Khoá luận tốt nghiệp: Bảo tồn và phát huy giá trị nghề trống truyền thống làng Đọi Tam, phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay

Trong bối cảnh phát triển kinh tế nhanh chóng và hội nhập toàn cầu, nhiều làng nghề truyền thống tại Việt Nam đang đứng trước cơ hội và thách thức lớn trong việc bảo tồn các giá trị văn hóa vốn có. Những làng nghề này, biểu trưng cho di sản lịch sử và bản sắc văn hóa địa phương, đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội cộng đồng. Làng nghề trống Đọi Tam, với lịch sử hơn nghìn năm và được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, là một ví dụ điển hình cho sự giao thoa này. Nghiên cứu này nhận thấy sự cấp thiết trong việc làm rõ và nâng cao giá trị nghề truyền thống. Do đó, đề tài nhằm phân tích sâu sắc thực trạng bảo tồn và phát huy giá trị nghề trống Đọi Tam, xác định ý nghĩa văn hóa và kinh tế đặc thù, đồng thời đề xuất những định hướng và giải pháp chiến lược cho sự phát triển bền vững của nghề trong bối cảnh hiện nay.

Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực văn hóa học, quản lý di sản, phát triển nông thôn; các nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý địa phương liên quan đến phát triển làng nghề; nghệ nhân, lãnh đạo cộng đồng và người dân các làng nghề truyền thống; sinh viên và giảng viên các ngành có liên quan.

Khóa luận này đi sâu vào động lực phức tạp của việc bảo tồn và phát huy giá trị nghề trống truyền thống tại làng Đọi Tam, phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình, trong bối cảnh hiện đại. Luận điểm chính của nghiên cứu là phân tích giá trị văn hóa, lịch sử và kinh tế - xã hội đa diện của làng nghề, một di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Nghiên cứu bao quát quá trình hình thành, phát triển lịch sử, kỹ thuật sản xuất độc đáo và vai trò của nghề trong đời sống văn hóa địa phương.

Phương pháp nghiên cứu tích hợp khuôn khổ lý thuyết toàn diện về bảo tồn làng nghề (Chương 1) với khảo sát thực nghiệm. Các phương pháp bao gồm đánh giá tài liệu chuyên sâu, khảo sát thực địa chi tiết, phỏng vấn chuyên sâu các nghệ nhân gạo cội, cán bộ địa phương, chủ hộ sản xuất, cùng với quan sát trực tiếp quy trình sản xuất và hoạt động cộng đồng tại Đọi Tam. Tiếp cận đa phương pháp này cho phép đánh giá toàn diện các nỗ lực bảo tồn và phát huy hiện tại, nhận diện những thành công và cả những hạn chế như vấn đề kế thừa lao động, biến động thị trường và hiệu quả quảng bá.

Giá trị ứng dụng của nghiên cứu nằm ở những khuyến nghị thực tiễn. Bằng cách phân tích có hệ thống thực trạng, khóa luận đề xuất chuỗi định hướng chiến lược và giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn và phát huy. Các giải pháp này tập trung vào phát triển nguồn nhân lực và đổi mới đào tạo nghề, bảo tồn và hệ thống hóa tri thức nghề gắn với giá trị văn hóa truyền thống, mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị sản phẩm, và cải thiện điều kiện môi trường sản xuất. Hàm ý bao trùm là đạt được sự cân bằng hài hòa giữa việc gìn giữ bản sắc văn hóa độc đáo của nghề trống Đọi Tam và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo tính bền vững và khả năng cạnh tranh trong kỷ nguyên số hóa và hội nhập.