BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TPHCM
KHOA VẬT LÝ
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Chuyên ngành: Sư phạm Vật lý
ĐỀ TÀI:
BIÊN SOẠN VÀ HƯỚNG DẪN HỌC SINH GIẢI
HỆ THỐNG BÀI TẬP VẬT LÝ DẠNG ĐỒ THỊ
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
SVTH: Đinh Trung Hưng
MSSV: 41.01.102.040
GVHD: TS. Đỗ Văn Năng
TP. Hồ Chí Minh, tháng 04 năm 2019
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành được khóa luận tốt nghiệp này, đầu tiên xin gửi lời cảm ơn sâu
sắc đến Thầy TS. Đỗ Văn Năng đã tận tình hướng dẫn và động viên trong suốt quá
trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp.
Xin gửi lời cảm ơn đến Ban Chủ Nhiệm Khoa Vật Lý Trường Đại Học Sư
Phạm – TP. Hồ Chí Minh, các Thầy (Cô) và các em học sinh Trường THPT Chuyên
Lê Hồng Phong - TP. Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện để khóa luận tốt nghiệp này được
thực hiện và thực nghiệm sư phạm.
Xin gửi lời cảm ơn đến các Thầy (Cô) thuộc Khoa Vật Lý Trường Đại Học Sư
Phạm – TP. Hồ Chí Minh đã giảng dạy những kiến thức chuyên môn, một phần giúp
cho khóa luận tốt nghiệp này được hoàn thiện.
TP. Hồ Chí Minh, ngày 23 tháng 04 năm 2019
Sinh viên
Đinh Trung Hưng
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1. Các cơ sở, dấu hiệu nhận biết bài tập vật lý dạng đồ thị .......................... 17
Bảng 1.2. Tám cách thể hiện dữ kiện, thông số trên đồ thị ....................................... 22
Bảng 2.1. Trình tự sắp xếp hệ thống bài tập trong chủ đề bài tập vật lý dạng đồ thị
................................................................................................................................... 29
Bảng 2.2. Các câu hỏi và gợi ý trong các bước của quy trình hướng dẫn học sinh
(trình độ trung bình yếu) giải bài tập vật lý dạng đồ thị ......................................... 116
Bảng 2.3. Các câu hỏi và gợi ý trong các bước của quy trình hướng dẫn học sinh
(trình độ trung bình khá) giải bài tập vật lý dạng đồ thị ......................................... 118
Bảng 2.4. Các câu hỏi và gợi ý trong các bước của quy trình hướng dẫn học sinh
(trình độ khá giỏi) giải bài tập vật lý dạng đồ thị .................................................... 120
Bảng 3.1. Thống kê số học sinh đạt điểm số của bài kiểm tra đầu vào .................. 138
Bảng 3.2. Thống kê số học sinh đạt điểm số của bài kiểm tra đầu ra ..................... 138
Bảng 3.3. Kết quả các thông số thống kê ................................................................ 139
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Phương pháp giải bài tập vật lý ..................................................... 11
Sơ đồ 2.1. Quy trình giải bài tập vật lý dạng đồ thị ...................................... 115
Sơ đồ 2.2. Quy trình hướng dẫn học sinh giải bài tập vật lý dạng đồ thị ..... 121
MỤC LỤC
1. Lí do chọn đề tài ...................................................................................................... 1
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài ............................................................................... 2
3. Giả thuyết khoa học ................................................................................................ 2
4. Nhiệm vụ nghiên cứu .............................................................................................. 2
5. Đối tượng nghiên cứu .............................................................................................. 2
6. Phạm vi nghiên cứu ................................................................................................. 3
7. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................... 3
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG GIẢI, HƯỚNG
DẪN GIẢI VÀ HỆ THỐNG BÀI TẬP VẬT LÝ DẠNG ĐỒ THỊ Ở TRƯỜNG
THPT .......................................................................................................................... 4
1.1. Bài tập vật lý ........................................................................................................ 4
1.1.1. Bài tập vật lý ..................................................................................................... 4
1.1.2. Vai trò của bài tập vật lý ................................................................................... 4
1.1.3. Phân loại bài tập vật lý ...................................................................................... 6
1.1.4. Phương pháp giải bài tập vật lý ......................................................................... 9
1.2. Bài tập vật lý dạng đồ thị ................................................................................... 12
1.2.1. Đồ thị ............................................................................................................... 12
1.2.2. Đồ thị biểu diễn mối quan hệ giữa hai đại lượng vật lý .................................. 13
1.2.3. Các cơ sở, dấu hiệu nhận biết bài tập vật lý dạng đồ thị ................................. 14
1.2.4. Một số cách thể hiện các dữ kiện, thông số trên đồ thị trong bài tập vật lý dạng
đồ thị dạng ngược ...................................................................................................... 18
1.3. Thực trạng hoạt động hướng dẫn giải, giải và hệ thống bài tập vật lý dạng đồ thị
ở trường THPT .......................................................................................................... 23
1.3.1. Thực trạng ....................................................................................................... 23
1.3.2. Một số thuận lợi và khó khăn .......................................................................... 26
1.3.3. Phương hướng khắc phục ................................................................................ 27