S GIÁO D C & ĐÀO T O VĨNH PHÚC
TR NG THPT TAM ĐO 2ƯỜ
=====***=====
BÁO CÁO K T QU
NGHIÊN C U SÁNG KI N KINH NGHI M
Tên sáng ki n: ế
H NG D N H C SINH ÔN THI TRUNG H C PH THÔNG QU CƯỚ
GIA BÀI TH ƠTÂY TI N C A QUANG DŨNG
Tác gi sáng ki n: Nguy n Th Anh Đào ế
*Mã sáng ki n: 11.65.02ế
BÁO CÁO K T QU
NGHIÊN C U, NG D NG SÁNG KI N
1. L i gi i thi u :
Nói v ý nghĩa, vai trò to l n c a giáo d c và đào t o, Đng và Nhà n c ta ướ
luôn coi “Giáo d c và đào t o là qu c sách hàng đu”. Trong đó giáo d c ph thông
luôn là n n t ng c b n c a h th ng giáo d c qu c dân. C p trung h c ph thông là ơ
c p h c cu i cùng trong 12 năm đèn sách c a các cô c u h c trò, các em ch hoàn thành
nó khi v t qua k thi b c ngo t Trung h c ph thông Qu c gia, đ ti p t c h cượ ướ ế
ngh , tìm ki m vi c làm, tham gia vào cu c s ng lao đng, ho c đ ti p t c h c lên ế ế
Cao đng - Đi h c. Đ làm đc đi u này, vi c ôn thi Trung h c ph thông Qu c gia ượ
là vi c làm th ng niên và luôn đc chú tr ng hàng đu trong các tr ng trung h c ườ ượ ườ
ph thông, trong đó có tr ng trung h c ph thông Tam Đo 2. ườ
Có th nói, trong công tác ôn thi, Ng văn là m t môn h c c b n- môn h c ơ
chính. Vi c giúp h c sinh có đc ki n th c, k năng, thái đ và năng l c đáp ng k ượ ế
thi Trung h c ph thông Qu c gia là đi u vô cùng quan tr ng. Môn h c không ch giúp
h c sinh có đc tri th c mà đi u quan tr ng còn giúp hoàn thành nhân cách và đo ượ
đc cho các em.
Trong ch ng trình ôn thi Tươ rung h c ph thông Qu c gia môn Ng văn
tr ng ph thông, ườ Tây Ti nế là m t thi ph m không th không đ c p đn. Bài th ế ơ
đc xem nh là m t bông hoa đp gi a m t r ng hoa đp c a văn h c kháng chi nượ ư ế
ch ng Pháp. Bài th toát lên v đp lí t ng, v đp hào hùng, hào hoa… c a nh ng ơ ưở
chàng trai Tây Ti n, đi di n cho nh ng anh b đi c H . Nói v y đ th y đc sế ượ
phong phú, b t t n c a bài th . Song cũng chính vì s phong phú, b t t n y mà giáo ơ
viên c n có nh ng h ng d n c th , chi ti t d a vào cách ra đ thi c a B Giáo d c ướ ế
và Đào t o trong nh ng năm g n đây đ các em h c sinh có th d dàng ti p c n bài ế
th . ơ
T yêu c u c a cu c thi T rung h c ph thông Qu c gia, t t m quan tr ng c a
bài th ơTây Ti nế v i vai trò là m t giáo viên Ng văn, ng i vi t th y c n thi t ph i ườ ế ế
H ng d n h c sinh ôn thi ướ Trung h c ph thông Qu c gia bài th Tây Ti n c a ơ ế
Quang Dũng.
2. Tên sáng ki n:ế H ng d n h c sinh ôn thi ướ Trung h c ph thông qu c gia bài th ơ
Tây Ti nế c a Quang Dũng.
3. Tác gi sáng ki n ế :
- H và tên: Nguy n Th Anh Đào
- Đa ch tác gi sáng ki n: H p Châu – Tam Đo – Vĩnh Phúc ế
- S đi n tho i: 0918201489
1
E_mail: nguyenthianhdao.gvtamdao2@vinhphuc.edu.vn
4. Ch đu t t o ra sáng ki n: ư ế Nguy n Th Anh Đào
5. Lĩnh v c áp d ng sáng ki n ế :
Sáng ki n đc áp d ng cho giáo viên b môn ôn thi ế ượ trung h c ph thông qu c
gia môn Ng văn l p 12. Sáng ki n đa ra nh ng đnh h ng c th , chi ti t v n i ế ư ướ ế
dung, cách th c ôn t p tác ph m Tây Ti nế c a Quang Dũng thông qua các d ng đ,
đc biêt là d ng đ v n d ng.
6. Ngày sáng ki n đc áp d ng l n đu:ế ượ
Sáng ki n này chính th c đc áp d ng l n đu vào ngày 10/09/2019.ế ượ
7. Mô t b n ch t c a sáng ki n: ế
7.1 C u trúc đ thi trung h c ph thông Qu c gia môn Ng văn
Ng i vi tườ ế bám sát c u trúc đ thi minh h a, đ thi chính th c và đ thi d tr
c a kì thi THPT Qu c gia năm 2019 và nh ng năm v tr c đ đa ra c u trúc đ thi ướ ư
trung h c ph thông Qu c gia môn Ng văn nh sau: ư
Ph n Đc hi u , luy n t p m t s câu h i t nh n bi t, thông hi u đn v n ế ế
d ng th p nh : th th , n i dung chính c a văn b n, đt nhan đ cho văn b n, phong ư ơ
cách ngôn ng , ph ng th c bi u đt, thao tác l p lu n, các hình th c th hi n c a ươ
văn b n...Đc bi t, c n nh n di n đc m t s ượ bi n pháp tu t quen thu c nh so ư
sánh, nhân hóa, n d , hoán d , li t kê, phép đi p… và nêu tác d ng c a phép tu t đó.
H c sinh căn c vào n i dung văn b n đ tr l i cho chính xác, tránh tr l i lan man
ki u “g i hình, g i c m và mang s c thái văn ch ng”. Bên c nh đó, h c sinh c n ươ
vi t đc 5-7 câu rút ra m t thông đi p t văn b n có ý nghĩa nh t v i b n thân hayế ượ
ch n m t thông đi p theo yêu c u đ bài.
Ph n Làm văn, câu ngh lu n xã h i , h c sinh bi t cách vi t đo n văn kho ng ế ế
200 ch v m t hi n t ng đi s ng ho c t t ng đo lí ượ ư ưở có liên quan đn văn b nế
đc hi u . C n l u ý r ng, đo n văn hoàn toàn khác v i bài văn thu nh , ch c n s ư
d ng 2, 3 thao tác l p lu n trong bài làm là đt yêu c u.
Câu ngh lu n văn h c , h c sinh c n n m v ng n i dung, ngh thu t c a
nh ng tác ph m trong ch ng trình Ng văn l p 12. ươ V tác ph m th : ơ Tây
Ti nế (Quang Dũng), Vi t B c (T H u), Đt N c ướ (Nguy n Khoa Đi m), Sóng (Xuân
Qu nh), Đàn ghi ta c a Lorca (Thanh Th o)…Văn xuôi: Ai đã đt tên cho dòng
sông? (Hoàng Ph Ng c T ng), ườ Ng i lái đó Sông Đàườ (Nguy n Tuân), V ch ng A
Ph (Tô Hoài), V nh t (Kim Lân), R ng xà nu (Nguy n Trung Thành), Nh ng đa
con trong gia đình (Nguy n Thi), Chi c thuy n ngoài xaế (Nguy n Minh Châu), H n
Tr ng Ba, da hàng th tươ (L u Quang Vũ)…L u ý, h c sinh n m v ng phong cáchư ư
2
ngh thu t c a tác gi , nét đc s c c a tác ph m ho c giá tr nhân đo c a tác ph m
(truy n ng n).
Căn c vào c u trúc c a đ thi trung h c ph thông Qu c gia môn Ng văn nh ư
trên, ng i vi t ườ ế H ng d n h c sinh ôn thi ướ trung h c ph thông qu c gia bài th Tây ơ
Ti n c a Quang Dũngế v i các d ng đ t đc hi u văn b n đn làm văn ế ngh lu n
văn h c. Trong làm văn ngh lu n văn h c ng i vi t l i chia ra các ki u bài c thườ ế
nh : Ngh lu n v bài th , đo n th (5 d ng); D ng đ so sánh; D ng đ ngh lu nư ơ ơ
v m t ý ki n bàn v văn h c; và cu i cùng là bài t p luy n t p cho h c sinh làm ế
nhà.
7.2 Cách làm c a m t s ki u bài th ng g p ườ
I. Ki u bài ngh lu n v m t tác ph m th , đo n th . ơ ơ
1. Khái ni m:
Ngh lu n v m t tác ph m th , đo n th là quá trình s d ng t n h p các thao tác ơ ơ
l p lu n đ làm rõ n i dung t t ng và ngh thu t c a bài th , đo n th . ư ưở ơ ơ
2. Cách làm:
a. Ngh lu n v m t bài th : ơ
* M BÀI:
- Gi i thi u v tác gi , tác ph m.
- Nêu n t ng v bài th . ượ ơ
* THÂN BÀI:
- Phân tích bài th theo b c c ho c theo n i dung m ch c m xúc: (phân tích k t h pơ ế
gi a n i dung và ngh thu t)
Khi phân tích c n chú ý:
+ Th lo i c th .
+ Cách l a ch n và s d ng t ng , đt câu. ư
+ Nh p đi u, âm đi u, thanh đi u.
+ Các bi n pháp ngh thu t.
+ Cách xây d ng hình t ng th . ượ ơ
- Đánh giá chung v n i dung t t ng và ngh thu t c a bài th ư ưở ơ
+ N i dung: Bài th th hi n v đp gì? Tâm tr ng c a nhân v t t tình nh th ơ ư ế
nào?...
+ NT: Bài th s d ng nh ng bút pháp ngh thu t n i b t nào?ơ
* K T BÀI:
Nêu giá tr c a bài th đi v i th ca và đi s ng. ơ ơ
b. Ngh lu n v m t đo n th : ơ
3
* M BÀI:
- Gi i thi u tác gi , tác ph m.
- Gi i thi u và trích d n đo n th . ơ
* THÂN BÀI:
- Phân tích n i dung và ngh thu t c a đo n th . ơ
- đánh giá n i dung và ngh thu t c a đo n th . ơ
* K T BÀI:
nêu giá tr c a đo n th và bài th ơ ơ
II. Ki u bài ngh lu n v m t ý ki n bàn v văn h c. ế
1. Khái ni m:
NL v m t ý ki n bàn v văn h c là quá trình v n d ng t ng h p các thao tác l p ế
lu n đ làm cho ng i đc hi u rõ hi u sâu v ý ki n bàn v văn h c nhi u góc đ ườ ế
khác nhau.
2.Cách làm:
* M BÀI:
- Gi i thi u v n đ có liên quan đn ý ki n. ế ế
- Trích d n ý ki n ế
* THÂN BÀI:
- Gi i thích ý ki n: Gi i thích các t ng , các hình nh đ th y đc n i dung ý nghĩa ế ượ
c a ý ki n. ế
- Ch ng minh ý ki n: Ý ki n đc th hi n nh th nào trong văn h c. ế ế ượ ư ế
- Đánh giá ý ki n: Đúng sai tác d ng c a ý ki n đi v i văn h c và đi sóng nh thế ế ư ế
nào?
* K T BÀI:
- Khái quát n i dung phân tích.
- Ý nghĩa c a ý ki n. ế
III. Ki u bài so sánh văn h c.
1. Khái ni m:
Là quá trình v n d ng t ng h p các thao tác l p lu n ( ch y u lá so sánh và pt) đ ế
giúp cho ng i đc hi u đúng v s gi ng và khác nhau c a hai đi t ng văn h c.ườ ượ
T đó nhìn nh n rõ h n v đc đi m và giá tr c a m i đi t ng. ơ ượ
- Khi th c hi n so sánh c n tách đi t ng thành ác bình di n káhc nhau đ kh o sát. ượ
L u ý các bình di n đa ra ph i có s t ng đng nh t đnh.ư ư ươ
VD: Hình t ng v i hình t ng, t t ng v i t t ng, ngh thu t v i ngh thu t.ượ ượ ư ưở ư ưở
2. Cách làm:
4