ừ  50 g c ố (cid:0) amino axit. 11 Poli peptit: Có t

ế ố ố ố (cid:0) amino axit – 1.

ố ế  S liên k t peptit = s g c và Mpeptit= (cid:0) Mam ax – 18. s liên k t peptit.

ồ * Đ ng phân peptit.

ồ ỗ ố ồ ấ ợ ợ Khi đun h n h p g m n phân t ử (cid:0) amino axit, s đ ng phân là h p ch t peptit có

ứ ch a n g c ố (cid:0) amino axit khác nhau là: n!.

ỗ ồ ố ồ ấ ợ ợ Khi đun h n h p g m n phân t ử (cid:0) amino axit, s đ ng phân là h p ch t peptit có

!n 2

ặ ố ứ ch a n g c ố (cid:0) amino axit trong đó có 1 c p g c ố (cid:0) amino axit gi ng nhau là : .

ỗ ồ ố ồ ấ ợ ợ Khi đun h n h p g m n phân t ử (cid:0) amino axit, s đ ng phân là h p ch t peptit có

i )

ặ ứ ch a n g c ố (cid:0) amino axit trong đó có i c p g c ố (cid:0) amino axit gi ng nhau là : (n! : 2 ố

ườ ọ ế ắ ủ ng g i: tên vi t c a các g c t t ố (cid:0) amino axit theo tr t t ậ ừ ừ ầ t đ u * Danh pháp: Th

ế ố petit đ n cu i peptit.

ọ ấ III.1.2. Tính ch t hóa h c:

ủ ả ứ III.1.2. 1. Ph n ng th y phân:

2SO4

ườ ạ ạ * Trong môi tr ng axit (axit m nh, không có tính oxi hóa m nh: HCl, H

(cid:0)

ỗ ợ ủ ố loãng)  h n h p mu i amoni c a các amino axit.

ả ạ ả ứ ủ ủ ấ ợ GV: Gi i thích t i sao h p ch t peptit có ph n ng th y phân, khi th y phân trong môi

ườ ượ ả ấ ẩ tr ng axit thu đ c s n ph m là ch t nào?

NH2 CH(R) CONH CH(R’)CONH CH(R’’)CO…NH CH(R’’’)COOH

(cid:0) (cid:0) (cid:0) + n H2O + (n+1) HCl NH3Cl CH(R) COOH + NH3Cl CH(R’) COOH +…

NH3Cl CH(R’’’)COOH.

ố ử ế (Trong đó n là s liên k t peptit trong phân t )

ư ọ GV: l u ý cho h c sinh:

(cid:0) amino axit (có 1 nhóm –NH2)

ph n ng

+ nH

ả ứ . ả ứ = ng c am ax ph n ng ố

ủ ượ ừ + Khi th y phân peptit đ c ta t các

ả ứ

ả ứ = npeptit ph n ng .

ế ố nH2O ph n ng . s liên k t peptit

ố ượ ượ ả ứ ủ + Tính kh i l ấ ắ ng ch t r n thu đ c sau ph n ng th y phân

ượ = m peptit + maxit ph n ng

ả ứ +mH2O pu .

mCh t r n thu đ ấ ắ

ượ = m peptit ph n ng

ả ứ + maxit ph n ng

ả ứ +mH2O pu

mmu i thu đ ố

(cid:0)

ườ ỗ ợ ủ * Trong môi tr ng ki m ề  h n h p mu i cacboxylat c a các ố amino axit.

ọ ươ ự ả ứ ủ ươ H c sinh: T ng t ph n ng th y phân trong môi tr ủ ng axit, khi th y phân trong

(cid:0) amino axit

ườ ủ ề ả ẩ ố môi tr ng ki m s n ph m là mu i cacboxylat c a các

NH2 CH(R) CONH CH(R’)CONH CH(R’’)CO…NH CH(R’’’)COOH

(cid:0) (cid:0) (cid:0) + n H2O + (n+1) NaOH NH2 CH(R) COONa + NH2 CH(R’) COONa +… NH2

CH(R’’’)COONa + (n+ 1) H2O

Hay:

NH2 CH(R) CONH CH(R’)CONH CH(R’’)CO…NH CH(R’’’)COOH

(cid:0) (cid:0) (cid:0) + (n+1) NaOH NH2 CH(R) COONa + NH2 CH(R’) COONa +… NH2

CH(R’’’)COONa + H2O.

ế ố ử (Trong đó n là s liên k t peptit trong phân t )

ư ọ GV: l u ý cho h c sinh:

(cid:0) amino axit (có 1 nhóm –COOH)

ủ ượ ừ + Khi th y phân peptit đ c ta t các

ố

ả ứ = ng c am ax

nMOH ph n ng .

nH2O sinh ra = npeptit.

ố ượ ượ ả ứ ủ + Tính kh i l ấ ắ ng ch t r n thu đ c sau ph n ng th y phân

ượ = m peptit + mMOH đã l y ấ – mH2O sinh ra.

mCh t r n thu đ ấ ắ

ượ = m peptit ph n ng

ả ứ + mMOH ph n ng

ả ứ – mH2O sinh ra.

mMu i thu đ ố

(cid:0) amino axit (không bi

ủ ượ ừ ế ố + Khi th y phân peptit đ c ta t các t s nhóm

ả ứ

ủ

ạ

ử COOH trong phân t amino axit).

_ ph n ng. ả ứ

nH2O t o ra trong ph n ng th y phân = nOH

ả ứ

ủ

ả ứ

peptit ph n ng .

ả ứ

ủ

ạ

ả ứ

ủ

ố nH2O tham gia ph n ng th y phân ế = s liên k t peptit . n

ả ứ = nH2O t o ra trong ph n ng th y phân

ạ

 nH2O t o thành sau ph n ng nH2O tham gia ph n ng th y phân

ả ứ

mCh t r n thu đ ấ ắ . ượ = m peptit + mMOH đã l y ấ – mH2O t o thành sau pu

ượ = m peptit ph n ng

ả ứ + mMOH ph n ng

ả ứ – mH2O t o thành sau ph n ng ạ

mMu i thu đ ố

ể ị ủ ượ ỗ ợ * Các peptit có th b th y phân không hoàn toàn thu đ c h n h p các peptit

ắ ơ ờ ặ ặ . ng n h n nh xúc tác axit ho c bazo ho c các enzim

ả ứ III. 1.2. 2. Ph n ng màu Biure:

ữ ừ ế GV: thông báo:Nh ng peptit có t ở 2 liên k t peptit tr lên (hay có 3 g c ố (cid:0) amino axit

2/OH t o thành dd có màu tím (dùng đ phân bi

ớ ở ể ạ ệ ả ứ tr lên) có ph n ng v i Cu(OH) t các

ừ ế ấ ở ớ ợ peptit có t 2 liên k t peptit tr lên v i các h p ch t khác).

2 + H2O + N2

ả ứ ả ượ ồ ẩ s n ph m thu đ c g m CO III.1.2. 3. Ph n ng cháy:

ươ ứ ề ố * Qui v đ t cháy ng ng trong đó: (cid:0) amino axit t

ố ố ố ố s mol amino axit = s g c . s mol peptit.

ố ượ ả ượ ố ố ượ ả ẩ ố Kh i l ẩ ng s n ph m thu đ c đ t amino axit = kh i l ng s n ph m đ t peptit +

ế ố ố 18. s mol peptit. s liên k t peptit.

III.2. Protein:

III.2.1. Khái ni m: ệ

ứ ế ể ệ ọ H c sinh dùng ki n th c liên môn đ nêu khái ni m.

ạ ạ Phân lo i: 2 lo i:

(cid:0) amino axit.

ế ả ơ ỉ ượ ỗ ủ + Protein đ n gi n: Khi th y phân đ n cùng ch thu đ ợ c h n h p các

ủ ơ ằ ủ ứ ắ (VD: anbumin c a lòng tr ng tr ng, Fibroin c a t t m,…)

(cid:0) amino axit và

ứ ạ ủ ế ượ ỗ + Protein ph c t p: Khi th y phân đ n cùng thu đ ợ c h n h p các

ầ thành ph n phi protein.

III.2.2. Tính ch t: ấ

ấ ậ ớ ệ ừ GV: Gi i thi u và phân tích t ụ ể các protein c th : III.2.2.1. Tính ch t v t lí:

ữ ạ ầ ướ ạ Nh ng protein có d ng hình c u tan trong n c t o thành dd keo (anbumin,

ệ ượ ụ ự ụ ủ ả hemoglobin), khi đun nóng có hi n t ng đông t . S đông t c a protein x y ra khi

ặ ố ộ ố cho axit, bazo ho c m t s mu i vào dd protein.

ữ ạ ợ ướ Nh ng protein có d ng hình s i không tan trong n c: tóc, da, lông, móng,

s ng.ừ

ọ ấ III.2.2.2 Tính ch t hóa h c:

ừ ủ ấ ọ ọ ự ọ T tính ch t hóa h c c a peptit, h c sinh t ủ ấ rút ra tính ch t hóa h c c a

prptein

ả ứ ườ ủ ặ ế ượ ỗ (môi tr ng axit ho c bazo) đ n cùng thu đ ợ c h n h p các

ặ ả ớ ơ ỗ ầ + Ph n ng th y phân: (cid:0) amino axit ( v i protein đ n gi n) ho c h n h p ợ (cid:0) amino axit và thành ph n phi

ứ ạ ớ protein ( v i protein ph c t p).

2/OH

t o dd màu tím.

ả ứ ạ ả ứ dd protein ph n ng Cu(OH) + Ph n ng màu Biu re:

ủ III. 2.3. Vai trò c a protein:

ứ ủ ể ế ọ H c sinh dùng ki n th c liên môn đ nêu vai trò c a protein.

ả ấ ữ ơ ậ ề ợ ứ ạ Phân lo i và gi i nhanh các bài t p v h p ch t h u c có ch a Nito

sau khi có sáng ki nế

1. Amin:

ố ồ ủ ạ ị Lo i 1: Xác đ nh s đ ng phân c a các amin:

4H11N.

ế ố ồ ủ ợ ấ t s đ ng phân amin c a h p ch t có CTPT C Bài 1: Hãy cho bi

A. 7. C. 4. D. 5. B. 8.

4H9 NH2: có 4 đ ng phân.

ạ ậ ồ + Amin b c 1: có d ng : C

3NHC3H7: có 1. 2 = 2 đ ng phân.

ạ ậ ồ + Amin b c 2: có d ng: CH

2H5NHC2H5: có 1.1 = 1 đ ng phân.

ồ ạ có d ng: C

3 N(CH3)C2H5: có 1.1.1 = 1 đ ng phân.

ạ ậ ồ + Amin b c 3: có d ng: CH

ố ố ồ  T ng s 8 đ ng phân.

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 30 giây)

5H13N?

ế ố ồ ứ ớ ậ t s đ ng phân amin b c III ng v i CTPT: C Bài 2: VD 2: Hãy cho bi

A. 2. C. 4. D. 5. B. 3.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i A năm 2014).

3N(CH3)(C3H7) có : 1.1.2 = 2 đ ng phân.

ạ ậ ồ Amin b c 3: có d ng: CH

3 N(C2H5)(C2H5)có: 1.1.1 = 1 đ ng phân.

ạ ồ Có d ng: CH

ổ ố ồ  T ng s có 3 đ ng phân.

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 30 giây)

7H9N?

ế ố ồ ớ ơ ứ t s đ ng phân th m ng v i CTPT C Bài 3: Cho bi

CH3

A. 2. B. 3. D. 5. C. 4.

ổ ồ  T ng: 4 đ ng phân.

ờ ả  Đáp án: C.(Th i gian kho ng 30 giây )

ụ ớ ạ Lo i 2: Amin tác d ng v i dd axit:

ả ứ ư ứ ộ ơ ớ ượ c Bài 1 : Cho 10 gam m t amin đ n ch c X ph n ng hoàn toàn v i dd HCl d thu đ

ấ ạ ủ ố ồ ố 15 gam mu i. S đ ng phân c u t o c a X là:

A. 4. B. 5. C. 7. D. 8.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i A 2009).

15 (cid:0) 10 5,36

10 73

10 10

n HCl = = = n amin  Mamin= . 73 = 73 CTPT: C4H11N

4H9 NH2: có 4 đ ng phân.

ạ ậ ồ + Amin b c 1: có d ng : C

3NHC3H7: có 1. 2 = 2 đ ng phân.

ạ ậ ồ + Amin b c 2: có d ng: CH

2H5NHC2H5: có 1.1 = 1 đ ng phân.

ạ ồ có d ng: C

3 N(CH3)C2H5: có 1.1.1 = 1 đ ng phân.

ạ ậ ồ + Amin b c 3: có d ng: CH

ổ ố ồ  T ng s 8 đ ng phân.

ờ ả )  Đáp án: D. (Th i gian kho ng 1,5 phút

ứ ằ ỗ ố ơ ồ ợ ả ứ Bài 2: Cho 0,76 gam h n h p X g m 2 amin đ n ch c có s mol b ng nhau, ph n ng

ư ớ ượ ố ượ ố ử ủ hoàn toàn v i dd HCl d thu đ c 1,49 gam mu i . Kh i l ng phân t c a amin có

ử ố ỏ ơ phân t kh i nh h n trong 0,76 gam X là

A. 0,45 gam. C. 0,38 gam. D. 0,58 gam. B. 0,31 gam.

ạ ọ ề ố (Đ thi Đ i h c kh i B 2013).

49,1

76,0

ợ

ỗ

5,36

(cid:0) n HCl = = 0,02= n h n h p amin  M amin= 0,76: 0,02= 38

3NH2: 0,01 mol  mCH3NH2= 0,31 gam.

ỗ h n h p có : CH ợ

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 30 giây)

ố ạ Lo i 3: Đ t cháy amin:

ộ ượ ằ ố ở ừ ủ ng oxi v a đ thu đ ượ c Bài 1: Đ t cháy hoàn toàn 0,1 mol amino h X b ng m t l

ư ụ ỗ ợ ồ ố ớ ơ 0,5 mol h n h p g m khí và h i. Cho 4,6 gam X tác d ng v i dd HCl d thì s mol

ả ứ HCl đã ph n ng là

B. 0,4. C. 0,3. A. 0,1. D. 0,2.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i B 2013).

+ O2

CO2: 0,1x mol H2O: 0,05 y mol

Dot CxHyNt 0,1 mol

N2: 0,05 t mol

CT X: CxHyNt

 0,1x + 0,05 y+ 0,05 t = 0,5

 2x + y + t = 10 x = 1; y = 6, t = 2 CTPT: CH6N2

6,4 46

 nHCl = nN = 2 nX = 2. = 0,2 mol

ờ ả  Đáp án: D. (Th i gian kho ng 1,5 phút)

ế ế ẳ ỗ ợ ồ ồ ố Bài 2: H n h p X g m đimetylamin và 2 hidrocacbon đ ng đ ng k ti p. Đ t cháy

ộ ượ ằ ợ ừ ủ ượ ợ ỗ hoàn toàn 100 ml h n h p X b ng m t l ng oxi v a đ thu đ ỗ c 550 ml h n h p khí

ồ ơ ạ Y g m khí và h i. Cho Y qua dd H ặ ư 2SO4 đ c d còn l ế i 250 ml khí. Th tích các khí đo

ở ủ cùng đk. CTPT c a 2 hidrocacbon đó là:

D. C3H6 và C4H8. A. CH4 và C2H6. B. C2H4 và C3H6. C. C2H6 và C3H8.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i A 2010).

xHy

+ O2

C2H7N: a ml

Dôt hh gôm:

CxHy: b ml

CO2: 2a + xb (ml) H2O: 3,5a + 05yb (ml) N2: 0,5a (ml)

ế ế ủ ồ ẳ ặ Đ t CT chung c a 2 hidrocacbon đ ng đ ng k ti p: C

 6a + xb + 0,5yb = 550.

2O  3,5 a + 0,5 yb= 300

ặ Dd H2SO4 đ c gi ữ ạ l i H

600 100

ố ợ  s nguyên t = 6 y < 6. ỗ ử H (h n h p)=

 VN2 + VCO2= 2,5a + xb = 250= 2,5 .(a+b) x = 2,5.

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 1,5 phút)

ế ế ẳ ỗ ợ ồ ở ồ Bài 3: H n h p M g m 1 anken và 2 amin no, h X và Y là đ ng đ ng k ti p nhau

ộ ượ ố ầ ỗ ợ (MX< MY). Đ t cháy hoàn toàn m t l ng h n h p M c n dùng 4,536 lít khí oxi thu

2O, N2 và 2,24 lít khí CO2 (đo

ở đ c Hượ đktc). Y là

B. propylamin. C. butylamin. D. etylmetylamin. A. etylamin.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i A 2012).

ừ ứ ạ T đáp án  các amin, no, đ n ch c, m ch h . ở ơ

ạ ơ CT chung 2 amin no, đ n, m ch h : C ở nH2n+3N

+ O2

Dôt hh gôm:

CmH2m : a mol C n H2n + 3N: b mol

CO2: ma + nb (mol) H2O: ma + nb + 1,5b (mol) N2: 0,5b (mol)

nO2 = 0,2025 mol

nO (H2O) = nH2O= 0,2025 . 2 0,1.2 = 0,205= ma + n a + 1,5 a

 a= 0,07 nhh> 0.07 mol

1,0 07,0

ố ỗ ợ  s nguyên t = 1,42. ử C (h n h p) <

3NH2 (X)  Y là C2H5NH2: etylamin.

ỗ ợ H n h p có CH

ả  Đáp án: A. (m t kho ng 1,5 phút) ấ

2 và O3 có t kh i so v i H

ồ ỗ ố ớ ỉ ằ ợ ỗ ồ 2 b ng 22. H n h p khí Y g m ợ Bài 4: H n h p khí X g m O

2 là 17,833. Đ đ t cháy hoàn toàn V

1 lít h nỗ

ố ớ ỉ ể ố metylamin và etylamin có t kh i so v i H

2, H2O và N2, khí đo

ầ ế ả ẩ ồ ở ợ h p Y c n v a đ V ừ ủ 2 lít X, bi t s n ph m g m CO cùng đk). T ỉ

Vệ 1: V2 là: l

A. 2: 1. C. 3:5. D. 5:3. B. 1:2.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i B 2011).

n có M X= 16. n = 22.2= 44 n = 2,75.

ỗ ợ Coi h n h p X là O

m H2 m + 3N có M Y= 14 m + 17 =

107 3

4 3

ỗ ợ Coi h n h p Y là C  m =

1 2

m35,1 (cid:0) n

C m H2 m + 3N + N2 O n  m CO2 + ( m + 1,5) H2O +

V V

1 2

n 35,1 (cid:0)

m35,1 (cid:0) n

ỉ ệ Có t l : = 1: ( )= = 1:2

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 1,5 phút)

2. Amino axit:

ố ồ ạ ị Lo i 1: Xác đ nh s đ ng phân:

3H7O2N là:

ố ồ Bài 1: S đ ng phân amino axit có CTPT: C

A. 1. C. 3. D. 4. B. 2.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i A 2011).

2H4(COOH)(NH2) (vì có 2 nguyên t

ạ ử ử CT amino axit có d ng C O, 1nguyên t N)

CTCT: C – C – COOH: có 2 CTCT

(cid:0) (cid:0)

NH2

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 30 giây)

3H9O2N

ả ứ ấ ớ ượ ố c mu i có CTPT C Bài 2: Cho axit cacboxylic X ph n ng v i ch t Y thu đ

ố ặ ề ệ ấ ả ẩ ấ ỏ (là s n ph m duy nh t). S c p ch t th a mãn đi u ki n là

A. 1. B. 2. C. 3. D. 4.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i B 2012).

ỉ ạ Axit X + Y ch t o mu i. ố

ặ  Y là bazo không có nhóm –OH  NH3 ho c amin

2H5COONH4

ủ ố CTCT c a mu i: C : 1 c pặ

CH3COONH3CH3 : 1 c p.ặ

HCOONH3C2H5 : 1 c pặ

HCOONH2(CH3)2 : 1 c p ặ  có 4 c p ặ

ờ ả  Đáp án: D. (Th i gian kho ng 30 giây)

3H7O2N có s đ ng phân v a tác d ng đ

ợ ố ồ ụ ừ ượ ớ c v i dd HCl ấ Bài 3: H p ch t X có CTPT: C

ụ ượ ớ ừ v a tác d ng đ c v i dd NaOH là

B. 2. C. 3. D. 4. A. 5.

ấ ữ ơ ụ ợ ượ ớ ừ ứ X là h p ch t h u c có ch a: C, H, N, O và tác d ng đ ụ c v i dd HCl v a tác d ng

ượ ớ ể đ c v i dd NaOH  X ch có th là: ỉ

Amino axit: C – C – COOH: có 2 CTCT

(cid:0) (cid:0)

NH2

ố ữ ơ ủ Mu i amoni c a axit h u c :

ồ C2H3COONH4 : 1 đ ng phân .

ồ HCOONH3C2H3: 1đ ng phân.

2CH2COOCH3.

ủ Este c a amino axit: NH

ố ồ ố  t ng s : 5 đ ng phân.

ả  Đáp án: A. (M t kho ng 1,5 phút) ấ

2CH2COOH; HOOCCH2CH(NH2)COOH; CH3COOH;

ấ Bài 4: Cho các ch t sau: NH

C6H5OH; CH3COONa; C6H5NH3Cl; CH3COONH4; HOOCCH2COONH3Cl;

ố ấ ấ ưỡ (CH3NH3)2SO4; CH3COONH3CH3; (NH2)2C2H3COOH. S ch t là ch t l ng tính là

B. 4. D. 6. A. 3. C. 5.

ề ỏ ỉ ị ọ ọ (Đ thi ch n h c sinh gi i t nh Nam Đ nh năm 20102011)

ấ ữ ơ ấ ưỡ ợ ợ ậ  H p ch t h u c có ch a C, H, O và N là h p ch t l ứ ng tính. V y có th ế

là:

amino axit.

2CO3.

ữ ơ ố ủ ủ ặ ố ớ Mu i amoni c a axit h u c , ho c mu i c a amin v i axit H

 Đó là: NH2CH2COOH; HOOCCH2CH(NH2)COOH; CH3COONH4;

CH3COONH3CH3; (NH2)2C2H3COOH: 5 ch tấ

ờ ả  Đáp án: C. (Th i gian kho n 30 giây)

ụ ớ ớ ề ạ Lo i 2: Amino axit tác d ng v i dd axit và v i dd ki m:

ụ ớ ủ ề ặ ị 1. Xác đ nh CT c a amino axit tác d ng v i dd axit ho c dd ki m:

ữ ạ ậ ườ ừ ữ ệ ố Nh ng d ng bài t p này th ỉ ầ ng th a d ki n, ch c n vào m và s mol  M

ủ ặ CT c a amino axit, ho c tên amino axit.

2 và 1 nhóm –COOH. Cho 26,7

ử ứ có ch a 1 nhóm –NH Bài 1: Amino axit X trong phân t

ớ ượ ư ượ ủ ứ ố gam X pu v i l ng d dd HCl thu đ c dd có ch a 37,65 gam mu i. CT c a X là

A. NH2CH2COOH. B. NH2[CH2]4COOH.

D. NH2[CH2]3COOH. C. NH2[CH2]2COOH.

ề (Đ thi THPTQG năm 2015).

65,37

7,26

ả ứ =

5,36

(cid:0) nHCl ph n ng = 0,3 mol= namino axit

67,2 3,0

 Mamino axit= = 89  CT: C2H4(COOH)(NH2)

ờ ả  Đáp án: C. (Th i gian kho ng 30 giây)

ừ ủ ớ ụ ồ ộ Bài 2: Cho 100 ml dd amino axit X n ng đ 0,4M tác d ng v a đ v i 80 ml dd NaOH

ượ ứ ủ ứ 0,5M thu đ ố c dd ch a 5 gam mu i. Công th c c a X là

A. NH2C3H5(COOH)2. B. (NH2)C4H7COOH.

D. NH2C2H4COOH. C. NH2C3H6COOH.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i A năm 2013).

ả ứ = 0,04 mol= nH2O sinh ra.

Ta có: nNaOH ph n ng

 mam axit= 5 + 0,04.18 0,04 . 40= 4,12 gam

 Mam axit= 4,12: 0,04= 103.

ờ ả  Đáp án : C. ( Th i gian kho ng 30 giây)

ừ ủ ớ ứ Bài 3: Cho 0,02 mol (cid:0) aminoaxit X tác d ng v a đ v i dd có ch a 0,04 mol NaOH. ụ

ứ ụ ặ ươ ừ ủ ớ M t khác 0,02 mol X tác d ng v a đ v i dd có ch a 0,02 mol HCl thu đ c 3,67 gam

ủ ố mu i. CT c a X là

A. HOOCCH2CH(NH2)COOH. B. CH3CH(NH2)COOH.

D. NH2CH2CH(NH2)COOH. C. HOOCCH2CH2CH(NH2)COOH.

ả ứ

ố

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i A năm 2014)

Ta có mam axit= mmu i (ph n ng HCl) – mHCl= 3,67 – 0,02 . 36,5= 2,94.

 Mam axit= 2,94: 0,02= 147.

ờ ả  Đáp án : C. ( Th i gian kho ng 30 giây)

ỗ ợ ớ ề ặ ụ 2. H n h p amino axit tác d ng v i dd axit ho c dd ki m:

ụ ỗ ợ ồ ợ ỗ Bài 1 : H n h p X g m alanin và axit glutamic. Cho m gam h n h p X tác d ng hoàn

ấ ư ớ ượ ứ ặ ố toàn v i dd NaOH l y d thu đ c dd Y có ch a (m+ 30,8) gam mu i. M t khác cho m

ụ ư ợ ỗ ớ ượ gam h n h p X tác d ng hoàn toàn v i dd HCl d thu đ ứ c dd Z có ch a (m +36,5)

ị ủ ố gam mu i. Giá tr c a m là

B. 165,6. C. 123,8. D. 171. A. 112,2.

C2H4(COONa)(NH2): x mol

+ NaOH

C2H4(COOH)(NH2): x mol

Hh X gôm:

C3H5(COONa)2(NH2): y mol

C3H5(COOH)2(NH2): y mol

ề ạ ọ ố (Đ Đ i h c kh i B năm 2013):

+HCl

C2H4(COOH)(NH2): x mol

C2H4(COOH)(NH3Cl): x mol

Hh X gôm:

C3H5(COOH)2(NH3Cl): y mol

C3H5(COOH)2(NH2): y mol

 m tăng = 22x+ 44y = 30,8.

ả ứ = 36,5 gam

ỗ

 mtăng = mHCl ph n ng

ợ = x + y = nHCl ph n ng

ả ứ = 1.

 nN (h n h p)

ượ Tìm đ c x = 0,6; y =0,4  m = 112,2

ờ ả  Đáp án: A. (Th i gian kho ng 1,5 phút)

ụ ớ ượ ụ ớ ề 3. Amino axit tác d ng v i dd axit dd thu đ ặ c tác d ng v i dd ki m; ho c

ụ ề ượ ụ ớ amino axit tác d ng dd ki m, dd thu đ c tác d ng v i dd bazo.

ượ c ddX. Cho dd Bài 1 : Cho 0,15 mol NH2C3H5 (COOH)2 vào 175 ml dd HCl 2M thu đ

ả ứ ư ả ố ả NaOH d vào X sau khi ph n ng x y ra hoàn toàn thì s mol NaOH tham gia ph n

ứ ng là

A. 0,7. B. 0,5. D. 0,55. C. 0,65.

HCl: 0,35 mol + NaOH

Coi h h gôm:

C3H5(COOH)2(NH2): 0,15 mol

ề ạ ọ ố (Đ Đ i h c kh i A năm 2010).

Có nNaOH = nOH= nH+= 2. 0,15 + 1. 0,35= 0,65.

ờ ả  Đáp án: C. (Th i gian kho ng 30 giây )

ượ c dd Y. Cho Bài 2: Cho 0,15 mol NH2C3H5 (COOH)2 vào 400 ml dd NaOH 2M thu đ

ả ứ ư ả ố ả ứ dd HCl d vào Y sau khi ph n ng x y ra hoàn toàn thì s mol HCl tham gia ph n ng

là

NaOH: 0,8 mol

+ HCl

Coi h h gôm:

C3H5(COOH)2(NH2): 0,15 mol

A. 0,7. C. 0,65. D. 0,55. B. 0,95.

Có nNaOH + nN(amino axit) = nH+ = 1. 0,15 + 1. 0,8= 0,95.

ờ ả  Đáp án:B. (Th i gian kho ng 30 giây)

ượ ứ ấ c dd X ch a 23,1 gam ch t tan. Bài 3: Cho m gam axit glutamic vào dd NaOH thu đ

ế ớ ượ ụ ể ấ Đ tác d ng h t v i l ầ ng ch t tan có trong dd X c n dùng 200 ml dd HCl 1M và

ượ ị ủ ứ ỗ ợ ố H2SO4 0,5M thu đ c dd có ch a 38,4 gam h n h p mu i. Giá tr c a m là

A. 17,64. B. 22,05. D. 20,58. C. 14,7.

C3H5(COOH)2(NH2): x mol

HCl: 0,2 mol

td dd

Muôi + H2O

Coi h h gôm:

NaOH: y mol

H2SO4: 0,1mol

ử ố ề ỉ ị (Đ thi th THPT Qu c gia 2015 t nh Nam Đ nh)

ả ứ = 0,4 = nN (am ax) + nOH

_  x + y = 0,4.

Ta có: nH+ ph n ng

= y.

và nH2O (sinh ra)= nOH

 147x + 40 y + 36,5. 0,2 +98. 0,1= 38,4 + 18 y.

 x= 0,1  m= 14,7.

ờ ả Đáp án: C. (Th i gian kho ng 1 phút)

ừ ủ ớ ụ ỗ ợ ồ Bài 4: Cho 21 gam h n h p g m glyxin và axit axetic tác d ng v a đ v i dd KOH thu

ượ ả ứ ứ ư ớ ố đ ụ c dd X ch a 32,4 gam mu i. Cho X tác d ng v i dd HCl có d sau ph n ng thu

ượ ị ủ ố đ c m gam mu i. Giá tr c a m là:

A. 22,35. C. 33,5. D. 50,65. B. 44,65.

CH2(COOK)(NH2): x mol

CH2(COOH)(NH2): x mol

+ KOH

H h gôm:

CH3COOK: y mol

CH3COOH: y mol

ề ạ ọ ố (Đ Đ i h c kh i B năm 2012).

 75 x + 60 y= 21.

và mtăng = 38 x + 38 y= 32,4 21= 11,4

+HCl

H h gôm:

Muôi

CH2(COOK)(NH2):0,2 mol KCl: 0,3mol

CH2(COOH)(NH2): 0,2 mol CH3COOH: 0,1 mol KOH: 0.2 + 0,1 (mol)

 x = 0,2; y = 0,1

 mmu i ố = 44,65 gam.

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 1,5 phút)

2 CxHy(COOH)2. Cho 0,1 mol X vào 0,2 lít dd

ứ Bài 5: Amino axit X có công th c NH

ượ ừ ủ ớ ồ H2SO4 0,5M thu đ c dd Y. Cho Y pu v a đ v i dd g m NaOH 1M và KOH 3M thu

ượ ố ượ ứ ề ố ủ đ c dd ch a 36,7 gam mu i. % v kh i l ng c a N trong X là

A. 11,966%. C. 9,524%. D. 10,687%. B. 10,526%.

ề ạ ọ ố (Đ Đ i h c kh i B năm 2013)

CxHy(COOH)2(NH2): 0,1 mol

NaOH: a mol

td dd

Muôi + H2O

Coi h h gôm:

KOH: 3a mol

H2SO4: 0,1 mol

= nH

+ = 0,4 = 4a = nH2O sinh ra  a = 0,1.

ố

 nOH

ượ + mH2O sinh ra

mX + mH2SO4 + mNaOH + mKOH = mhh mu i thu đ

 mX = 36,7 + 0,4 . 18 – 0,1.40 – 3.0,1.56 0,1.98= 13,3.

14.1,0 3,13

 nN (trong X) = 0,1 mol % N (trong X)= = 10,526%.

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 1 phút)

ố ạ Lo i 3: Đ t cháy amino axit:

ả ồ ợ ỗ ở ở Bài 1: H n h p X g m 1 mol amino axit no, h và 1 mol amin no, h có kh năng

ố ặ ớ ố ượ ả ứ ph n ng t i đa v i 2 mol HCl ho c 2 mol NaOH. Đ t cháy hoàn toàn X thu đ c 6

ị ươ ứ mol CO2; x mol H2O và y mol N2. Các giá tr x, y t ng ng là:

B. 8 và 1,5. C. 8 và 1. D. 7 và 1,5. A. 7 và 1.

ề ạ ọ ố ( Đ Đ i h c kh i A 2010).

ỗ

ph n ng

+ nH

ả ứ = nHCl = nN (h n h p)

ợ  s nguyên t

2 2

ố ợ = 1 ỗ ử N (h n h p)=

ấ ỗ ử  m i ch t có 1 nguyên t N.

nNaOH na max

: 1 mol

CnH2n1(COOH)2(NH2)

+ O2

Hh gôm

CmH2m+ 3N: 1 mol

CO2: n + m+2 = 6 (mol) H2O: n+m+3= 7 (mol) N2: 1 mol

ố S nhóm –COOH (amino axit)= = 2

ờ ả  Đáp án: A. (Th i gian kho ng 1 phút)

2), trong

ỉ ứ ỗ ợ ồ Bài 2: H n h p X g m 2 amino axit (ch ch a các nhóm –COOH và nhóm –NH

ỉ ệ ụ ừ ể ầ ỗ ợ đó t l : m ế ớ O: mN= 80:21. Đ tác d ng v a h t v i 3,83 gam h n h p X c n 30 ml dd

ầ ặ ố ỗ ợ ở HCl 1M. M t khác đ t cháy hoàn toàn 3,83 gam h n h p X c n 3,192 lít khí O đktc.

2; H2O và N2 vào n

ộ ả ẫ ẩ ồ ướ ư D n toàn b s n ph m cháy g m: CO ố c vôi trong có d thì kh i

ượ ượ l ế ủ ng k t t a thu đ c là:

B. 20 gam. C. 15 gam. D. 10 gam. A. 13 gam.

ỗ

ả ứ = nN (trong h n h p)

ợ = 0,03 mol mN (h n h p)

ợ = 0,42 gam mO (h n h p)

ợ =1,6 gam.

ề ạ ọ ố ( Đ Đ i h c kh i A 2012)

C: x mol

+ O2: 0,1425 mol

Hh gôm

H: y mol N: 0,03 mol

CO2: x (mol) H2O: 0,5y (mol) N2: 0,015 mol

3,83 gam

O: 0,1 mol

nHCl ph n ng

 12x + y= 3,83 0,42 1,6= 1,81.

và nO= 2x + 0,5 y= 0,1 + 2. 0,1425

ế ủ = 13 gam

 x = 0,13 nCaCO3= nCO2= 0,13 mol mk t t a

ờ ả  Đáp án: A. (Th i gian kho ng 1 phút)

3. Peptit và protein:

AlaGlyVal Gly?

ủ ạ ị Lo i 1: Xác đ nh M c a peptit.

Bài 1: Xác đ nh Mị

Mpeptit = 2 MGly + 1 MAla + 1 MVal – 3. 18= 2. 75+ 1. 89+ 1.117 – 3.18= 302.

ả ứ ủ ạ Lo i 2: Ph n ng th y phân peptit.

ủ ạ D ng 1: Th y phân không hoàn toàn.

ủ ạ ở ượ c Bài 1: Th y phân hoàn toàn m gam tetrpeptit AlaAlaAlaAla m ch h thu đ

ị ủ 28,48 gam Alanin, 32 gam AlaAla; 27,72 gam Ala Ala Ala. Giá tr c a m là:

C. 90,6. D. 66,44. A. 111, 74. B. 81,54.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i A năm 2011)

ủ ặ ố Đ t : S mol c a: AlaAlaAlaAla: x mol

ậ ả ụ ố ị Áp d ng đ nh lu t b o toàn g c amino axit:

nAla = 4x = 1. nAla + 2 nAla Ala + 3. nAlaAlaAla = 0,32 + 2. 0,2 + 3. 0,12= 1,08

 x= 0,27 m = (4. 89 3. 18). 0,27= 81,54.

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 45 giây)

ộ ộ Bài 2: Cho X là m t hexapeptit Ala GlyAlaValGlyVal và Y là m t tetrapeptit

ủ ỗ ợ ượ Gly AlaGlyGlu. Th y phân hoàn toàn m gam h n h p X và Y thu đ c 4 aminoaxit

ị ủ trong đó có 30 gam glyxin và 28,48 gam alanin. Giá tr c a m là

A. 77,6. B. 73,4. D. 87,4. C. 83,2.

AlaGlyAlaValGlyVal: x mol

Gly: 2x+ 2y= 0,4 mol Ala: 2x +1y =0,32 mol

thuy phân

Dat:

Glu

GlyAlaGlyGlu: y mol

Val

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i A năm 2013)

 x= 0,12; y= 0,08

 m = (89. 2+75.2+ 117.2 – 5.18). 0,12 + ( 75. 2+ 89 + 147 3.18). 0,08= 83,2.

ờ ả Đáp án: C. (Th i gian kho ng 1 phút)

ộ ượ ủ ế ượ ng hexapeptit ạ X m ch h , ở thu đ c: 4,31 gam AlaGlyVal Bài 3: Th y phân h t m t l

GlyGlu; 7,20 gam GlyValGlyGlu; 7,35 gam AlaGlyVal; AlaAla; AlaGly; Alanin và

ủ ằ ố ố ượ ổ axit Glutamic (s mol c a Alanin và axit Glutamic b ng nhau) . T ng kh i l ng c a ủ Ala

ượ Ala, AlaGly, Alanin và axit Glutamic thu đ c là

D. 14,36 gam. A. 13,06 gam. B. 13,78 gam. C. 12,64 gam.

ọ ọ ề ỏ ỉ ị (Đ thi ch n H c sinh gi i t nh Nam Đ nh năm 2013 2014)

ủ CT c a hexapeptit: Ala AlaGlyValGlyGlu: x mol

Ta có: n AlaGlyValGlyGlu= 4,31: (89 +117 +147 +75.2 4.18)= 0,01 mol

n GlyValGlyGlu= 7,2 : (75.2 + 117 + 147 3.18)= 0,02 mol.

Dat :

AlaAla: a mol Ala Gly: b mol Ala: t mol

Glu: t mol

n AlaGlyVal= 7,35: (89 + 75+ 117 – 2.18)= 0,03 mol.

 nVal = x = 1.0,01 + 1. 0,02+ 1.0,03= 0,06

 nAla = 2x = 0,12 =1.0,01+ 1.0,03+ 2a + b + t  2a + b + t = 0,08.

 nGly = 2x = 0,12 = 2.0,01 + 2.0,02 + 1.0.03 + b b = 0,03.

 nGlu = x = 0,06 = 0,01+ 1.0,02+ t  t = 0,03  a = 0,01

ố ượ ổ T ng kh i l ng c a ủ AlaAla, AlaGly, Alanin và axit Glutamic là:

(89.218)a + (89+7518).b + 89t + 147 t= 13,06

ờ ả  Đáp án: A (Th i gian kho ng 2 phút)

ế ở ạ ừ ạ ở ạ t X là tetrapeptit (m ch h ) t o thành t 1 amino axit (A) no, m ch h phân t ử Bài 4: Bi

ế ằ ử ứ có 1 nhóm –COOH và 1 nhóm –NH2. Bi t r ng phân t ố A có ch a 15,73% N theo kh i

ủ ượ ượ l ng. Th y phân m gam X thu đ c 41,58 gam tripeptit; 25,6 gam đipeptit và 92,56 gam

ị ủ A. Giá tr c a m là:

B. 161. D. 159,25. A. 149. C. 143,45.

Trong A có 1 N MA= 14.100: 15,73= 89 Alanin.

ủ CT c a X : Ala Ala Ala Ala: x mol

nAlaAlaAla=0,18 mol; nAla Ala=0,16 mol; nAla= 1,04 mol

(cid:0) nAla ( trong X) = 4x= 3. 0,18 + 2. 0,16 + 1,04  x= 0,475

 mX= (89.4 3.18). x= 143,45

ờ ả  Đáp án: C. (Th i gian kho ng 1 phút)

ị ủ ươ ng trình: Bài 5: Peptit X b th y phân theo ph

X + 2 H2O  2Y + Z (trong đó Y và Z là các (cid:0) amino axit).

ủ ượ ố Th y phân hoàn toàn 4,06 gam X thu đ ầ c m gam Z. Đ t cháy hoàn toàn m gam Z c n

2 (đktc) thu đ

2; 1,26 gam H2O và 224 ml khí N2

ượ ừ ủ v a đ 1,68 lít khí O c 2,64 gam CO

ế ọ ủ ấ ớ (đktc). Bi t Z có CTPT trùng v i CTĐG nh t. Tên g i c a Y là

B. Lysin. C. axit glutamic. D. Alanin. A. Glyxin.

Ta có mZ = mCO2 + mH2O + mN2 – mO2 = 2,64 + 1,26 + 0,01.28 – 0,075. 32 = 1,78 gam.

 nO (Z) = (1,78 12.nCO2 – 2nH2O – 28 nN2): 16 = 0,04.

xHyOtNh

ủ ạ CTPT c a Z có d ng: C

 x:y:t:h = nC : nH: nO : nN = 0,06: 0,14: 0,04: 0,02 = 3:7:2:1.

 CTPT Z: C3H7O2N (vì MZ = 89) nZ= 1,78:89 = 0,02 = nX MX = 203.

ừ ả ứ ủ T ph n ng th y phân:

MX + 2.18= 2MY + MZ  MY= 75  Y là glyxin

ờ ả  Đáp án : A. (Th i gian kho ng 1,5 phút)

ủ ạ ườ D ng 2: Th y phân hoàn toàn peptit trong môi tr

ả ứ ủ ở ạ ứ Xét ph n ng: Th y phân peptit A t o b i các

ứ ứ ế ch c –COOH (có ch a (n1) liên k t peptit hay n g c ề ng ki m: (cid:0) amino axit có ch a 1 nhóm ố (cid:0) amino axit )

ố X X…X + (n1) H2O + n MOH  Mu i + (n+1)H

ố

X X…X + n MOH  Mu i + 1H ố (cid:0) amino axit.  nMOH= s mol g c ố

nH2O sinh ra= nPeptit.

ạ ỗ ợ ồ ở Bài 1: Đun nóng m gam h n h p g m a mol tetrapeptit m ch h X và 2a mol tripeptit

ớ ở ạ ừ ủ ả ứ ế ạ

ượ ứ ủ ứ ề ố c 72,48 gam mu i khan c a các thu đ m ch h Y v i 600 ml dd NaOH 1M v a đ . Sau khi k t thúc các ph n ng cô c n dd (cid:0) amino axit đ u có ch a 1 nhóm ch c –

ử COOH và 1nhóm –NH2 trong phân t ị ủ . Giá tr c a m là

A. 54,3. B. 66,0. D. 44,48. C. 51,72.

ạ ọ ề (Đ thi Đ i h c Kh i Bnăm 2012)

ứ ả ử ượ ạ Gi s pepit X đ ở c t o b i các

ứ ả ử ượ ạ ố (cid:0) amino axit có công th c chung là A (cid:0) amino axit có công th c chung là B Gi s pepit Y đ ở c t o b i các

AAAA + 4 NaOH mu i + Hố

Mol: a  4a  a

ố BBB + 3NaOH  mu i + H

Mol : 2a  6a  2a

 nNaOH= 10a = 0,6  a = 0,06

mhh peptit + mNaOH = mMu i ố + mH2O  m= 72,48 + 18. 3.0,06 0,6.40= 51,72

ả  Đáp án: C (Th i gian kho ng 1 phút) ờ

ở ạ ở ừ ủ ạ các amino axit có Bài 2: Khi th y phân hoàn toàn 0,05 mol peptit X m ch h (t o b i t

2 và m t nhóm COOH) b ng dung d ch NaOH (d 25% so v i l

ộ ư ằ ộ ị m t nhóm NH ớ ượ ng

ả ứ ả ứ ạ ị ượ ấ ắ ỗ ợ ầ c n ph n ng). Cô c n dung d ch sau ph n ng thu đ ố c h n h p ch t r n có kh i

ố ượ ề ơ ủ ế ố ộ ượ l ng nhi u h n kh i l ng c a X là 39,1 gam. S liên k t peptit trong m t phân t ử X

là.

D. 9. A. 10. B. 16. C. 15.

ọ ọ ề ỏ ỉ (Đ thi ch n H c sinh gi ị i t nh Nam Đ nh 20122013)

ỉả ử ế G s peptit X có n liên k t peptit, hay có (n+1) g c ố (cid:0) amino axit có 1 nhóm COOH,

(cid:0) amino axit có công th c chung là A

ượ ạ ứ và X đ ở c t o b i các

ố AA...A + n H2O + (n+1) NaOH  Mu i + (n+1)H

ố Hay: X X…X + (n+1) NaOH  Mu i + H

Pu (Mol) 0,05  (n+1).0,05  0,05

 nNaOH đã l yấ = (n+1).0,05.1,25= 0,0625.(n+1)

mX + 40.0,0625.(n+1) = mX+ 39,1 + 18. 0,05 n = 15

ờ ả  Đáp án: C. (Th i gian kho ng 1,5 phút).

ủ ạ ườ D ng 3: Th y phân hoàn toàn peptit trong môi tr

ả ứ ủ ở ạ ứ Xét ph n ng: Th y phân peptit A t o b i các

2 (có ch a n liên k t peptit hay có (n+1) g c

ứ ứ ế ch c NH ng axit. (cid:0) amino axit có ch a 1 nhóm ố (cid:0) amino axit )

X X…X + (n1) H2O + n HCl  Mu i ố

(cid:0)

ủ ạ ở ộ ượ ạ ở c t o b i các Bài 1: Th y phân hoàn toàn 69 gam m t pentapeptit m ch h X đ

ả ứ ạ ầ ượ amino axit có 1 nhóm –NH2 c n 1 lít dd HCl 1M, cô c n dd sau ph n ng thu đ c m

ị ủ ố gam mu i. Giá tr c a m là

A. 105,5. C. 91,1. D. 123,5. B. 119,9.

(cid:0) amino axit có công th c chung là A

ả ử ượ ạ ứ Gi s pepit X đ ở c t o b i các

AAAAA + 4 H2O + 5 HCl  Mu iố

Mol 0,8  1

mX + mH2O + mHCl = m Mu iố

 mMu iố = 69 + 0,8.18+ 1.36,5= 119,9.

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 1phút)

(cid:0) amino

ủ ạ ở ượ ạ ừ c t o t 2 Bài 2: Th y phân hoàn toàn 4,34 gam tripeptit m ch h X (đ

2CxHyCOOH) b ng dd NaOH d thu đ

ứ ạ ư ằ ượ axit có công th c d ng: NH ố c 6,38 gam mu i.

ư ủ ặ ượ ố M t khác th y phân hoàn toàn 4,34 gam X trong dd HCl d thu đ c m gam mu i. Giá

ị ủ tr c a m là:

A. 6,53.

C. 8,25. D. 5,06. B. 7,25.

ạ ọ ố ề ( Đ thi Đ i h c kh i A năm 2014)

(cid:0) amino axit có công th c chung là A

ả ử ượ ạ ứ Gi s pepit X đ ở c t o b i các

ố AAA + 3 NaOH  mu i + H

Mol: x  3x  x

 4,34 + 120x = 6,38 + 18x  x = 0,02.

X X X + 2 H2O + 3 HCl  Mu iố

Mol 0,02  0,04  0,06

m = 4,34 + 0,04. 18 + 0,06. 36,5= 7,25

ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 1phút) ờ

(cid:0)

ở ượ ạ ủ ạ ộ ở c t o b i các Bài 3: Th y phân hoàn toàn 0,1 mol m t peptit X (m ch h , đ

ừ ủ ằ ượ amino axit có 1 nhóm –NH2 và 1 nhóm –COOH) b ng dd HCl v a đ thu đ c dd Y, cô

ượ ố ượ ố ố ượ ớ ủ ố ạ c n dd Y thu đ c mu i có kh i l ơ ng l n h n kh i l ng c a X là 52,7 gam. S liên

ế k t peptit trong X là:

C. 13. D. 14. A. 11. B. 9.

(cid:0) amino axit có công

ố ủ ỉ ử ế G a s peptit X có n liên k t peptit, hay có (n+1) g c c a các

thúc chung là A

AA...A + n H2O + (n+1) HCl  Mu i ố

Pu Mol: 0,1  0,1n  (n+1).0,1

 mX + 0,1 n. 18 + 36,5 . (n+1). 0,1 = mX+ 52,7

 n= 9.

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian làm kho ng 30 giây)

ở ỉ ệ ạ ỗ ợ ồ ủ mol 1:1:3. th y phân hoàn toàn m gam Bài 4: H n h p X g m 3 peptit m ch h t l

ợ ượ ả ẩ ồ ế ổ ỗ h n h p X thu đ c s n ph m g m 14,24 gam alanin và 8,19 gam valin. Bi t t ng s ố

ế ử ỏ ơ ị ủ liên k t trong 3 phân t nh h n 13. Giá tr c a m là

D. 18,83. A. 18,47. B. 18,29. C. 19,19.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i B năm 2014)

nAla nVal

16 7

(cid:0) Ta có nAla = 0,16 mol; nVal= 0,07 mol 

ự ệ ồ ả ứ Coi Hh X g m 3 pepetit A, B và C là 3 aminnoaxit A, B và C đem th c hi n ph n ng

ớ ố ư ươ ứ trùng ng ng v i s mol t ng ng là 1:1:3  peptit T

1A + 1B + 3C  [(Ala)16(Val)7]k + 4H2O

(T)

(cid:0) ế ố 12 T ngổ s liên k t peptit trong A, B và C

ố ố ố ố ấ ổ ớ T ng s g c amax trong T l n nh t khi s g c amax trong A, B là ít

ề ấ ấ ấ ố ỗ ề nh t và trong C là nhi u nh t: A, B m i ch t có 2 g c ( 1 lk peptit) ấ  C có nhi u nh t

là 10 lk pepit : 11 g cố

(cid:0) ố ố S g c amax trong T = 23k 2 + 2+ 11. 3= 37 k (cid:0) 1,6  k =1

1A + 1B + 3C  (Ala)16(Val)7 + 4H2O (1)

( Ala)16(Val)7 + 22 H2O  16 Ala + 7 Val (2)

(1) +(2)  1A + 1B +3C + 18 H2O  16 Ala + 7 Val

Mol 0,18  0,16 0,07

 mhh X = 14,24 + 8,19 0,18. 18= 19,19

ờ ả  Đáp án: C. (Th i gian kho ng 2 phút)

(cid:0) amino axit không bi

ủ ượ ạ ạ D ng 4 : Khi th y phân peptit đ ở c t o b i các t sế ố

2 trong phân t

ặ ố ử nhóm – COOH ho c s nhóm –NH amino axit.

ừ ủ ủ ầ Bài 1 : Th y phân hoàn toàn 0,1 mol đipeptit X c n 200 ml dd NaOH 1,5M v a đ thu

ượ ủ ế ỗ ợ ố đ

ế ằ ượ ư ố ỉ c bao nhiêu gam mu i? (Bi t r ng các HCl d thì thu đ c 30,2 gam h n h p mu i. N u th y phân hoàn toàn 0,1 mol đipeptit trên trong dd (cid:0) amino axit t o X ch có 1 ạ

nhóm –NH2 trong phân t ).ử

ả ứ : nNaOH ph n ng

ả ứ = 1:3.

ả ứ = 0,3 mol  nX ph n ng

D. 29,7. A. 31,2. B. 30,9. C. 30,7.

Ta có nNaOH ph n ng

ố G c amino axit trong X có CT chung A.

ụ ớ + Khi cho X tác d ng v i dd NaOH

ố A – A + H2O + 3 NaOH  mu i + 3H

ố Hay A – A + 3 NaOH  mu i + 2H

Mol: 0,1  0,3 0,2

 mX = mMu i ố + 0,2.18 – 0,3. 40= 21,8.

ụ ớ + Khi cho X tác d ng v i dd HCl:

A – A + H2O + 2 HCl  mu i ố

ố

ượ = mX + 18.0,1 + 0,2. 36,5= 30,9

Mol 0,1  0,1  0,2

 mMu i thu đ

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 1,5 phút)

ố ạ Lo i 3: Đ t cháy peptit.

ố ạ D ng 1: Đ t cháy peptit đ ượ ạ ở ộ ạ (cid:0) amino axit c t o b i m t lo i

ố ố ạ Đ t cháy peptit là đ t cháy amino axit t o peptit, trong đó:

ố ố

ố

peptit.

= s g c am ax. n nam ax đ t cháy

ố ế ố nH2O sinh ra đót am ax= nH2O đót peptit + s liên k t peptit. s mol petit.

ố

nCO2 đ t am ax ố = nCO2 đ t petit.

ươ ứ

ng ng.

nO2 đ t peptit ố = nO2 đ t am ax t ố

ề ượ ạ ạ ạ ở ở ừ ộ c t o nên t m t amino axit Bài 1: Đipeptit m ch h X và tripeptit m ch h Y đ u đ

2). Đ t cháy hoàn toàn 0,1

ở ử ố (no, h , trong phân t có 1 nhóm –COOH và 1 nhóm –NH

ượ ổ ố ượ mol Y thu đ c t ng kh i l ng CO ố 2 và H2O là 54,9 gam. Đ t cháy hoàn toàn 0,2 mol

ả ượ ướ ấ ư ạ ế ủ ị ủ ẩ X s n ph m thu đ c qua n c vôi trong l y d t o ra m gam k t t a. Giá tr c a m là

C. 30. D. 45. A. 120. B. 60.

nH2n(COOH)(NH2)(n+1) CO2 + (n+1,5) H2O + 0,5 N2

ạ ọ ố ề ( Đ thi Đ i h c kh i B năm 2010)

Đót 0,1 mol Y là đ t: Cố

Mol 3.0,1  (n+1).0,3  (n+ 1,5). 0,3

 44 (n+1). 0,3 + 18( n+1,5).0,3 = 54,9 + 2. 0,1. 18  n= 2.

2H4(COOH)(NH2) 3CO2  3CaCO3

ố ố Đ t 0,2 mol X là đ t: C

ế ủ Mol 0,2.2 1,2  1,2  120 gam k t t a.

ờ ả  Đáp án: A. (Th i gian kho ng 1,5 phút)

ố ộ ượ ạ ừ ộ c t o nên t ở m t amino axit ( h , Bài 2: Đ t cháy hoàn toàn 0,1 mol m t peptit X đ

2) c n 58,8 lít khí O

ử ầ ở trong phân t có 1 nhóm –COOH và 1 nhóm –NH đktc thu đ ượ c

ủ ế 2,2 mol CO2 và 1,85 mol H2O. N u cho 0,1 mol X th y phân hoàn toàn trong 500 ml dd

ượ ạ ượ ấ ắ ứ NaOH 2M thu đ c dd Y, cô c n dd Y đ ủ c m gam ch t r n. Công th c chung c a

ị ủ peptit và giá tr c a m là

A. CxHyO9N8 và 92,9. B. CxHyO10N9 và 96,9.

D. CxHyO10N9 và 92,9 C. CxHyO8N7 và 96,9.

xHyOhNt : 0,1 mol; nO2 ph n ng

ả ứ = 2.625 mol

ạ ặ Đ t CT X có d ng: C

nO= 0,1 .h + 2. 2,625 = 2,2. 2+ 1,85 h = 10

ế ạ  X là nonapeptit (9 g c ố (cid:0) amino axit A, hay có 8 liên k t peptit), t o b ở

 t = 9.

xHyO10N9 + (x+

9 2

y 4

ố Đ t X: C 5) O2  xCO2 +0,5y H2O + N2

Mo l 0,1  2,625  2,2  1,85  0,45

 mX= 0,45. 28 + 1,85. 18 + 2,2 . 44 2,625 . 32 = 58,7.

AA...A + 9 NaOH Mu i + Hố

Mol : 0,1  0,9  0,1

ấ ắ = mX + 1. 40 – 0,1.18= 92,9 == 96,9

 mch t r n

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 1,5 phút)

ạ ố ở ộ ở Bài 3: Đ t cháy hoàn toàn 0,02 mol tripeptit X t o b i m t amino axit A (h , trong

2) thu đ

2 (đktc) và 3,06

ử ượ phân t có 1 nhóm –COOH và 1 nhóm –NH c 4,032 lít khí CO

ủ ạ ồ gam H2O. Th y phân hoàn toàn m gam X trong 100 ml dd NaOH 2M r i cô c n thu

ượ ấ ắ ị ủ đ c 16,52 gam ch t r n. Giá tr c a m là

B. 7,56. D. 5,67. A. 6,93. C. 9,24.

xHyO4N3: 0,02 mol

ủ ạ CT c a X có d ng: C

3 2

ơ ồ ố S đ đ t X: CxHyO4N3 + O2  CO2 + H2O + N2

Mo l 0,02  0,18  0,17  0,03

ả ứ = 2.0,18 + 1. 0,17  nO2 ph n ng

ả ứ = 0,225mol

 nO = 4.0,02 + 2 nO2 ph n ng

 mX= 0,18.44 + 3,06 + 0,03. 28 – 0,225.32= 4,62 MX = 231

ủ Khi th y phân trong dd NaOH:

ố A A A + 3 NaOH  Mu i + H

Mol a  a

mX + mNaOH bd = 16,52 + 18. x

ả ứ = 0,04. 231= 9,24.

 231.x + 40 . 0,2= 16,52 + 18 x  x= 0,04  mX ph n ng

ờ ả  Đáp án : C.(Th i gian kho ng 1,5 phút)

ầ ượ ượ ạ ừ ạ ộ t là tripeptit và hexapeptit đ c t o thành t cùng m t lo i amino Bài 4: X và Y l n l

2). Đôt cháy hoàn toàn 0,1

ở ử axit (no h , trong phân t có 1 nhóm –COOH và 1 nhóm –NH

2, H2O và N2 có t ng kh i l

ượ ả ẩ ồ ố ượ ổ mol X thu đ c s n ph m g m CO ế ng là 40,5 gam. N u

ấ ư ớ ượ ụ ớ ế cho 0,15 mol Y tác d ng v i dd NaOH (l y d 20% so v i l ầ ng c n thi t), sau khi cô

ượ ị ủ ấ ạ c n dd thu đ c m gam ch t răn. Giá tr c a m là

B. 9,99. C. 107,1. A. 87,3. D. 94,5.

nH2n(COOH)(NH2)

+ O2

ố ố Coi đ t 0,1 mol X là đ t 0,3 mol mol C

1 (n+1) CO2 + (n+1,5) H2O + 2

CnH2n(COOH)(NH2) N2

Mol: 0,3  (n+1). 0,3  (n+1,5). 0,3 0,5. 0,3

 44. (n+1). 0,3+ 18 (n+1,5). 0,3 + 28. 0,5. 0,3 = 40,5 + 2. 0,1. 18

 n= 1  amino axit là glyxin Y là: Gly GlyGlyGly Gly Gly

Gly GlyGlyGly Gly Gly + 6NaOH  Mu i + Hố

Mol: 0,15 0,9  0,15

Y + mNaOH đã l y ấ – mH2O sinh ra

ố ượ Kh i l ấ ắ ng ch t r n= m

= 0,15. (6. 75 5.18) + 40.1,2. 0,9 – 0,15. 18 = 94,5.

ờ ả  Đáp án: D.(Th i gian kho ng 1,5 phút)

ề ạ ở ượ ạ ừ ộ c t o ra t m t amino axit Bài 5: Đipeptit X và hexapeptit Y đ u m ch h và cùng đ

2). Cho 13,2 gam X tác d ngụ

ở ử (no, h , trong phân t có 1 nhóm –COOH và 1 nhóm –NH

ả ứ ư ậ ượ ấ ắ ẩ ế ớ h t v i dd HCl d làm khô c n th n dd sau ph n ng thu đ c 22,3 gam ch t r n. Khi

ầ ấ ế ả ố đ t cháy hoàn toàn 0,1 mol Y c n ít nh t bao nhiêu mol O ồ ẩ 2 n u s n ph m cháy g m:

CO2, H2O và N2?

C. 0,975 mol. D. 1,25 mol. A. 2,25 mol. B. 1,35 mol.

ả ử ượ ạ ừ Gi s X và Y đ c t o nên t amino axit A.

ủ + Th y phân X trong dd HCl:

A A + H2O + 2 HCl  Mu iố

Mol x  x  2x

 mX + 18x + 36,5. 2x = 22,3  x = 0,1

 MX= 132= 2MA 18 MA= 75 A là Glyxin

2(COOH)(NH2)

ố ố Đ t 0,1mol Y là đ t 0,6 mol CH

4,5 2

CH2(COOH)(NH2) + O2  2 CO2 + 2,5 H2O + 0,5 N2

Mol 0,6  1,35

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 1,5 phút)

ố ạ ượ ạ ừ ề D ng 2: Đ t cháy peptit đ c t o ra t nhi u lo i ạ (cid:0) amino axit:

ủ ạ ở ượ ỗ ợ ồ c h n h p Y g m 2 Bài 1: Th y phân hoàn toàn m gam tetrapeptit X m ch h thu đ

2, đ ng đ ng k

ở ử ẳ ồ amino axit (no, h , trong phân t có 1 nhóm –COOH và 1 nhóm –NH ế

2 chi m 20% v th tích,

ừ ủ ế ố ề ể ế ầ ti p). Đ t cháy hoàn toàn Y c n v a đ 9 mol không khí (O

2) thu đ

2; H2O và 165,76 lít khí N2 (đktc). S CTCT c a X th a mãn

ạ ượ ủ ỏ ố còn l i là N c CO

đk là:

A. 4. B. 6. C. 8. D. 12.

Y ừ = 0,2 mol.

Ta có : nO2 c nầ = 1,8 mol; nN2 (không khí)= 7,2 mol nN2 sinh ra t

n H2 n (COOH)(NH2)

ủ CT chung c a amino axit trong Y: C

n H2 n (COOH)(NH2) + (

n 35,1 2

(cid:0) ố Đ t Y: C )O2  ( n +1) CO2 + ( n +1,5) H2O + 0,5 N2

ả ứ : nN2 =

n 35,1 2

(cid:0)  nO2 ph n ng : 0,5= 1,8:0,2= 9 n = 2,5

 A là C2H4(COOH)(NH2) và B là C3H6(COOH)(NH2)

ủ ỉ ệ và t l  trong X có (A)2(B)2

amino axit: CH3CH(NH2)COOH

mol c a amino axit là 1:1 C2H4(COOH)(NH2) có 1 (cid:0) Và C3H6(COOH)(NH2) có 2 (cid:0) amino axit: CH3 – CH2CH (NH2) COOH

và CH3 C(CH3)(NH2)COOH

3CH(NH2)COOH và 2 g c: CH

3 – CH2CH (NH2) COOH:

ố  2 g c: CH ố

2 ) = 6

ố  có s đòng phân là: 4!: (2

3CH(NH2)COOH và 2 g c CHố

3 C(CH3)(NH2)COOH:

ố Và 2 g c: CH

2 ) = 6

ố ồ  có s đ ng phân : 4!: (2

ủ ố ỏ  S CTCT c a X th a mãn đk là: 12

ờ ả  Đáp án: D. (Th i gian kho ng 3 phút)

ủ ế ằ ổ ố Bài 2: Peptit X và peptit Y có t ng s liên k t pepit b ng 8. Th y phân hoàn toàn X

ư ề ượ ứ ợ ố ỗ cũng nh Y đ u thu đ c Glyxin và Valin. Đ t cháy hoàn toàn h n h p E ch a X và Y

2, s n ph m cháy g m: CO

2; H2O và N2. D nẫ

ỉ ệ ầ ả ẩ ồ ( t l mol 1:3) c n dùng 22,176 lít khí O

2 d th y kh i l

ộ ả ự ẩ ư ấ ố ượ toàn b s n ph m cháy qua bình đ ng dd Ca(OH) ng bình tăng 46,48

ủ ể ượ gam, khí thoát ra có th tích 2,464 lít (đktc). Th y phân hoàn toàn E thu đ c a mol

ỉ ệ Glyxin và b mol Valin. T l a: b là

B. 1:2. C. 2:1. D. 2:3. A. 1:1.

2(COOH)(NH2): a mol

ả ử ỗ ạ ợ ở Gi s h n h p E t o b i: CH

Và (CH3)2CHCH(NH2)COOH : b mol.

ố ỗ

ợ

ố ỗ ợ Khi đ t h n h p E thì:

ố

nN2 đ t E ố = nN2 đ t h n h p am ax = 0,5 a + 0,5 b = (2,464:22,4). 2 = 0,22.

nO2 đ t E ố = nO2 đ t am ax = 0,99 mol

C2H5O2N + 2,25 O2  2 CO2 + 2,5 H2O + 0,5 N2

Mol: a  2,25a.

C5H11O2N + 6,75 O2 5 CO2 + 5,5 H2O + 0,5 N2

Mol: b  6,75 b

 2,25 a + 6,75 b = 0,99 a= 0,11; b= 0,11 a:b = 1:1

ờ ả  Đáp án: A. (Th i gian kho ng 1,5 phút)

xHyOzN6) và Y (CnHmO6Nt) c nầ

ồ ợ ỗ Bài 3: Đun nóng 0,16 mol h n h p E g m hai peptit X (C

ị ỉ ượ ố ủ ứ ị c dung d ch ch a a mol mu i c a glyxin dùng 600 ml dung d ch NaOH 1,5M ch thu đ

2 v a đ thu đ

ố ủ ặ ố ừ ủ và b mol mu i c a alanin. M t khác đ t cháy 30,73 gam E trong O ượ c

2, H2O và N2, trong đó t ng kh i l

2 và n

ố ượ ổ ướ ợ ỗ h n h p CO ủ ng c a CO c là 69,31 gam. Giá

ị tr a : b ấ v iớ ầ g n nh t

B. 0,810. C. 0,756. D. 0,962. A. 0,730.

ủ ộ ụ ọ ề ố (Đ minh h a thi THPT Qu c gia 2015 c a B Giáo D c)

ố

ủ ỗ ợ + Th y phân h n h p E: x mol X và y mol Y

ả ứ

ủ

X có 6 nguyên t N ử  X có 6 g c ố (cid:0) amino axit  ng c am ax = 6nX= 6x mol

ố

( nH2O tham gia ph n ng th y phân X =5x mol)

ả ứ

ủ

Y có 6 nguyên t Oử  Y có 5 g c ố (cid:0) amino axit  ng c am ax = 5 nY = 5y mol

ố

( nH2O tham gia ph n ng th y phân Y = 4y mol)

 x+ y= 0,16 và nNaOHpu = ng c am ax = 6x + 5y= 0,9 x= 0,1 và y= 0,06.

ố

ủ

E đ t cháy

ố ả ử + Đ t cháy 30,73 gam E, gi s : m = 30,73 = k. mE th y phân

 [75a + 89b 18. (5x+ 4y)].k = 30,73  [75a + 89b 18. 0,74 ].k = 30,73 (1)

 mCO2 + mH2O=[ (2a + 3b). 44 + 18( 2,5a + 3,5b) 18.(5 x + 4y)]k= 69,31 (2)

Và nG c am ax ố = a + b= nNa trong mu i ố = 0,9 (3)

ừ T : (1), (2) và (3)  a= 0,38; b= 0,52 a: b = 19: 26 (cid:0) 0,73

ờ ả  Đáp án A. (Th i gian kho ng 3 phút)

ề ạ ồ ở ượ ạ c t o Bài 4: Cho 0,7 mol hh T g m hai peptit m ch h X (x mol) và Y (y mol) đ u đ

ượ ư ở b i glyxin và alanin. Đun nóng 0,7 mol T trong l ng d dd NaOH thì có 3,8 mol NaOH

ượ ứ ặ ặ ố ố pu và thu đ ế c dd ch a m gam mu i. M t khác n u đ t cháy hoàn toàn x mol X ho c y

2. Bi

ượ ế ổ ử ử ề mol Y đ u thu đ ố c cùng s mol CO ố t t ng s nguyên t O trong hai phân t X và

ỏ ơ ị ủ ề ố Y là 13, trong X và Y đ u có s peptit không nh h n 4. Giá tr c a m là

A. 340,8. C. 409,2. D. 399,4. B. 396,6.

ố ề (Đ thi THPT Qu c gia năm 2015)

ổ ử ủ ố T ng s nguyên t

ố

ủ ố O c a X và Y là 13 ố ố (cid:0) amino axit c a X và Y là 11  t ng s g c

ả ứ = nG c am ax

Ta có nNaOH ph n ng = n Mu i ố = 3,8

ố ố ỗ ợ  s g c amino axit trung bình h n h p = 3,8: 0,7= 5,426

ợ ỗ ế

ế ố (cid:0) amino axit (có 4 liên k t pepit): X (x mol)  h n h p có 1 peptit có 5 g c Và 1 peptit có 6 g c ố (cid:0) amino axit (có 5 liên k t pepit): Y (ymol)

 x +y= 0,7 và 5x + 6y= 3,8 x= 0,4 và y= 0,3.

CT X: (Gly)a(Ala)b : 0,4 mol (trong đó a+ b= 5)  nC= (2a + 3b). 0,4

CT X: (Gly)t(Ala)h : 0,3 mol (trong đó t + h= 6) nC= (2t + 3h).0,3

b h

ba (2 ) t h ) (2

10 12

3 4

a 2 t 2

b 3 h 3

3 (cid:0) 4

12 16

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0)  = =  b= 2 a= 3 và h= 4 t= 2 (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0)

2CH2COONa: 0,4.a+ 0,3.t= 1,8 mol

ố Mu i: NH

Và CH3CH(NH2)COOH: 0,4.b + 0,3.h= 2 mol.

 m= 396,6

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian làm kho ng 2 phút)

(cid:0) ạ ượ ạ ừ c t o nên t các ứ ạ amino axit đ u ề có công th c d ng Bài 5: Oligopeptit m ch h ở X đ

ố ầ H2NCxHyCOOH. Đ t cháy hoàn toàn 0,05 mol ỉ 2, ch thu ừ ủ X c n dùng v a đ 1,875 mol O

2; 1,5 mol CO2 và 1,3 mol H2O. M t khác,

ặ c Nượ đ th y ủ phân hoàn toàn 0,025 mol X b ngằ

ị ượ ậ 400 ml dung d ch NaOH 1M và đun nóng, thu đ c dung d ch ộ ạ ẩ ị Y. Cô c n c n th n toàn b

ượ ấ ắ ế ố ị ủ dung d ch c m gam ch t r n khan. S liên k t peptit trong ị Y thu đ ầ X và giá tr c a m l n

ượ l t là

A. 9 và 27,75. B. 9 và 33,75. C. 10 và 33,75. D. 10 và 27,75.

ọ ọ ề ỏ ỉ ọ ị (Đ thi ch n H c sinh gi i t nh Nam đ nh năm h c 2015 2016)

ế ố X là oligopeptit  s liên k t peptit trong X t ừ  9 2

ế ạ ở  X có 9 liên k t peptit ố (cid:0)  CT X: CnHmO11N10, hay X t o b i 10 g c amino axit (A)

 x = nC : nX= 30; y= nH : nX= 52  CTPT X : C30H52O11N10

AAAAAAAAAA + 10 NaOH Mu i + Hố

Mol 0,025  0,25 0,025.

mChát răn= mX + mNaOH ban đ u ầ – mH2O sinh ra= 0,025. 728 + 0,4.40 0,025.18= 33,75.

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian kho ng 1,5 phút)

ố ố ạ ừ ả ứ ủ D ng 3: Đ t cháy mu i sinh ra t ph n ng th y phân peptit trong môi tr ườ ng

ki m :ề

ố ề ố ể ố ố Chuy n đ t cháy mu i v đ t cháy amino axit t ươ ứ  đ t peptit ng ng

Trong đó:

ố

(cid:0) ế (mCO2+mH2O +mN2) đ t peptit (mCO2+mH2O+mN2)đ t am ax ố – 18. npeptit. s liên k t peptit. = (cid:0)

ỗ ợ đ uề ồ Bài 1: Đun nóng 0,4 mol h n h p E g m đipeptit X, tripeptit Y và tetrapeptit Z

ở ằ ạ ượ ừ ủ ượ ị m ch h b ng l ị ng v a đ dung d ch NaOH, thu đ ố ứ c dung d ch ch a 0,5 mol mu i

ố ủ ố ủ ặ ố ủ c a glyxin và 0,4 mol mu i c a alanin và 0,2 mol mu i c a valin. M t khác đ t cháy m

2, H2O và N2, trong đó t ng kh i l

ừ ủ ượ ỗ ổ gam E trong O2 v a đ thu đ ợ c h n h p CO ố ượ ng

2 và n

ướ ị ớ c a COủ c là 78,28 gam. Giá tr m ị ấ v i giá tr nào sau đây? ầ g n nh t

A. 50. B. 40. C. 45. D. 35.

ủ + Khi th y phân 0,4 mol E :

ả ứ = (cid:0)

Mu iố = 0,5 + 0,4 + 0,2= 1,1 mol= nliên kêt peptit + 0,4

nNaOH ph n ng

nH2O sinh ra = nE= 0,4 mol

ả ứ = 83,9 (gam)

mE=mhh mu i ố + mH2O sinh ra – mNaOH ph n ng

ố

ố ố Coi đ t cháy 0,4 mol E là đ t cháy: 0,5 mol glyxin; 0,4 mol alanin và 0,2 mol valin

mCO2+ mH2O (đ t am ax) = 44. (2 .0,5+ 3.0,4 + 5. 0,2) + 18. (0,5. 2,5 + 3,5. 0,4 + 5,5. 0,2)=

ố

208,3

 mCO2+ mH2O (đ t 0,4 mol E) = 208,3 – 18. (1,1 0,4)= 195,7.

E= 83,9 gam  mCO2+ mH2O = 195,7 (g)

V y mậ

mE=?  mCO2+ mH2O = 78,28 (g)

 m= 33,56

ả  Đáp án : D. (Th i gian kho ng 2 phút) ờ

ấ ữ ơ ụ ợ ớ ề ạ ứ Lo i 4: H p ch t h u c có ch a Nito tác d ng v i dd ki m:

ủ ạ D ng 1: Xà phòng hóa este c a amino axit:

2RCOOR’ (trong đó R và R’ là g cố

ấ ữ ơ ạ ạ ợ ở Bài 1 : H p ch t h u c X m ch h có d ng: NH

ố ượ ề ả ứ ủ hidrocacbon), % v kh i l ng c a N trong X là 15,73%. Cho m gam X ph n ng hoàn

ộ ượ ớ ế ớ ụ toàn v i dd NaOH, toàn b l ng ancol sinh ra cho tác d ng h t v i CuO đun nóng thu

ượ ớ ượ ụ ỉ ị đ c anđehit (ancol ch b oxi hóa thành anđehit). Cho Y tác d ng v i l ng d ư

ượ ị ủ AgNO3/dd NH3 đun nóng thu đ ế ủ c 12,96 gam Ag k t t a. Giá tr c a m là:

A. 3,56. B. 5,34. D. 4,45. C. 2,67.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i B năm 2011)

.14 100 73,15

(cid:0) X có 1 nguyên t Nử  MX=

’= 29 R= 14 CH2 và MR

’= 15 CH3 CT X: NH2CH2COOCH3

 MR+ MR

NaOH ,

AgNO

CuO,

/3 NH

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) NH2CH2COOCH3 CH3OH HCHO 4 Ag

Mol: 0,03  0,12

m = 89. 0,03= 2,67

ờ ả  Đáp án: C. (Th i gian kho ng 1 phút)

ố ủ ụ ớ ề ạ D ng 2: Mu i c a amin tác d ng v i dd ki m:

ấ ữ ơ ụ ợ ượ ớ ố ề ạ H p ch t h u c có C, H, N, O tác d ng đ ợ c v i dd ki m t o thành mu i. H p

ể ấ ch t đó có th là:

ủ Este c a amino axit.

ố ủ ặ Mu i c a amin ho c amoniac.

Amino axit.

ứ ụ ử 3H11N3O6 tác d ng v a đ ừ ủ C ấ ữ ơ Bài 1: Cho 18,5 gam ch t h u c A có công th c phân t

ạ ị ướ ấ ữ ơ ứ ậ ộ ớ v i 300 ml dung d ch NaOH 1M t o thành n c, 1 ch t h u c đa ch c b c m t và m

ợ ỗ ố gam h n h p mu i vô c . ị ủ ơ Giá tr c a m là:

D. 8,45 A. 25,5. B. 25,45. C. 19,1

ọ ọ ề ỏ ỉ ọ (Đ thi ch n H c sinh gi i t nh Nam Đinh năm h c 20152016)

ả ượ ấ ữ ứ ậ ơ ợ ố ẩ S n ph m thu đ c mu i và h p ch t h u c đa ch c b c m t ộ  không là amino

axit

3h/c còn l

ấ ợ ể ạ H p ch t có 6 O, và 3 C  không th là este (vì (COO) ợ i không là h p

ấ ữ ơ ch t h u c )

ứ ậ ỗ ố ố ủ ơ ớ ử  là mu i c a amin đa ch c b c I v i 2 axit vô c (m i g c axit có 3 nguyên t O)

 CT X: O3NNH3CH2CH2NH3HCO3

O3NNH3CH2CH2NH3HCO3 +3NaOHNaNO3 + Na2CO3 + NH2CH2CH2NH2+ 3 H2O

mol: 0,1  0,3  0,1  0,1

m= 106.0,1 + 85. 0,1= 19,1

ờ ả Đáp án: C.(Th i gian kho ng 1 phút)

3H12N2O3 và C2H8N2O3. Cho 3,4 gam X pu

ấ ồ ợ ỗ Bài 2: H n h p X g m 2 ch t có CTPT là C

ượ ỉ ồ ơ ừ ủ ớ v a đ v i dd NaOH (đun nóng) thu đ ấ c dd Y ch g m các ch t vô c và 0,04 mol hh

ấ ữ ơ ơ ứ ề ạ ẩ ượ 2 ch t h u c đ n ch c (đ u làm xanh quì tím m). Cô c n dd Y thu đ c m gam

ị ủ ố mu i khan. Giá tr c a m là

A. 3,12. B. 2,97. C. 2,76. D. 3,36.

ề

ụ ỗ ợ ố ỗ ố (Đ thi THPT Qu c gia năm 2015) ợ ượ c h n h p 2 amin  h n h p X g m mu i nitrat và ồ X tác d ng dd NaOH thu đ

(CH3NH3)2CO3: x mol

CH3NH2: 2 x mol

+ NaOH

Na2CO3: x mol

Hh X gôm

C2H5NH3NO3 : y mol

C2H5NH2: y mol

NaNO3: y mol

ủ ố ở ể mu i cacbonat c a amin th khí

 2x + y = 0,04

124x + 108 y = 3,4

 x= 0,01 và y= 0,02  mMu iố = 2,76

ờ ả  Đáp án: C. (Th i gian kho ng 1 phút)

2H8N2O4) và ch t Z (C

4H8N2O3) trong đó Y là mu iố

ấ ỗ ồ ợ ấ Bài 3: H n h p A g m ch t Y (C

ứ ụ ạ ớ ở ư ủ c a axit đa ch c; Z là đipeptit m ch h . Cho 25,6 gam A tác d ng v i dd NaOH d ,

ượ ư ụ ặ ớ đun nóng thu đ c 0,2 mol khí. M t khác 25,6 gam A tác d ng v i dd HCl d thu đ ượ c

ấ ữ ơ ị ủ m gam ch t h u c . Giá tr c a m là

A. 20,15. B. 31,3. C. 16,95. D. 23,8.

ạ ọ ố ề (Đ thi Đ i h c kh i B – năm 2014).

(COONH4)2: x mol

Hh A gôm

GlyGly: y mol

CT X: (COONH4)2; Z là đipeptit có 4 nguyên t C ử  Z là: GlyGly

 124 x+ 132 y= 25,6

+ NaOH du

(COONH4)2: x mol

Hh A gôm

NH3 : 2 x mol

GlyGly: y mol

ụ ư + A tác d ng dd NaOH d

(COOH)2: x mol

(COONH4)2: x mol

+ HCl du

Hh A gôm

Chât huu co

GlyGly: y mol

NH3ClCH2COOH: y mol

 khí NH3 : 2x = 0,2 x = 0,1 y= 0,1.

 m= 31,3

ờ ả  Đáp án: B. (Th i gian làm kho ng 1,5 phút)

Ầ Ả Ạ Ế Ệ PH N III: HI U QU DO SÁNG KI N ĐEM L I:

ụ ệ ệ ạ ả ọ ọ Khi áp d ng kinh nghi m trên vào gi ng d y và ôn luy n cho h c sinh thi ch n

ọ ỏ ả ơ ổ ố ọ H c sinh gi i và thi Trung h c ph thông Qu c gia, đã giúp cho các em đ n gi n hóa

ứ ạ ữ ậ ư ọ ơ ẫ ả nh ng bài t p ph c t p, có cách làm đ n gi n, nhanh g n nh ng v n ra đ ượ ế c k t

1 4

1 3

ả ượ ấ ờ ề ỉ ằ (ch b ng đ n ế qu chính xác ặ , và đ c bi ệ ế t ti ệ t ki m đ c r t nhi u th i gian

ờ ườ ữ ế ấ ả ạ th i gian làm bài thông th ậ ng), vì th các em không còn c m th y ng i nh ng bài t p

ấ ữ ữ ứ ặ ơ ệ ử ố ố ề ợ v h p ch t h u c ó ch a Nito n a, đ c bi t là s bài thi th THPT Qu c gia có

ể ừ ệ ở đi m cao (t 9,0 tr lên) tăng rõ r t.

Ầ Ạ Ả Ề Ế PH N IV: CAM K T KHÔNG VI PH M B N QUY N

ế ề ả ạ Tôi xin cam k t không sao chép và không vi ph m b n quy n.

ụ ư ề ế ệ ờ Vì th i gian áp d ng sáng ki n và kinh nghi m chuyên môn ch a nhi u, nên

ữ ế ấ ắ ắ ỏ ượ ự ch c ch n không tránh kh i nh ng thi u sót, tôi r t mong đ ồ ủ c s góp ý c a các đ ng

ả ơ ệ ọ nghi p và các em h c sinh. Tôi xin chân thành c m n!

ụ ả V B n, tháng 5 năm 2016

Ơ Ị Ơ Ả Ế C QUAN Đ N V TÁC GI SÁNG KI N

Ụ Ế ÁP D NG SÁNG KI N

Ả Ệ TÀI LI U THAM KH O

ơ ậ ữ ọ ả ủ ỗ 1. Hóa h c h u c t p 3Tác gi ụ : PGS.TS Đ Đình Rãng (Ch biên) NXB Giáo d c:

2006.

ọ ớ ả ễ ườ ủ ổ 2. Sách giáo khoa Hóa h c l p 12 Tác gi Nguy n Xuân Tr ng ( T ng Ch biên kiêm

ụ ủ Ch biên) NXB Giáo d c năm 2008.

ề ọ ỏ ỉ ị ọ 3. Đ thi ch n H c sinh gi i T nh Nam Đ nh.

ấ ượ ề ụ ủ ở 4. Đ thi Kháo sát ch t l ng môn Hóa năm 2015 và năm 2016 c a S Giáo d c và Đào

ị ạ t o Nam Đ nh

ạ ọ ạ ừ ụ ề ộ ủ 5. Đ thi Đ i h c và THPT c a B Giáo d c và Đào t o t năm 2010  2015.

ụ ủ ề ạ ọ ộ 6. Đ thi minh h a kì thi THPT c a B Giáo d c và Đào t o năm 2015.

ử ạ ọ ủ ề ườ ạ ọ ạ ọ ư ạ ộ 7. Đ thi th Đ i h c c a các tr ạ ọ ng: Đ i h c Vinh, Đ i h c S ph m Hà N i, Đ i h c

ọ ự Khoa h c t ộ nhiên Hà N i năm 2016.

Ụ Ụ PH L C

Trang

Ả Ạ Ệ Ề ầ Ế .........................................3 Ph n I. ĐI U KI N HOÀN C NH T O RA SÁNG KI N

Ả Ả ầ Ph n II. MÔ T GI I PHÁP

ướ ế ạ A. Mô t ả ả gi i pháp tr c khi t o ra sáng ki n

I. Amin................................................................................................................................4

II. Amino axit......................................................................................................................4

III. Peptit và protein............................................................................................................5

ả ậ ủ ư ọ ế ............................................5 Các cách gi i bài t p c a H c sinh khi ch a có sáng ki n

ế B. Mô t ả ả gi i pháp sau khi có sáng ki n

I. Amin................................................................................................................................13

II. Amino axit......................................................................................................................15

III. Peptit và protein............................................................................................................18

ả ứ ợ ầ ậ ạ Phân lo i và gi ấ ữ ơ i nhanh bài t p ph n H p ch t h u c có ch a Nito sau khi có sáng

ki nế

1.Amin

ố ồ ủ ạ ị Lo i 1: Xác đ nh s đ ng phân c a amin.............................................................................21

ạ ụ ớ Lo i 2: Amin tác d ng v i dd axit........................................................................................22

ạ ố Lo i 3: Đ t cháy amin .........................................................................................................23

2. Amino axit

ố ồ ủ ạ ị Lo i 1: Xác đ nh s đ ng phân c a amino axit.....................................................................25

ạ ụ ề ớ Lo i 2: Amino axit tác d ng v i dd axit và dd ki m...........................................................26

ạ ố Lo i 3: Đ t cháy amino axit..................................................................................................30

3. Peptit và protein

ố ượ ạ ị ử ủ Lo i 1: Xác đ nh kh i l ng phân t c a peptit................................................................... 31

ạ ủ Lo i 2: Th y phân peptit ......................................................................................................31

ạ ố Lo i 3: Đ t cháy peptit..........................................................................................................37

ấ ữ ơ ụ ứ ạ ợ ớ Lo i 4: H p ch t h u c có ch a Nito tác d ng v i dd

ề ki m...............................................43

Ả Ế Ệ Ầ Ạ ...................................................... 46 PH N III. HI U QU DO SÁNG KI N ĐEM L I

Ạ Ả Ế Ầ Ề .............................................46 PH N IV. CAM K T KHÔNG VI PH M B N QUY N

SKKN: Hướng dẫn học sinh ôn tập và giải nhanh bài tập phần hợp chất hữu cơ có chứa nito trong kì thi THPT quốc gia

Ụ

Ạ

ƯỜ

ƯƠ

Ị Ế NG TH VINH

Ở TR

BÁO CÁO SÁNG KI N Ế

ƯỚ

Ọ

Ẫ

Ậ

Ả

H

NG D N H C SINH ÔN T P VÀ GI I NHANH

Ữ Ơ

Ợ

Ứ

Ậ

Ầ

Ấ

BÀI T P PH N H P CH T H U C CÓ CH A NITO

Ố

TRONG KÌ THI THPT QU C GIA

ả

ươ

ị ng Th Tám

ử

ộ

ọ Trình đ chuyên môn: C nhân khoa h c

ứ ụ ổ ưở

ổ

ơ

ườ

ươ

ế ng Th Vinh

ả ứ

ượ = mamin + m axit ph n ng.

ả ứ = mmu i ố – mamin.

ả ứ

ả ứ = nN trong phân t

(cid:0)

(cid:0)

ố

ố

ươ ứ

Tài liêu mới

Xác nhận đăng nhập

Đăng nhập từ tài khoản này?

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi